Το «βασιλικό» κατά πολλούς επιτόκιο το οποίο εξασφάλισε ο δήμαρχος Π. Φαλήρου, Δ. Χατζηδάκης, για την αποταμίευση των αποθεματικών του δήμου του σχολιάστηκε ποικιλοτρόπως σε επίπεδο τόσο τοπικής όσο και κεντρικής πολιτικής σκηνής. Με αφορμή το γεγονός ότι αμφισβητήθηκε η απόδοση με επιτόκιο 5,85%, η δημοτική αρχή Π. Φαλήρου δημοσιοποίησε (και στην «Εφ.Συν.») βεβαίωση της ταμειακής υπηρεσίας του δήμου και σχετικά έγγραφα της Τράπεζας Πειραιώς που επιβεβαιώνουν το επιτόκιο.
Τον Δεκέμβριο του 2011 ο δήμος Π. Φαλήρου προέβη στην προκήρυξη σχετικού διαγωνισμού ανάμεσα στις τράπεζες για την ανάθεση της μισθοδοσίας των υπαλλήλων (περίπου 500 σύμφωνα με τα έγγραφα) του δήμου και των Νομικών του Προσώπων Δημοσίου Δικαίου και την τήρηση λογαριασμού (όψεως) ταμειακής διαχείρισης διαθέσιμων κεφαλαίων. Εξασφάλισε σύμβαση με σταθερό επιτόκιο τετραετούς διάρκειας.
Σύμφωνα με πρόσφατο έγγραφο της ταμειακής υπηρεσίας του δήμου «από την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης συνεργασίας του δήμου με την Τράπεζα Πειραιώς, ήτοι 16-12-2011, η οποία ισχύει και σήμερα, με ημερομηνία λήξης την 16-12-2015, τα έσοδα του δήμου από τόκους ανέρχονται στο ποσό του 1.120.409,42 ευρώ». Προφανώς, εφόσον μιλάμε για αποθεματικά ενός δήμου, στο πλαίσιο της σύμβασης τοκίστηκαν ποσά εκατομμυρίων.
Η σύναψη συμβάσεων με ανάλογα επιτόκια ήταν ένα από τα επιχειρήματα που επικαλέστηκαν αιρετοί, θέλοντας να αποδείξουν ότι είναι εφικτές μεγαλύτερες αποδόσεις για τα κεφάλαιά τους στην αγορά, συγκριτικά με τη μεταφορά τους στην ΤτΕ και την αξιοποίησή τους μέσω repos και επιτόκια ύψους 2,5%.
Στην πρόσφατη πολύωρη συνεδρίαση της ΚΕΔΕ, όπου ήταν παρών και ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Δ. Μάρδας, ο δήμαρχος Αργους-Μυκηνών, Δ. Καμπόσος, είπε ότι και ο ίδιος, κατόπιν διαγωνισμού, πέτυχε απόδοση με επιτόκιο 3,75% (κυμαινόμενο, σήμερα είναι στα 2,8%) για τα κεφάλαια του δήμου του.
Δήμαρχοι, σχολιάζοντας την απόδοση προθεσμιακών καταθέσεων, θύμιζαν ότι στο παρελθόν, κοντά στη διετία 2011-2012, οι αιρετοί είχαν τη δυνατότητα να κλείσουν σε προθεσμιακές καταθέσεις διάρκειας ενός έτους κεφάλαια από τα δημοτικά τους ταμεία, ακόμα και με ποσοστά που έφταναν το 7%. Τα κεφάλαια ήταν μέρος των εσόδων που συγκέντρωναν τα ταμεία των ΟΤΑ (π.χ. δημοτικά ή ανταποδοτικά τέλη, τακτικοί πόροι ή σε πολλές περιπτώσεις και κληροδοτήματα).
Τραπεζικά προϊόντα
Σε ερώτηση που απηύθυνε η «Εφ.Συν». σε στέλεχος του υπουργείου Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, δόθηκε η απάντηση ότι το υπουργείο δεν έχει εικόνα εάν οι δήμοι έχουν επενδύσει σε τραπεζικά προϊόντα.
Τα παραπάνω βέβαια αναφέρονται σε πολύ διαφορετικές, εκτός από παλαιότερες, εποχές. Τα τελευταία χρόνια η επιχορήγηση των δήμων από τον κρατικό προϋπολογισμό για λειτουργικές δαπάνες έχει μειωθεί κατά 66%, ενώ η επιχορήγηση για επενδύσεις κατά 55%.
Σύμφωνα με αυτοδιοικητικά στελέχη, από τους τακτικούς πόρους ύψους περίπου 2,5 δισ. που λαμβάνουν οι δήμοι, χονδρικά τα 700 εκατ. προορίζονται για την καταβολή προνοιακών επιδομάτων, τα 100-120 για τη λειτουργία σχολείων και το μεγαλύτερο μέρος τους, 1,5 δισ., για τη μισθοδοσία των δημοτικών υπαλλήλων. Αιρετοί υπολογίζουν ότι αυτή τη στιγμή το πολύ 30-40 δήμοι διαθέτουν πλεονάσματα, τα οποία συνολικά αγγίζουν τα 200-250 εκατ. ευρώ το μέγιστο.
Τα «πακέτα» και οι κίνδυνοι
Οι προθεσμιακές καταθέσεις εμπεριέχουν εκτός υπό υψηλά επιτόκια και κινδύνους για τον καταθέτη, αλλά και για την ίδια την τράπεζα. Στην περίπτωση του πελάτη, εκτός από το «πέναλτι» που θα κληθεί να πληρώσει στην περίπτωση που «σπάσει» τον προθεσμιακό πριν από τη λήξη του, υπάρχουν και κίνδυνοι που συνδέονται με ενδεχόμενες αποφάσεις για περιορισμό κίνησης «κεφαλαίων» ή «κούρεμα», όπως συνέβη στην περίπτωση της Κύπρου.
Από την άλλη πλευρά, η τράπεζα αναλαμβάνει σημαντικό ρίσκο όταν το υψηλό επιτόκιο συνοδεύεται από διάρκεια που ξεπερνά τους 18 μήνες. Κι αυτό γιατί δεν είναι δυνατόν να γνωρίζει σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου ποιο θα είναι το κόστος του δικού της δανεισμού. Συνεπώς, στην περίπτωση της προθεσμιακής κατάθεσης του Δήμου Παλαιού Φαλήρου στην Τράπεζα Πειραιώς, το επιτόκιο 5,85% δεν είναι «αστρονομικό» από μόνο του, αλλά σε συνδυασμό με τη χρονική διάρκεια των τεσσάρων ετών.
Νόμος που να απαγορεύει τόσο μεγάλη διάρκεια προθεσμιακής κατάθεσης δεν υπάρχει, ωστόσο έμπειρα στελέχη της τραπεζικής αγοράς σημειώνουν ότι δεν αποτελεί πρακτική. Τονίζουν πάντως ότι οι συμφωνίες τέτοιου είδους, συνοδεύονται από την ανάθεση και άλλων εργασιών ή πακέτου υπηρεσιών (μισθοδοσίες, πληρωμές προμηθευτών κ.λπ.) που αποδίδουν στην τράπεζα ό,τι «χάνει» από το υψηλό επιτόκιο.
Επιπρόσθετο κέρδος για τα πιστωτικά ιδρύματα είναι ότι όταν έχει καταθέσεις πολύ μεγάλων ποσών και για μεγάλο χρονικό διάστημα, εμφανίζει δείκτες ρευστότητας και δείκτες χορηγήσεων προς καταθέσεις πολύ θετικούς, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό σε περιόδους κρίσης.
