Για ιστορική καμπή, ριζική αλλαγή ή μεγάλη στροφή προς τα αριστερά κάνουν λόγο τα περισσότερα ευρωπαϊκά μίντια την επομένη των αυτοδιοικητικών εκλογών στην Ισπανία.
Εξαιρετικά αποδυναμωμένο το κυβερνών Λαϊκό Κόμμα με 27% (δέκα μονάδες λιγότερες από το 2011) και μόλις 500.000 ψήφους διαφορά από το PSOE, έχασε την απόλυτη πλειοψηφία στις περισσότερες από τις αυτόνομες κοινότητες όπου κυβερνούσε.
Με μικρότερες απώλειες και αναβαπτισμένο με το σύνθημα περί «αριστερών ριζών», το PSOE αντιστάθηκε περισσότερο στο τσουνάμι της δυσαρέσκειας.
Η δε ανάδειξη του αριστερού Podemos και του κεντροδεξιού Ciudadanos σε τρίτη και τέταρτη δύναμη, αντίστοιχα, επικύρωσε τη διάθεση αλλαγής των Ισπανών, ακόμη αγανακτισμένων με τις πολιτικές της λιτότητας και την καλπάζουσα διαφθορά των εκπροσώπων του δικομματισμού.
Το νέο σκηνικό που διαμορφώνεται θέτει όλα τα πολιτικά κόμματα μπροστά στην πρόκληση των μετεκλογικών συμμαχιών διακυβέρνησης.
Για τα δύο μεγαλύτερα κόμματα σημαίνει να βρουν συμμάχους για να συνεχίσουν να κυβερνούν με τις μικρότερες δυνατές απώλειες. Για τους ρυθμιστές Ciudadanos και Podemos σημαίνει να «πουλήσουν ακριβά» τη στήριξή τους με αντάλλαγμα την αποδοχή βασικών προτάσεών τους ώστε να μην πληγούν στις βουλευτικές εκλογές.
«Πρόβλημα επικοινωνίας»
Ο πρωθυπουργός Ραχόι μίλησε για νίκη επικαλούμενος την πρωτιά σε ψήφους του κόμματός του ενώ για την καθίζηση του κόμματός του αναφέρθηκε περισσότερο σε «προβλήματα επικοινωνίας» παρά πολιτικών.
Για νίκη μίλησε και ο ηγέτης του PSOE Πέδρο Σάντσεθ, γιατί «όπως υποσχεθήκαμε αναδειχτήκαμε πρώτη δύναμη της Αριστεράς», έστω κι αν για τους Σοσιαλιστές η έκβαση είναι αποκαρδιωτική: με 25% πέτυχαν το χειρότερο ποσοστό τους σε αυτοδιοικητικές εκλογές.
Αντίθετα, το Podemos, που αναδείχτηκε τρίτη δύναμη στα Κοινοβούλια των αυτόνομων κοινοτήτων, αποτίμησε ως πολύ θετικά τα αποτελέσματα.
Στις δε δημοτικές, όπου επέλεξε να μετάσχει σε σχήματα «λαϊκών ενωτικών υποψηφιοτήτων», αυτές ήρθαν πρώτες ή δεύτερες σε ψήφους σε τουλάχιστον επτά πρωτεύουσες αυτόνομων περιφερειών, τις οποίες μπορεί να κυβερνήσει, με πιο εμβληματική τη νίκη της παράταξης «Βαρκελώνη Συλλογικά» με επικεφαλής την ακτιβίστρια κατά των εξώσεων Αντα Κολάου.
Αλλά και στον Δήμο της Μαδρίτης το αποτέλεσμα δεν θα μπορούσε να είναι χειρότερο για το ΡΡ.
Εξασφάλισε 21 συμβούλους έναντι 20 της Μανουέλα Καρμένα της πλατφόρμας «Μαδρίτη Τώρα», που στήριξε το Podemos, και ακόμη και με τους επτά που εξέλεξαν οι Ciudadanos δεν έχει την απαιτούμενη πλειοψηφία των 29 συμβούλων.
Η Καρμένα θα μπορούσε αν συμμαχήσει με το PSOE, που κέρδισε 9 έδρες, να εκθρονίσει το ΡΡ από τον Δήμο της Μαδρίτης έπειτα από 24 χρόνια. Αργά χθες το απόγευμα και έπειτα από επικοινωνία της με τον επικεφαλής της λίστας των Σοσιαλιστών, δήλωσε βέβαιη πως θα είναι η επόμενη δήμαρχος της πρωτεύουσας.
Το ίδιο πιθανόν να συμβεί σε πάμπολλους δήμους αλλά και αυτόνομες κυβερνήσεις, όπου το ΡΡ ήρθε πρώτο σε ψήφους σε 9 από τις 13 κοινότητες στις οποίες διεξήχθησαν εκλογές αλλά με τόσο μικρό αριθμό βουλευτών που σε κάποιες περιπτώσεις ακόμη και οι συμμαχίες δεν του εξασφαλίζουν τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης.
Αυτό διαφαίνεται, ανάμεσα στις άλλες, σε Βαλένθια, Καστίλη-Λα Μάντσα, Βαλεαρίδες ή Αραγκόν, όπου μια συμμαχία Podemos, PSOE και άλλων κεντροαριστερών κομμάτων θα πλειοψηφούσε.
«Εναλλακτικές» κυβερνήσεις
Το PSOE, μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων -με το βλέμμα στραμμένο στο Podemos- δήλωσε πως θα επιδιώξει τον σχηματισμό «εναλλακτικών αριστερών κυβερνήσεων».
Για το Podemos τα όρια είχαν τεθεί με την προεκλογική του τοποθέτηση πως θα ήταν πρόθυμο να έρθει σε συμφωνία με άλλες αριστερές ή κεντροαριστερές δυνάμεις για να διώξει τη Δεξιά από την τοπική εξουσία.
Ωστόσο ο ηγέτης του Πάμπλο Ιγκλέσιας διαμήνυσε χθες πως «όσοι εφάρμοσαν πολιτικές περικοπών θα πρέπει να κάνουν στροφή 180 μοιρών».
Ακόμη κι όσοι διαφωνούν για τους νικητές και τους ηττημένους, συμφωνούν ότι αυτές οι εκλογές αποτελούν ένα δείγμα του ρήγματος που άνοιξε στο πολιτικό σκηνικό της Ισπανίας ο σεισμός των ευρωεκλογών του 2014 και όλα δείχνουν ότι θα βαθύνει στις βουλευτικές στα τέλη του χρόνου.
