Σε αλλαγή… πλεύσης προχώρησαν χθες οι κυβερνήσεις Μαλαισίας και Ινδονησίας, υπό το βάρος της κατακραυγής για την απάνθρωπη άρνησή τους να διασώσουν περίπου 7.000 λιμοκτονούντες πρόσφυγες και μετανάστες από τη Μιανμάρ και το Μπανγκλαντές, που θαλασσοδέρνονται εβδομάδες τώρα στα ανοιχτά της νοτιοανατολικής Ασίας παγιδευμένοι μέσα σε ακυβέρνητα δουλεμπορικά πλοιάρια.
Οι δύο χώρες «συμφώνησαν να [τους] παράσχουν προσωρινό καταφύγιο, υπό τον όρο πως η διαδικασία μετεγκατάστασης και επαναπατρισμού θα γίνει από τη διεθνή κοινότητα μέσα σε έναν χρόνο», όπως ανακοινώθηκε μετά τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών Μαλαισίας, Ινδονησίας και Ταϊλάνδης στην Κουάλα Λουμπούρ.
«Ξεκαθαρίζουμε ότι θα δεχτούμε μόνον όσους βρίσκονται στην ανοιχτή θάλασσα. Σε καμία περίπτωση όμως δεν μπορεί να αναμένεται από μας να δεχτούμε κάθε έναν απ’ αυτούς, αν υπάρξει εισροή και άλλων» ανέφεραν, επισημαίνοντας πως η μεταναστευτική κρίση είναι παγκόσμιο και όχι περιφερειακό πρόβλημα, γι’ αυτό και ζητούν τη συνδρομή της διεθνούς κοινότητας.
Η στρατιωτική χούντα της Ταϊλάνδης διαφοροποίησε τη θέση της. Συμφώνησε μεν να παράσχει ανθρωπιστική βοήθεια, επέμεινε δε στην άρνησή της να υποδεχτεί κάποιους έστω από τους χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες -ανάμεσά τους πολλά γυναικόπαιδα- που αναζητούν σωτηρία εγκλωβισμένοι μέσα σε εν δυνάμει «πλωτά φέρετρα», σύμφωνα με τον ΟΗΕ.
Η αλλαγή πολιτικής αφορά και τον τερματισμό των απωθήσεων δουλεμπορικών σκαφών από το Ναυτικό των τριών κρατών ακόμα και με την απειλή των όπλων, όπως έχει συμβεί κατά κόρον και κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου.
Με τον χρόνο να μετρά αντίστροφα για την επιβίωση τόσων ανθρώπων που έχουν ξεμείνει από εφόδια και αλληλοσκοτώνονται εν πλω για λίγο νερό ή φαγητό, ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης καλωσόρισε την απόφαση για άμεση υποδοχή τους στη στεριά. Υπογράμμισε ωστόσο την έλλειψη συμφωνίας για στοχευμένες επιχειρήσεις εντοπισμού και διάσωσής τους.
Αυτόν τον αγώνα εξακολουθούν να δίνουν μόνοι τους απλοί πολίτες, κυρίως ψαράδες στην Ινδονησία αλλά και τη Μαλαισία, που έχουν βγάλει 3.000 άτομα στην ξηρά τις τελευταίες εβδομάδες. Οι περισσότεροι ανήκουν στη μουσουλμανική μειονότητα ανιθαγενών Ροχίνγκια από τη Μιανμάρ, που υφίστανται πολυετείς διωγμούς και στέρηση θεμελιωδών δικαιωμάτων. Μαζί τους οικονομικοί μετανάστες από το Μπανγκλαντές, οι οποίοι προσπαθούν να ξεφύγουν από την απόλυτη φτώχεια αναζητώντας βιοπορισμό σε γειτονικές χώρες.
Μαρτυρίες διασωθέντων κάνουν λόγο για τον θάνατο σε ένα μόνο πλοιάριο τουλάχιστον 100 επιβαινόντων που μαχαιρώθηκαν, απαγχονίστηκαν ή πετάχτηκαν στη θάλασσα κατά τη διάρκεια βίαιων διενέξεων μεταξύ τους για τις τελευταίες τους προμήθειες.
Ακόμη 430 άνθρωποι
Χθες αλιευτικός στολίσκος μετέφερε στις ακτές της νησιωτικής επαρχίας Ατσεχ της Ινδονησίας άλλους 430 πεινασμένους, αφυδατωμένους και άρρωστους ανθρώπους, τους οποίους προσπαθούν να φροντίσουν με ίδια μέσα. Ενας ψαράς περιέγραψε συγκλονισμένος τη στιγμή που εντόπισε το πλοιάριο και τους είδε να πηδούν στο νερό εκλιπαρώντας για βοήθεια. «Οταν πλησιάσαμε σοκαρίστηκα. Τους είδα στοιβαγμένους πάνω στο κατάστρωμα. Εμεινα άφωνος και ξέσπασα σε κλάματα, παρακολουθώντας τους να κραυγάζουν, να κουνούν χέρια και πανιά. Δεν μπορούσα να τους αφήσω να πεθάνουν, γιατί είναι κι αυτοί άνθρωποι όπως εγώ»… Βολόδερναν στη θάλασσα επί τέσσερις μήνες, είπαν ορισμένοι, ενώ συνεργείο του BBC που επιβιβάστηκε στο σαπιοκάραβο συνάντησε ένα αποκρουστικό θέαμα: βρομιά, αποφάγια και έντομα, με τη δυσωδία να κόβει την ανάσα.
Η κλιμάκωση της μεταναστευτικής κρίσης στη νοτιοανατολική Ασία οφείλεται εν μέρει στην εντατικοποίηση της εκστρατείας των τοπικών αρχών για την πάταξη των κυκλωμάτων διακινητών, που εγκαταλείπουν μαζικά πια τα θύματά τους στη θάλασσα ή σε παράνομα στρατόπεδα κράτησης μέσα στη ζούγκλα, κυρίως στην Ταϊλάνδη.
Η εκλεγμένη, αλλά ελεγχόμενη από τον στρατό, κυβέρνηση της βουδιστικής Μιανμάρ αρνείται πως αποτελεί πηγή του προβλήματος, δεν αναγνωρίζει καμία ευθύνη για τα πογκρόμ κατά της μουσουλμανικής μειονότητας και απειλεί να μποϊκοτάρει την επικείμενη σύνοδο των χωρών της περιοχής, αν υπάρξει έστω και αναφορά στη λέξη Ροχίνγκια.
