Κατρακυλά το κόμμα του Ραχόι

Οι δέκατες δημοτικές και περιφερειακές εκλογές της Ισπανικής Δημοκρατίας αποδείχτηκαν οι πιο ανατρεπτικές των τελευταίων δεκαετιών προδιαγράφοντας ένα νέο πολιτικό σκηνικό στη χώρα.

Το Λαϊκό Κόμμα (ΡΡ) του Μαριάνο Ραχόι, με καταμετρημένο το 90,94% των ψήφων, ερχόταν πρώτο με 26,73% (χάνοντας δέκα μονάδες από τις εκλογές του 2011), με δεύτερο με ελάχιστη διαφορά το PSOE με 25,21%.

Οι συντηρητικοί χάνουν ιστορικούς δήμους που υπήρξαν προπύργιά τους, μία από τις έντεκα αυτόνομες περιφέρειες που έλεγχαν, ενώ σε όλες όσες κερδίζουν δεν θα έχουν πλέον απόλυτη πλειοψηφία.

Τρίτο κόμμα φέρονται οι Ciudadanos με 6,52%, ακολουθούμενοι από την Ενωμένη Αριστερά που κατέκτησε ένα 4,79%.

Συνολική εκλογική αποτίμηση δεν υπήρξε για το Podemos, καθώς στις δημοτικές μετείχε σε παρατάξεις συνεργασίας με άλλα αριστερά κινήματα και οργανώσεις και μόνο στις αυτόνομες κοινότητες κατέβηκε με τον τίτλο του.

Πρόκριμα

Στη Μαδρίτη και τη Βαρκελώνη, τις δύο πρωτεύουσες αυτόνομων κοινοτήτων που θεωρούνται πρόκριμα για τα αποτελέσματα των βουλευτικών του Νοεμβρίου, οι αριστερές πλατφόρμες συνεργασίας, όπου μετέχει το Podemos, σημείωσαν σημαντική παρουσία.

Τεράστιας σημασίας η νίκη της πλατφόρμας Βαρκελώνη Συλλογικά με επικεφαλής την ακτιβίστρια κατά των εξώσεων Αντα Κολάου, που με καταμετρημένο το 94,5% των ψήφων έρχεται πρώτη με 11 συμβούλους, αφήνοντας δεύτερο το CiU που κυβερνούσε έως τώρα με 10, ενώ 5 κέρδισαν οι Ciudadanos.

Στη Μαδρίτη, που το Λαϊκό Κόμμα κυβερνά από το 1991, η υποψηφιότητα της δικαστή Μανουέλα Καρμένα με την παράταξη Μαδρίτη Τώρα τάραξε τα πολιτικά νερά και μέχρι αργά το βράδυ παιζόταν η πρωτιά.

Τα τελευταία αποτελέσματα με καταμετρημένο το 90% των ψήφων έφεραν την Εσπεράνθα Αγκίρε του Λαϊκού Κόμματος να προηγείται με οριακή διαφορά ενός συμβούλου και να κατακτά 11 λιγότερους από το 2011.

Στα περισσότερα τοπικά Κοινοβούλια το Podemos αναδείχτηκε τρίτη δύναμη ενώ πολύ θετικό είναι το αποτέλεσμα και για τους Ciudadanos.

Το νέο αυτό πολιτικό σκηνικό δεν εξαντλείται στην επιβεβαίωση της κρίσης του δικομματισμού: στις δημοτικές και αυτονομικές του 2011 το ΡΡ και το PSOE μαζί κέρδισαν το 65,33% των ψήφων (με 37,54% και 27,79% αντίστοιχα) ενώ τώρα μετά βίας ξεπερνούν το 50%.

Αφήνοντας στο παρελθόν ποσοστά που εξασφάλιζαν απόλυτες πλειοψηφίες στα ηγεμονικά κόμματα της μεταπολίτευσης και αναδεικνύοντας σε ρυθμιστές εξ αριστερών το Podemos (Μπορούμε) και εκ δεξιών τούς Ciudadanos (Πολίτες), που «έκλεψαν» παραδοσιακούς ψηφοφόρους των συντηρητικών του PP και των σοσιαλιστών του PSOE, το νέο πολιτικό σκηνικό που προέβλεπαν οι δημοσκοπήσεις επιβεβαιώθηκε και από τις κάλπες και θα απαιτήσει επίπονες διαπραγματεύσεις ώστε να μπορέσουν να σχηματιστούν τοπικές κυβερνήσεις.

Οι δυσκολίες αυτού του εγχειρήματος έχουν ήδη φανεί στη Ανδαλουσία, που δύο μήνες μετά τις εκλογές στις οποίες καταποντίστηκε το Λαϊκό Κόμμα και κέρδισε η σοσιαλίστρια Σουσάνα Ντίαθ (με το μικρότερο ποσοστό στην ιστορία του PSOE στην αυτόνομη κοινότητα) δεν έχει ακόμη μπορέσει να σχηματιστεί κυβέρνηση.

Συνεργασίες

Οπως όλοι οι αναλυτές επισημαίνουν, η νίκη μπορεί σε πρώτο επίπεδο να οριστεί από την πρωτιά στις ψήφους.

Αλλά σε δεύτερο και πιο απτό επίπεδο θα προσδιοριστεί και από τη δυνατότητα των νικητών να σχηματίσουν κυβερνήσεις, κάτι που πλέον δεν είναι ούτε δεδομένο αλλά ούτε και εύκολο.

Γι’ αυτό και η λέξη «συμφωνία» ήταν αυτή που περισσότερο ακούστηκε σε αυτές τις εκλογές.

Ο πρωθυπουργός Ραχόι, που είχε περισσότερα να χάσει, αφού στις εκλογές του 2011 το Λαϊκό Κόμμα είχε σαρώσει την τοπική αυτοδιοίκηση, ξέροντας τις μετεκλογικές δυσκολίες με δεδομένη την κάθετη πτωτική πορεία του κόμματός του, επέκρινε διακριτικά τους Ciudadanos όσο άλλο τόσο διακριτικά άφηνε ανοιχτή την πόρτα για να μην τορπιλιστούν μετεκλογικές συνεργασίες μαζί τους.

Το PSOE ξεκίνησε με ένα «ασφαλής αλλαγή» και κατέληξε στο «κυβέρνηση για την πλειοψηφία» προσπαθώντας να προσελκύσει τη χρήσιμη ψήφο σε Κέντρο και Αριστερά.

Και επιμένοντας σε «συμφωνία» τόσο με την Αριστερά όσο και με τη Δεξιά του, εκτός από το ΡΡ.

Τώρα, Podemos και Ciudadanos, που κατέβηκαν για πρώτη φορά σε δημοτικές και αυτονομικές σε εθνικό επίπεδο, έχουν τα κλειδιά για να μπορέσουν να σχηματιστούν τοπικές κυβερνήσεις.

Οπως ξέρουν ότι οι όποιες συνεργασίες τους μπορεί να τους προσφέρουν ή να τους στερήσουν ψήφους στις κρίσιμες βουλευτικές του Νοεμβρίου, καθώς στήριξαν την προεκλογική τους εκστρατεία στην παρουσίασή τους ως «εναλλακτικής στα παλιά κόμματα».