Καθυστερημένη αυτοκριτική

Επρεπε να περάσουν πέντε χρόνια για να παραδεχτεί η κ. Μέρκελ ότι ήταν λανθασμένη η αντίληψη που καλλιεργήθηκε στη χώρα της ότι οι Ελληνες είναι τεμπέληδες. Καλοδεχούμενη η αυτοκριτική, αλλά φοβάμαι πως η ζημιά έχει γίνει. Αντε τώρα να βγάλεις εκτός κυκλοφορίας μια εικόνα που έχει εγκατασταθεί για τα καλά σε τμήματα της γερμανικής κοινωνίας, με ευθύνη της πολιτικής τάξης της και ορισμένων μέσων ενημέρωσης που ψάχνοντας για αποδιοπομπαίους τράγους ενοχοποίησαν έναν ολόκληρο λαό.

Οπως είναι επίσης εξαιρετικά δύσκολο να εξουδετερώσεις την πεποίθηση -αντίβαρο στην προηγούμενη- που κυριαρχεί σε κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας ότι η σημερινή Γερμανία είναι η συνέχεια της ναζιστικής Γερμανίας. Κάπως έτσι δημιουργούνται τα θανατηφόρα στερεότυπα. Χτίζονται εύκολα -βοηθούσης και της συγκυρίας. Για το γκρέμισμά τους όμως απαιτούνται χρόνος και επίπονη προσπάθεια.

Η καγκελάριος είπε και άλλα ενδιαφέροντα πράγματα στην επίσκεψή της σε Τεχνικό Λύκειο του Βερολίνου. Ανέφερε ότι «πρέπει σε χώρες, όπως η Ελλάδα, η Ισπανία και η Πορτογαλία, οι εργαζόμενοι να μη βγαίνουν σε σύνταξη νωρίτερα απ’ ό,τι στη Γερμανία». Σωστό σε θεωρητικό επίπεδο. Να μη βγαίνουν νωρίτερα στη σύνταξη σ’ αυτές τις χώρες οι εργαζόμενοι, μήπως όμως να παίρνουν, για παράδειγμα, τα ίδια επιδόματα ανεργίας με τους Γερμανούς συναδέλφους τους και να απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα στην Παιδεία, την Υγεία και την Κοινωνική Ασφάλιση;

Μήπως οι πολιτικές σκληρής λιτότητας που έχουν επιβάλει στις χώρες αυτές η Γερμανία και οι σύμμαχοί της, αντί να μειώνουν τις ανισότητες, τις διευρύνουν; Αν δεν με απατά η μνήμη μου (που δεν με απατά), ένας από τους ιδρυτικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Ενωσης είναι η σύγκλιση των οικονομιών. Βλέπει κανείς να πηγαίνουμε στη σημερινή Ευρώπη προς σύγκλιση των οικονομιών; Αντιθέτως, αυτό που διαπιστώνουμε είναι ότι υπάρχουν τουλάχιστον τρεις ταχύτητες -η μία του πλούσιου Βορρά, η άλλη του προβληματικού και καθημαγμένου Νότου και η τρίτη των χωρών που μπήκαν τα τελευταία χρόνια στην ευρωζώνη. Με τις πολιτικές που εφαρμόζονται το χάσμα δεν γεφυρώνεται, ενώ οι επιλεκτικές παρεμβάσεις της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας ευνοούν το κλίμα ευρωσκεπτικισμού.

Απόδειξη; Οι χώρες που παραβιάζουν τα όρια στο έλλειμμα και το χρέος τιμωρούνται παραδειγματικά (εκτός αν πρόκειται για τη Γαλλία), ενώ οι χώρες που, παρά τις επιταγές των συνθηκών, δεν κάνουν τίποτε για να περιορίσουν το εμπορικό πλεόνασμά τους, απλώς προειδοποιούνται με ευγενικό τρόπο (είναι η περίπτωση της Γερμανίας). Μετά ας μην αναρωτιόμαστε γιατί στην Ευρώπη πυκνώνουν οι τάξεις των ανθρώπων που θεωρούν τη μεγάλη (απ’ όλες τις απόψεις) αυτή χώρα εχθρό της ευρωπαϊκής ιδέας.

Ανάγωγα

Δύσκολες οι συνθήκες, ζόρικοι οι… εταίροι, πολλά τα ανοιχτά μέτωπα, ο χρόνος πιέζει και είναι λογικό τα κυβερνητικά και τα κομματικά όργανα να συνεδριάζουν ακατάπαυστα. Στην προηγούμενη φάση η κυβέρνηση και τα κόμματα που τη συγκροτούσαν ήταν μαγική εικόνα. Τα πάντα ρυθμίζονταν από τους Σαμαρά – Βενιζέλο και οι βουλευτές της συμπολίτευσης απλώς σήκωναν τα χεράκια τους στις ψηφοφορίες. Είναι σαφές ότι σήμερα η δημοκρατία στα τυπικά χαρακτηριστικά της λειτουργεί καλύτερα. Χρήσιμη η ανταλλαγή απόψεων, αναγκαίο και το ιδεολογικό μασάζ, αλλά κάποτε πρέπει να λαμβάνονται και αποφάσεις.