Περί αποτελεσματικότητας…

Υπάρχουν σε αυτή τη ζωή κάποιες λέξεις φετίχ, «νοηματοδοτικά φαντάσματα» που άλλοι τα αντικρίζουν και χαμογελάνε από ευχαρίστηση που δεν πιστεύουν σε αυτά, και άλλοι τα μετατρέπουν σε δικούς τους «εφιάλτες» ακόμα και όταν βρίσκονται όρθιοι.

Άλλοι τα σνομπάρουν, γνωρίζοντας από πριν γιατί εκεί που ορισμένοι βλέπουν «μέλι» οι ίδιοι πρέπει να προσποιηθούν πως «πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη». Ενώ στον ίδιο χωροχρόνο δεν είναι λίγοι εκείνοι που πραγματικά είναι πρόθυμοι ακόμα και να αφήσουν σταγόνες από το αίμα τους για την προσέγγιση ενός διαρκούς φλερταρίσματος με αυτά, ακόμα και αν η ευόδωση των πόθων τους παραμείνει απλά ένας δείκτης, ένα καταξεσκισμένο «φύλλο πορείας» προς τη χώρα της απομονωμένης επιθυμίας.

Μια από αυτές τις λέξεις «φαντάσματα» είναι η αποτελεσματικότητα. Μια «σαγηνευτική οπτασία», για την οποία ακόμα και όσοι διακηρύττουν πως την αφήνουν στο πίσω μέρος του μυαλού τους ενδιαφέρονται όσο το δυνατόν περισσότερο για αυτή. Πολλές φορές οι λέξεις μπορεί -αν βρεθούν με μαεστρία η μία δίπλα στην άλλη- να προκαλέσουν ένα τεχνικό αριστούργημα. Όμως, στη γωνία, πίσω από το παραβάν των πρόχειρων φτιασιδωμάτων παραμονεύουν χαιρέκακα χαμόγελα που ενίοτε στρέφονται εναντίον του ίδιου μας του εαυτού. Η αίσθηση της ικανοποίησης είναι από τις πιο δύσκολα καλυπτόμενες. Όταν δεν πραγματώνεται για διάφορους λόγους έρχεται το μυαλό να αρχίσει να εργάζεται για να βάλει τη μια λέξη δίπλα στην άλλη, έτσι ώστε να έχουμε στο αποθηκευτήριο των επιχειρηματολογήσεων μας το πιο πλούσιο οπλοστάσιο που μπορεί να επιστρατεύσει το εγώ μας. Όμως, και πάλι ξέρουμε…

Τι είναι, τελικά, η αποτελεσματικότητα; Μια ακόμα θεότητα, άλλο ένα άγχος, άλλη μια παράμετρος που δυσκολεύει τη ζωή μας; Σίγουρα, όποιος επιλέγει να καταστρέψει έχει πολύ πιο εύκολο έργο από εκείνον που επιθυμεί να δημιουργήσει το οτιδήποτε. Και αν η καταστροφή είναι η μόνη επιθυμία, στερούμε κατά πως φαίνεται από τον εαυτό μας όλα τα άλλα που θα αισθανόμασταν αν επιχειρούσαμε να δημιουργήσουμε. Ακόμα και αν η προσπάθεια μας είχε στεφθεί από παταγώδη αποτυχία. Είναι πολύ δύσκολο, και αν το δούμε σε μάκρος χρόνου κάτι το «βαρύ και ασήκωτο», να πορευόμαστε μονάχα από το εύλογο μίσος που μας προκαλούν τόσα πολλά ερεθίσματα που συλλαμβάνουμε με τις αισθήσεις μας κατά τη διάρκεια της διεξαγωγής του ταξιδιού από τις πρώτες κατανοήσεις έως την καταληκτική πράξη, στη χώρα του απόλυτου και αιώνιου πια παγώματος των πάντων (πλην της μελλοντικής μνημόνευσης)…

Ναι, κάθε άνθρωπος, ειδικά αν είναι υπεύθυνος απέναντι στον ίδιο και σε όσους τα πεπραγμένα του επηρεάζουν στους περίγυρους του, έχει το δικαίωμα στο να αδιαφορεί για την αποτελεσματικότητα, αν και επιμένουμε πως όλοι την επιζητούν. Το μόνο που αξίζει να καταγραφεί ως κατακλείδα του παρόντος σημειώματος είναι πως εδώ και αιώνες όσοι επιζητούν με τον κατάλληλο τρόπο την αποτελεσματικότητα τις περισσότερες φορές διαμορφώνουν τους όρους του παιχνιδιού σε κάτι το κοντινό προς τις δικές τους επιθυμίες. Επομένως, ακόμα και αν ο καθένας μας σνομπάρει την αποτελεσματικότητα οφείλει αρχικά να αμυνθεί στις επιθέσεις των θιασωτών της «οργανωμένης αποτελεσματικότητας». Για να περισώσει πολλά πράγματα.

Να μια «νέα αποτελεσματικότητα». Δεν πρέπει να αγνοούμε ποτέ πως όταν πετυχαίνουμε κάτι αναπτύσσονται μέσα μας διάφορες χημικές μεταβολές που ουκ ολίγες φορές μας επιτρέπουν να διαπιστώσουμε και κάτι περισσότερο από την «πίσω πλευρά του φεγγαριού». Αναζητώντας τον ήλιο κατανοούμε γιατί δεν μας κάνει το κρύο και η συννεφιά. Βέβαια, μη ζώντας τα δεύτερα ποτέ δεν θα μετατρέψουμε τον ήλιο σε ανάγκη. Άμετρη βουλησιαρχία και βολονταρισμός vs«ελευθερία είναι η συνειδητοποίηση των αναγκών μας»; Σε αυτό το ερώτημα έχουν κληθεί να απαντήσουν μεγάλα πνεύματα, αλλά και απλοί άνθρωποι αμέτρητες φορές… Ας πράξει ο κάθε άνθρωπος ότι θέλει. Αυτό είναι το μόνο δίκαιο που ισχύει στη ζωή… Μοιάζει, εκ του αποτελέσματος, πάντως, προτιμότερη η ελεγχόμενη βουλησιαρχία, η νόηση που προτρέπει το συναίσθημα αναγνωρίζοντας την αξία του…

Μονάχα, ας είναι η οποιαδήποτε απόφαση προϊόν συνυπολογισμού των επερχόμενων συνεπειών και των αντοχών σε αυτές. Όσοι περάσουν αυτό το (ξεκάθαρα προσωπικό…) τεστ απαραίτητης προετοιμασίας, ας γίνουν αυτοί που θα ξεχυθούν τρέχοντας όσο πιο γρήγορα τους υπαγορεύει η ψυχή τους, αυτοί που θα απολαμβάνουμε και θα αναγνωρίζουμε με περίσσεια τόλμη εσωτερικής αυτοκριτικής ως εκείνους τους ξεχωριστούς που γράφουν ιδιαίτερες σελίδες στο βιβλίο της ανθρωπότητας. Απλά, ενδεχομενικά, οι πολύ καλοί μύστες της οργανωμένης αποτελεσματικότητας θα έχουν πάρει ήδη τα μέτρα τους και θα φροντίσουν αυτά τα ξέφρενα τρεχαλητά να μετατραπούν σε άλλη μια συνθήκη διαιώνισης της κυριαρχίας τους…