Εμπιστευτικό σχέδιο απόφασης της σημερινής έκτακτης συνόδου κορυφής της Ε.Ε., που φέρνει στη δημοσιότητα κατ’ αποκλειστικότητα η «Guardian», αποκαλύπτει ότι παρά τις τραγωδίες και τις διακηρύξεις, οι Ευρωπαίοι ηγέτες προτίθενται να δεχτούν μόνο 5.000 μετανάστες που επέζησαν του ταξιδιού και κατάφεραν να φτάσουν στην Ιταλία.
Οι υπόλοιποι, που υπολογίζονται σε 150.000, θα υποχρεωθούν να γυρίσουν πίσω με βάση ένα νέο γρήγορο σχέδιο επαναπατρισμού το οποίο θα συντονίσει η Frontex. Ήδη τους πρώτους τέσσερις μήνες φέτος, περισσότεροι από 36.000 πρόσφυγες και μετανάστες έχουν φτάσει στην Ιταλία, την Ελλάδα και τη Μάλτα.
Ανήμερα της κηδείας των 24 θυμάτων του ναυαγίου, το σχέδιο συμπερασμάτων που θα υποβληθεί προς έγκριση στους ηγέτες της Ε.Ε. -γράφει η Guardian- πιθανότατα θα διαψεύσει τις ελπίδες όσων πίστευαν ότι οι εκατοντάδες θάνατοι στη Μεσόγειο μέσα σε λίγες ημέρες θα αφυπνίσουν επιτέλους την Ευρωπαϊκή Ένωση για να διευρύνει πάλι τις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, όπως έχουν ζητήσει διεθνείς οργανώσεις αλλά και Οργανισμοί, όπως η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.
Στο κείμενο απλώς επιβεβαιώνεται η απόφαση των υπουργών Εξωτερικών και Εσωτερικών της Ε.Ε. για διπλασιασμό της χρηματοδότησης το 2015 και 2016 και «ενίσχυση των μέσων» των επιχειρήσεων ελέγχου των θαλάσσιων συνόρων, «Τρίτων» και «Ποσειδών», στο πλαίσιο των οποίων η εντολή είναι περιπολίες έως 30 μίλια από τις ακτές, άποψη που λίγο-πολύ είχε ήδη στηρίξει και ο επικεφαλής της Frontex χθες, υποστηρίζοντας ότι η «Τρίτων» δεν πρέπει να είναι μια επιχείρηση με πρωταρχικό στόχο την έρευνα και διάσωση.
Αντίθετα, λοιπόν, από τις προσδοκίες, οι Ευρωπαίοι ηγέτες πιθανότατα θα συμφωνήσουν, όπως αναφέρεται στο σχέδιο, ότι πρέπει να αρχίσουν άμεσα προετοιμασίες «για τον εντοπισμό, την κατάσχεση και την καταστροφή των σκαφών των δουλεμπόρων με συστηματικές προσπάθειες». Η κοινή ευρωπαϊκή στρατιωτική επιχείρηση -θα δεσμευτούν οι ηγέτες στην απόφασή τους- θα διεξαχθεί στο πλαίσιο της διεθνούς νομοθεσίας.
Στο σχέδιο απόφασης περιγράφεται η κρίση ως «μια τραγωδία» και αναφέρεται ότι η Ε.Ε. θα κινητοποιήσεις όλες τις δυνάμεις που έχει στη διάθεσή της για να αποτραπούν νέοι θάνατοι στη θάλασσα και για να αντιμετωπιστούν οι ρίζες του προβλήματος, όπως στενότερη συνεργασία με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης των μεταναστών.
«Οι άμεσες προτεραιότητές μας είναι να εμποδίσουμε τους πνιγμούς κι άλλων ανθρώπων. Γι’ αυτό αποφασίσαμε να ενδυναμώσουμε την παρουσία μας στη θάλασσα, να αντιπαραταθούμε στους διακινητές, να εμποδίσουμε την παράνομη μεταναστευτική ροή και να ενισχύσουμε την εσωτερική αλληλεγγύη», αναφέρεται στο σχέδιο απόφασης, προσθέτοντας, χωρίς λεπτομέρειες, ότι οι ηγέτες σκοπεύουν να στηρίξουν όλες τις προσπάθειες για την εγκαθίδρυση πάλι μιας κυβέρνησης στη Λιβύη, αλλά και να αντιμετωπίσουν τους βασικούς παράγοντες, όπως την κατάσταση στη Συρία.
Το ανακοινωθέν αυτό, σχολιάζει η Guardian, κάνει σαφές ότι τα μέτρα που θα συμφωνηθούν υπολείπονται των πρόσφατων φιλόδοξων διακηρύξεων των ηγετών.
Ειδικά όσον αφορά τον καταμερισμό των ευθυνών μεταξύ των 28 μελών της Ε.Ε., στο σχέδιο απόφασης αναφέρεται μόνο ότι «θα εφαρμοστεί ένα εθελοντικό πιλοτικό πρόγραμμα εγκατάστασης προσφύγων, με την προσφορά τουλάχιστον 5.000 θέσεων σε άτομα που έχουν ανάγκη προστασίας»
Οι ηγέτες θα δεσμευτούν επίσης «να αυξήσουν την έκτακτη βοήθεια σε χώρες-μέλη που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή» (εννοώντας πιθανότατα την Ελλάδα, την Ιταλία και τη Μάλτα), «και να εξετάσουν τα σενάρια έκτακτης εγκατάστασης μεταξύ χωρών-μελών».
Επιπλέον, θα στείλουν στην Ιταλία βοήθεια για την καταγραφή στοιχείων και αποτυπωμάτων των μεταναστών και την επεξεργασία των αιτήσεων ασύλου. Αυξημένη βοήθεια θα χορηγηθεί επίσης στην Τυνησία, την Αίγυπτο, το Σουδάν, το Μάλι και τον Νίγηρα, προκειμένου να ελέγξουν καλύτερα τα σύνορά τους, εμποδίζοντας την αναχώρηση ή τη διέλευση μεταναστών προς τις ακτές της Μεσογείου.
Όσο για τους δουλέμπορους, αναμένεται να υπογραμμίσουν την αποφασιστικότητά τους να εξαρθρώσουν τα κυκλώματα των δουλεμπόρων, να τους φέρουν ενώπιον της δικαιοσύνης, να κατάσχουν περιουσιακά τους στοιχεία και να κάνουν προσπάθεια να εξαφανίσουν online αναρτήσεις που προσελκύουν μετανάστες και πρόσφυγες.
Τη Δευτέρα οι υπουργοί Εξωτερικών και η Κομισιόν συμφώνησαν να ενισχυθεί με κονδύλια και άλλα μέσα η επιχείρηση «Τρίτων», την ευθύνη της οποίας έχει η Frontex, αλλά ο επικεφαλής της υπηρεσίας, Φαμπρίτσε Λεγκέρι, δήλωσε την παραμονή της συνόδου ότι η διάσωση μεταναστών δεν πρέπει να είναι η προτεραιότητα των περιπολιών, παρά τις εκκλήσεις για μια πιο ανθρώπινη αντιμετώπιση της κρίσης, μετά τον θάνατο πάνω από 1.000 μεταναστών τις τελευταίες ημέρες.
Ο Λεγκέρι απέρριψε κατηγορηματικά τη μετατροπή της «Τρίτων» σε επιχείρηση έρευνας και διάσωσης και εξέφρασε ισχυρές αμφιβολίες για τις υποσχέσεις της Ε.Ε. να αντιμετωπίσει τους δουλεμπόρους.
Βίντεο από την επιμνημόσυνη δέηση στην Μάλτα (© European Union, 2015)
Νέα έκκληση προς την Ε.Ε. να δεχθεί περισσότερους πρόσφυγες
Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει επειγόντως να συστήσει μία επιχείρηση διάσωσης για τους μετανάστες στη θάλασσα και να δεσμευτεί ότι θα δεχθεί σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό προσφύγων, δήλωσαν σήμερα ανώτατοι αξιωματούχοι του ΟΗΕ και του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης, ασκώντας νέες πιέσεις στους ηγέτες που συνεδριάζουν στις Βρυξέλλες.
«Η Ευρωπαϊκή απάντηση πρέπει να προχωρήσει πέρα από την τρέχουσα μινιμαλιστική προσέγγιση… η οποία εστιάζει κατά κύριο λόγο στην αναχαίτιση της άφιξης μεταναστών και προσφύγων στις ευρωπαϊκές ακτές», ανέφεραν σε μία κοινή δήλωση πριν από την έναρξη της συνόδου κορυφής των ηγετών της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες.
«Πρέπει να υιοθετήσουμε τις εκκλήσεις του Υπάτου Αρμοστή του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και των βασικότερων διεθνών οργανισμών που τονίζουν την επείγουσα ανάγκη οργάνωσης μιας ισχυρής επιχείρησης Έρευνας και Διάσωσης στη Μεσόγειο. Πρέπει να αναπτύξουμε έναν ενδοευρωπαϊκό μηχανισμό αλληλεγγύης και αλληλοβοήθειας ώστε να μην αναλαμβάνουν μόνο λίγες χώρες την κύρια ευθύνη περίθαλψης και φιλοξενίας των προσφύγων. Και πρέπει να επανεξετάσουμε τον Κανονισμό του Δουβλίνου», δήλωσε η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Βασιλική Κατριβάνου, μιλώντας στη Διακοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης
«Οι εικόνες των πνιγμένων μας στοιχειώνουν αυτές τις μέρες. Σήμερα διάβασα σε ένα σκίτσο τη φράση “κοιμηθείτε ήσυχοι, μην ανησυχείτε, δεν ερχόμαστε, πνιγήκαμε”. Είναι τρομακτικό! Συνειδητοποιούμε τι αντιπροσωπεύουν οι αριθμοί των χιλιάδων πνιγμένων; Σε αυτή την αίθουσα είμαστε σήμερα 100-200 άνθρωποι. Συνειδητοποιούμε τι σημαίνουν 700 νεκροί, παιδιά και μωρά ανάμεσά τους; Η δήμαρχος της Λαμπεντούζα έγραψε “Πόσο ακόμα πρέπει να μεγαλώσει το νεκροταφείο του νησιού μου; Εκείνο που με εξαγριώνει είναι ότι αυτό που συμβαίνει αρχίζει να μοιάζει φυσιολογικό, γίνεται φυσιολογικό”. Η απώλεια όλων αυτών των ζωών δεν έχει να κάνει μόνο με όσους χάθηκαν. Αφορά φυσικά και τις οικογένειές τους, τις κοινότητες τους, τις χώρες τους, αλλά αφορά κι όλους εμάς, μας απανθρωπίζει, καταρρακώνει την Ευρώπη, τις αξίες και τον πολιτισμό της, πράγματα για τα οποία ήμασταν περήφανοι», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι πρέπει να αλλάξει «η πολιτική Ευρώπη-φρούριο και οι μηχανισμοί της, που προκαλούν αυτούς τους θανάτους και να βοηθήσουμε να δημιουργηθεί ένα μηχανισμός που να αναγνωρίζει ότι η πλειονότητα αυτών που προσπαθούν να μπουν στην Ευρώπη είναι πρόσφυγες και ότι αυτοί οι άνθρωποι χρειάζονται πολιτικές υποδοχής, στέγασης, εξέτασης των αιτημάτων ασύλου και ένταξης. Είναι επείγουσα ανάγκη» κατέληξε η Β. Κατριβάνου, «να προωθήσουμε μια κοινή ευρωπαϊκή πολιτική ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλληλεγγύης και δημοκρατίας, ενάντια στην ξενοφοβία, τον ρατσισμό και τον φασισμό. Εάν αποτύχουμε σε αυτό, θα έχουμε αποτύχει όλοι μαζί. Αν πετύχουμε, θα έχουμε πετύχει όλοι μαζί, όλη η Ευρώπη συνολικά».
