Η ενοποίηση του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης (ΚΜΣΤ) με το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΜΜΣΤ) της Θεσσαλονίκης βρίσκει σύμφωνους, με προϋποθέσεις, τους ανθρώπους των δύο καλλιτεχνικών κέντρων.
Θα λύσει, λένε, προβλήματα που χρονίζουν και εντάθηκαν μετά την οικονομική κρίση.
Επιπλέον, γεννιέται ξανά το καλλιτεχνικό όραμα ενός σημαντικού μουσείου σύγχρονης τέχνης στα ευρωπαϊκά πρότυπα, που θα παίξει κεντρικό ρόλο, όπως συμβαίνει με τα σπουδαία περιφερειακά μουσεία της Βαρκελώνης, της Μασσαλίας, της Λιόν, κ.ά.
Το ενιαίο μουσείο θα έχει προίκα τα αριστουργήματα της Ρωσικής Πρωτοπορίας από τη Συλλογή Κωστάκη (ανήκει στο ΚΜΣΤ), μέρος της συλλογής Ιόλα μαζί με περίπου 1.800 έργα σύγχρονης τέχνης Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών (ανήκει στο ΜΜΣΤ) και φυσικά το ιδιόκτητο κτίριο των 4.500 τ.μ.
Η εξαγγελία του αν. υπουργού Πολιτισμού Νίκου Ξυδάκη ότι ξεπαγώνει η απόφαση της συνένωσης των δύο μουσείων προκαλεί προσδοκίες ότι αυτή τη φορά το εγχείρημα θα γίνει πράξη, παρά τα νομικά, κτιριακά και οικονομικά ζητήματα που πρέπει να ξεπεραστούν.
Διότι η υπόθεση αυτή κρατάει χρόνια. Γεννήθηκε ως ιδέα, πήρε ώθηση και τελικά έμεινε στα χαρτιά για προφανείς και μη λόγους.
Ο Ντένης Ζαχαρόπουλος, ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, μας θυμίζει ότι η συνένωση συζητείται ήδη από το 1997. Ο τότε υπουργός Πολιτισμού Ευάγγελος Βενιζέλος δεν προίκισε την ιδιαίτερη πατρίδα του μόνο με τη Συλλογή Κωστάκη, είχε και την πρόθεση να δημιουργήσει ένα μεγάλο, ενιαίο μουσείο.
«Μάλιστα, είχε κάνει επίσημη εξαγγελία λέγοντας ότι θα αναλάμβανα εγώ τη διεύθυνση, χωρίς ωστόσο να είμαι ενήμερος. Εκ των υστέρων συναντήθηκα με τον Δημήτρη Φατούρο και του κατέθεσα μια δυναμική πρόταση, αλλά την τελευταία στιγμή ιδρύθηκε το ΚΜΣΤ. Η συμφωνία τότε δεν ευδοκίμησε διότι ήθελαν να απορροφήσουν το ΜΜΣΤ δίνοντάς του απλά μια θέση στο Δ.Σ. και απαλείφοντας την ιστορία 25 ετών, αλλά και την κοινωνία των δημοκρατικών πολιτών που το στήριξε από την πρώτη στιγμή. Στην πορεία, βέβαια, τα δύο μουσεία συνεργαζόμαστε πολύ καλά, οι σχέσεις μας με τη Μαρία Τσαντσάνογλου του ΚΜΣΤ είναι πέρα από άριστες. Δουλεύουμε χέρι με χέρι, όπως και με τα άλλα μουσεία στο πλαίσιο της «Κίνησης των 5 μουσείων»».
Το θέμα της επανένωσης επανήλθε από τον Πέτρο Τατούλη, αλλά δεν προχώρησε. Η επόμενη απόπειρα έγινε επί Παύλου Γερουλάνου και ενώ το θέμα πήρε ώθηση, ανακόπηκε λόγω εκλογών.
Επανήλθε από τον Κώστα Τζαβάρα για να παγώσει εκ νέου.
Τον Φεβρουάριο, μάλιστα, του 2013 ανακοινώθηκε η συγχώνευση των δύο μουσείων, δημιουργώντας ένα Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου.
«Το 2012 επί Παύλου Γερουλάνου έγινε μεθοδική συζήτηση μεταξύ των δύο μουσείων, που σημειωτέον έχουμε εξαιρετική συνεργασία μεταξύ μας», λέει και η Μαρία Τσαντσάνογλου, διευθύντρια του ΚΜΣΤ. «Τότε, συμφωνήσαμε σε ένα σχέδιο νόμου που θα έλυνε αρκετά προβλήματα. Ωστόσο ήρθαν οι εκλογές και πάγωσε… Το θέμα επανήλθε από τον Κώστα Τζαβάρα, αλλά στο μεταξύ τα μεγάλα προβλήματα της οικονομικής κρίσης έφεραν νέες επιπτώσεις στη λειτουργία των πολιτιστικών οργανισμών. Κι ενώ φτάσαμε σε ένα ικανοποιητικό σημείο συζητήσεων, πάλι δεν προχωρήσαμε».
Σήμερα, το Δ.Σ. του Μακεδονικού Μουσείου έχει ξεπεράσει πολλούς ενδοιασμούς του παρελθόντος, αντιλαμβανόμενο ότι η συνένωση είναι λύση ωφέλιμη για όλους.
Στην υπόθεση θα εμπλακεί και ο Δήμος Θεσσαλονίκης, που βλέπει θετικά το εγχείρημα. Εξάλλου, ο Γιάννης Μπουτάρης είναι εκ των ιδρυτικών μελών του ΜΜΣΤ. Για να προχωρήσουν όμως τα πράγματα, απαιτείται πολιτική απόφαση.
Τα ζητήματα που εκκρεμούν είναι το οικονομικό, το κτιριακό και το νομικό πλαίσιο. Διότι πρόκειται να ενωθούν ένα ιδιωτικό (ΜΜΣΤ) με ένα δημόσιο μουσείο (ΚΜΣΤ) χωρίς να χάσει κανένα την ιστορική συνέχεια και τη δράση του.
Οι εκπρόσωποι των δύο μουσείων (στις συζητήσεις συμμετέχουν τα μέλη των Διοικητικών Συμβουλίων) θεωρούν βέβαιο ότι θα βρεθεί η λύση που θα εξασφαλίζει το καλύτερο μοντέλο συνύπαρξης. Οι δύο πλευρές επιμελώς κάνουν λόγο για συνένωση και όχι για συρρίκνωση ή συγχώνευση.
«Είναι λεπτό και επικίνδυνο σημείο, δεν θέλουμε να χάσουμε τα δύο μουσεία. Σκοπός είναι να δημιουργήσουμε έναν ενιαίο φορέα που θα ενώνει τον πλούτο των συλλογών μας, ένα καινούργιο δυναμικό μουσείο. Εφόσον το κράτος πάρει μια τέτοια απόφαση, πρέπει να την υποστηρίξει και να την ενισχύσει οικονομικά. Αλλιώς, αν πρόκειται για τα μικροέξοδά μας, θα τα καταφέρουμε μόνοι μας», τονίζει η Μαρία Τσαντσάνογλου.
«Θεωρώ ότι είναι η καλύτερη λύση για το Μακεδονικό, το Κρατικό και τη Θεσσαλονίκη. Δεν μιλάμε, όμως, για συγχώνευση, αυτός είναι όρος των τραπεζών. Η συνένωση μας ενδιαφέρει. Θέλουμε γάμο και μάλιστα από αγάπη. Εξάλλου, για τέχνη μιλάμε», λέει ο Ντένης Ζαχαρόπουλος.
Και υπογραμμίζει: «Η δύναμη εν τη ενώσει. Θα πρέπει να βάλουμε τα θέματα επί τάπητος ώστε να δημιουργήσουμε ένα μουσείο για τις επόμενες δεκαετίες. Η Συλλογή Κωστάκη είναι συγκλονιστικό διαβατήριο για την Ελλάδα. Ενοποιώντας τα δύο μουσεία δημιουργούμε τις προϋποθέσεις μιας μεγάλης συλλογής με σοβαρές δυνατότητες για εκθέσεις, δανεισμούς, καινούργιες παραγωγές σε ευρωπαϊκό επίπεδο, γεγονός που θα ευνοήσει την τέχνη και τους ανθρώπους της, τους επισκέπτες, αλλά και τη Θεσσαλονίκη».
Προς το παρόν δεν έχουν ξεκινήσει οι νέες συζητήσεις. Ωστόσο, περιμένουν άμεσα κάλεσμα από τον αν. υπουργό Πολιτισμού ώστε τα σχέδια να περάσουν από τα χαρτιά στην πράξη.
Η στέγη του νέου μουσείου: Γιατί στη ΔΕΘ και όχι στην ΥΦΑΝΕΤ;
Το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στεγάζεται εντός του χώρου της ΔΕΘ, στα όρια του ιστορικού και εμπορικού κέντρου της πόλης.
ο Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης εδρεύει στη Μονή Λαζαριστών (σε έκταση 3.270 τ.μ., εκ των οποίων τα 1.400 είναι οι εκθεσιακοί χώροι), καταβάλλοντας ετήσια εισφορά 90.000 ευρώ, σχεδόν το ένα πέμπτο του προϋπολογισμού του (περίπου 500.000 ευρώ).
Είναι ζητούμενο εδώ και χρόνια η μεταστέγασή του σε κεντρικό και μεγαλύτερο χώρο προκειμένου να αναπτυχθούν καλύτερα τα έργα Ρωσικής Πρωτοπορίας της Συλλογής Κωστάκη (σήμερα εκτίθεται περίπου το 10%).
Με βάση όσα είπε ο αν. υπουργός Πολιτισμού Νίκος Ξυδάκης, θα υπογραφεί προγραμματική συμφωνία με τη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης για να παραχωρηθούν οι κατάλληλοι χώροι που θα στεγάσουν τις δράσεις του εντός της ΔΕΘ. Κάτι που θα επιτρέψει την υλοποίηση ενός επίσης παλιού, φιλόδοξου σχεδίου, της δημιουργίας πάρκου μουσείων, στο οποίο θα εντάσσονται το ΚΜΣΤ και το ΜΜΣΤ μαζί με το Αρχαιολογικό, το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού και το Τελλόγλειο Ιδρυμα.
Στην περίπτωση αυτή όμως, θα πρέπει να δαπανηθούν κονδύλια για να μετατραπεί το περίπτερο της ΔΕΘ σε σύγχρονο μουσείο.
Τι θα γίνει, όμως, το διατηρητέο κτίριο της ΥΦΑΝΕΤ; Αγοράστηκε από το υπουργείο Πολιτισμού το 2006, μέσω του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, προκειμένου να αποτελέσει την έδρα του ΚΜΣΤ.
Η μετατροπή του βιομηχανικού κτιρίου σε πολυδύναμο μουσείο σύγχρονης τέχνης είναι έργο μεγάλης κλίμακας με στόχο τη διεθνή ακτινοβολία.
Προς το παρόν έχει εγκαταλειφθεί στην τύχη του και το υπουργείο πρέπει να αποφασίσει για τη μελλοντική του χρήση.
Χωρίς Δ.Σ. το ΚΜΣΤ πώς θα κάνει την Μπιενάλε;
Πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε συζήτηση για τη συνένωση, ο αν. υπουργός Πολιτισμού Νίκος Ξυδάκης οφείλει να ορίσει νέο Διοικητικό Συμβούλιο στο Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.
Η θητεία του προηγούμενου έληξε τον περασμένο Μάρτιο. Η ανάγκη νέου Δ.Σ. χαρακτηρίζεται επιτακτική.
Βρισκόμαστε στην τελική ευθεία για τη διοργάνωση της 5ης Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης, «Παλιές Διασταυρώσεις-Make it New ΙΙΙ», που ξεκινάει στις 23 Ιουνίου.
Η διοργάνωση κινδυνεύει. Κι αυτή τη φορά όχι για οικονομικούς λόγους, καθώς τα χρήματα είναι εξασφαλισμένα από το ΕΣΠΑ, αλλά γιατί δεν θα μπορούν να υπογραφούν οι συμβάσεις που αφορούν από τις γραφιστικές εργασίες μέχρι τις μεταφορές έργων και την παραγωγή των εκθέσεων.
Το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος θα βοηθήσει
Το καινούργιο μουσειακό σχήμα, για να προχωρήσει, θα χρειαστεί γενναία οικονομική ενίσχυση σε μια εποχή ιδιαίτερη δύσκολη.
Θετικά βλέπουν όλες οι πλευρές το γεγονός ότι το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για οικονομική στήριξη μέσω χορηγίας.
«Αυτό είναι πολύ ελπιδοφόρο», λέει η Μαρία Τσαντσάνογλου και υπογραμμίζει ότι η μετακίνηση του ΚΜΣΤ στη ΔΕΘ θα έχει υψηλό κόστος.
Συμφωνεί και ο Ντένης Ζαχαρόπουλος. «Είναι σημαντικό ότι το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος εκδηλώνει ενδιαφέρον για χορηγία. Ως γνωστόν, υποστηρίζει τη δομική αναδιοργάνωση των μουσείων και την αναβάθμισή τους».
Τα δύο μουσεία εν μέσω της οικονομικής κρίσης προσπαθούν να σταθούν όρθια. Το προσωπικό έχει συρρικνωθεί, ενώ μέρες και ώρες λειτουργίας είναι μειωμένες.
Το ΚΜΣΤ λειτουργεί 10.00-6.00, πέντε μέρες τη βδομάδα (θα γίνουν έξι από τον Ιούνιο).
Η επισκεψιμότητα κυμαίνεται γύρω στους 50.000 επισκέπτες ετησίως, αριθμός που αυξάνεται τις περιόδους διεξαγωγής της Μπιενάλε.
Η Συλλογή Κωστάκη εξακολουθεί τη διεθνή καριέρα της, ενώ τα έσοδα που ήρθαν στα ταμεία του από τους δανεισμούς (μαζί με τα έσοδα από το χαμηλό εισιτήριο των 3 ευρώ) ανέρχονται στα 130.000 ευρώ.
Το Μακεδονικό Μουσείο λειτουργεί Πέμπτη (10.00-22.00), Παρασκευή (10.00-19.00), Σάββατο (10.00-18.00) και Κυριακή (11.00-15.00) και για το επιστημονικό προσωπικό του εφαρμόζεται η εργασία εκ περιτροπής με τρεις εργάσιμες ημέρες Τετάρτη, Πέμπτη και Παρασκευή.
-320x213.jpg)
