Λόξιγκας του ψάλτη

Υπάρχουν στιγμές που ο θαυμασμός μου για τους Ελληνες σατιρικούς, από τον Βηλαρά έως τον Μποστ, μετατρέπεται σε ζήλια. Αυτό το συναίσθημα εκδηλώθηκε όταν διάβασα το κείμενο του συναδέλφου και στενού γνώριμου Γιώργου Μαργαρίτη στην «Εφ.Συν.» της 10ης Μαΐου με τίτλο «Το στίγμα».

Είναι τίτλος ποιήματος ενός κομμουνιστή ποιητή, του Φ. Αγγουλέ, αλλά και το σημείο τομής δύο συντεταγμένων, όπως και μεταφορικά η φυματίωση. Μάλλον το ποίημα του παλαιού συντρόφου του ενέπνευσε τον Γ. Μαργαρίτη ώστε να αποδώσει στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝ.ΕΛΛ., ιδίως στον πρώτο, ότι δεν είναι αντιευρωπαϊκή ή τέλος πάντων άτακτη, τουλάχιστον ενοχλητική – εννοείται για τους Ευρωπαίους και το κεφάλαιο.

Ξεκινάει το κείμενό του: «Εχει περάσει σημαντικό διάστημα από τις εκλογές και το ερώτημα πού βρίσκεται η χώρα και πού κατευθύνεται δύσκολα μπορεί να απαντηθεί». Και συνεχίζει σε λυρικό στίγμα Φ. Αγγουλέ με χρώματα όπως «Η αβεβαιότητα έχει εγκατασταθεί ως σύννεφο με ενίοτε μαύρες και ενίοτε ροζ αποχρώσεις πάνω από τα κεφάλια μας ως ένα είδος σύγχρονης χρηματοπιστωτικής και οπωσδήποτε καπιταλιστικής δαμόκλειου σπάθης».

Στη συνέχεια, αφού τονίζει πως το γεγονός ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έγινε μεγάλο και άρα συστημικό κόμμα, βρίσκεται τώρα σε διαδικασία στρωσίματος από τους Ευρωπαίους (όπως οι καινούργιες ντιζελομηχανές). Και σε κάθε περίπτωση επειδή έχει κατακλυστεί από τα μεσοστρώματα η μόνη του λύση είναι να «γίνει ένα θαυμάσιο εργαλείο για την ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων που επιζητούν το ελληνικό και το ευρωπαϊκό κεφάλαιο». Με δυο λόγια η κυβέρνηση είναι σε διαδικασία ενσωμάτωσης, ως εκ τούτου στιγματισμένη, κάτι σαν τη Ζωή Λάσκαρη στον «Κατήφορο».

Ολοκληρώνοντας την ανάγνωση της κριτικής του Γ. Μαργαρίτη στον ΣΥΡΙΖΑ θυμήθηκα τη γνωστή μπαλάντα του Μ. Αναγνωστάκη-Φάσση «Της Τασίας της Αρχοντοκνίτισσας». Σύντομα όμως άφησα τα αστεία διότι αντιλήφθηκα επικίνδυνες παραλείψεις στην κριτική του. Παρέλειψε ότι δύο μήνες τώρα, και η κυβέρνηση δεν κατέλαβε το Βερολίνο, τα ελληνικά τεθωρακισμένα δεν έφτασαν καν στον Οντερ, η ευρωζώνη δεν διαλύθηκε, ενώ ο καπιταλισμός δεν τρέμει σύγκορμος.

Εσωτερικά τα πράγματα εξελίσσονται χειρότερα: δεν οργανώθηκε ούτε ένα σοβιέτ, οι μισθοί δεν διπλασιάστηκαν, το σύστημα υγείας και το άλλο της παιδείας δεν αναδιοργανώθηκαν με σοσιαλιστικές αρχές, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας δεν τέθηκαν στην υπηρεσία του καθεστώτος – δεν συγκροτήθηκε καν καθεστώς για τη μετάβαση στη δικτατορία του προλεταριάτου. Είναι ηθελημένες οι παραλείψεις του συντρόφου Γ. Μαργαρίτη; Μήπως ρέπει προς διπλή ρεβιζιονιστική παρέκκλιση του μεταρρυθμισμού και του δημοκρατικισμού;

*ομότιμος καθηγητής Ιστορίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο