«Το τέλος του εφιάλτη της Ελλάδας»

Την υποκρισία της τρόικας και όσων ζητούν σήμερα υπευθυνότητα από τον Αλέξη Τσίπρα, τον πρώτο Ευρωπαίο ηγέτη που εκλέγεται με υπόσχεση να καταργήσει τις πολιτικές της λιτότητας, καυτηριάζει ο γνωστός νομπελίστας οικονομολόγος Πολ Κρούγκμαν. Σε χθεσινό άρθρο του στους «New York Times» ο Κρούγκμαν τονίζει ότι η τρόικα -παρ’ ότι παρίστανε τη ρεαλίστρια και την παντογνώστρια- με τη συμφωνία για τον μηχανισμό στήριξης της Ελλάδας επιχείρησε να πλασάρει μια «οικονομική φαντασίωση», το τίμημα της οποίας πληρώνει ο ελληνικός λαός.

Επισημαίνει ότι η φαντασίωση αυτή -που προέβλεπε σκληρή λιτότητα με μικρή επίπτωση στην ανάπτυξη και την απασχόληση- εξελίχθηκε σε οικονομικό και ανθρωπιστικό εφιάλτη. Ενώ προβλεπόταν επιστροφή στην ανάπτυξη το 2012, η ύφεση οξύνθηκε πριν από το 2011, η Ελλάδα έπιασε πάτο το 2014 βιώνοντας πλήρη οικονομική δυσπραγία, με το συνολικό ποσοστό ανεργίας να αγγίζει το 28% και την ανεργία των νέων το 60%.

Ο Κρούγκμαν απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι η Ελλάδα απέτυχε να εφαρμόσει τις δεσμεύσεις της για περικοπές δαπανών. Η πραγματικότητα -γράφει- είναι άλλη, η Ελλάδα κατάφερε να μειώσει τις δημόσιες δαπάνες πολύ περισσότερο απ’ ό,τι προέβλεπε το αρχικό πρόγραμμα, περίπου 20% χαμηλότερα απ’ ό,τι ήταν το 2010.

Παρ’ όλα αυτά, τα προβλήματα του ελληνικού χρέους είναι εντονότερα από ό,τι πριν από την εφαρμογή του προγράμματος. Οι υπεραισιόδοξες προβλέψεις της τρόικας διαψεύστηκαν και αυτό οφειλόταν στο γεγονός ότι ισχυρογνώμονες αξιωματούχοι ενεπλάκησαν στην πραγματικότητα σε οικονομικά φαντασίωσης. Τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και η ΕΚΤ αποφάσισαν να πιστέψουν στην καλή νεράιδα, στην πίστη ότι η άμεση καταστροφή θέσεων εργασίας από την περικοπή των δαπανών θα διορθωθεί από τη βελτίωση της αισιοδοξίας του ιδιωτικού τομέα. Το ΔΝΤ, αν και περισσότερο επιφυλακτικό, υποτίμησε τη ζημιά που θα μπορούσε να κάνει η λιτότητα.

Αν η τρόικα ήταν πραγματικά ρεαλίστρια, θα είχε αναγνωρίσει ότι ζητούσε το αδύνατο. Δύο χρόνια μετά την έναρξη του ελληνικού προγράμματος, το ΔΝΤ έψαξε για ιστορικά παραδείγματα, όπου προγράμματα πανομοιότυπα με αυτά της Ελλάδας, στα οποία η αποπληρωμή του χρέους μέσω λιτότητας -χωρίς σημαντική ελάφρυνση του χρέους ή του πληθωρισμού- να πέτυχε. Δεν βρήκαν κανένα.

Τώρα λοιπόν που ο κ. Τσίπρας έχει κερδίσει, σημειώνοντας μεγάλη νίκη, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θα πρέπει να αποφύγουν τις δηλώσεις με τις οποίες τον καλούν να ενεργήσει υπεύθυνα και να ακολουθήσει το πρόγραμμά τους. Δεν έχουν καμία αξιοπιστία: Το πρόγραμμα που επιβλήθηκε στην Ελλάδα ποτέ δεν είχε νόημα. Δεν είχε καμία πιθανότητα να λειτουργήσει. Η υπόλοιπη Ευρώπη πρέπει να του δώσει μια ευκαιρία να τερματίσει τον εφιάλτη της χώρας του.