Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης έχει κηρυχθεί το νησιωτικό σύμπλεγμα των Βανουάτου, μετά το καταστροφικό πέρασμα του κατηγορίας 5 τροπικού κυκλώνα Παμ. Αρχές και ανθρωπιστικές οργανώσεις κάνουν λόγο για «απόλυτη καταστροφή», επισημαίνοντας πως πρόκειται για τη μεγαλύτερη που σημειώθηκε στην πρόσφατη ιστορία της χώρας.
Οι πρώτες πληροφορίες κάνουν λόγο για οκτώ επιβεβαιωμένους θανάτους στην πρωτεύουσα Πορτ Βίλα. Ωστόσο, ο Τσάρλι Ντέιμον, διευθυντής προγραμμάτων της οργάνωσης Care International, μίλησε για 40-50 νεκρούς στην πρωτεύουσα και το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων των Ηνωμένων Εθνών ανέφερε πληροφορίες -ανεπιβεβαίωτες προς στιγμή- για περισσότερους από 40 νεκρούς στην επαρχία Πενάμα, στο κέντρο της νησιωτικής χώρας.
Με δεδομένο ότι το έργο των σωστικών συνεργείων μόλις τώρα ξεκινά, ότι η επικοινωνία με αρκετά από τα 65 νησιά και κάπου 20 ατόλες που αποτελούν τη χώρα έχει διακοπεί και ότι, σύμφωνα με πληροφορίες ανθρωπιστικών οργανώσεων, ολόκληροι οικισμοί εξαφανίστηκαν από τον χάρτη λόγω των ισχυρών ανέμων, που κινούνταν με ταχύτητα που έφτασε και τα 340 χιλιόμετρα την ώρα, εκφράζονται φόβοι πως ο αριθμός των νεκρών μπορεί να είναι πολύ υψηλός.
Σύμφωνα με στοιχεία της Oxfam, το 90% των σπιτιών στο Πορτ Βίλα έχει καταστραφεί ή υποστεί σοβαρές ζημιές. Η πρωτεύουσα έχει ισοπεδωθεί, δήλωσε στο ABC η υπεύθυνη καταστάσεων έκτακτης ανάγκης της οργάνωσης World Vision, Κλόι Μόρισον. «Ο κόσμος περιφέρεται στους δρόμους αναζητώντας τρόφιμα και νερό, υπάρχουν σοβαρές βλάβες στο δίκτυο ηλεκτροδότησης, ενώ μόνο ένα τμήμα του βασικού νοσοκομείου της πόλης λειτουργεί», πρόσθεσε ο Ντέιμον.
Εκπρόσωπος του Ερυθρού Σταυρού περιέγραψε την κατάσταση ως «Αποκάλυψη», αναφέροντας πως υπάρχουν περιοχές που «έγιναν ένα με το χώμα» από τον ισχυρό κυκλώνα. «Χάθηκαν σπίτια, σχολεία, ιατρικά κέντρα, καλλιέργειες. Η καταστροφή είναι τεράστια και ο κόσμος χρειάζεται βοήθεια», λέει στο CNN η εκπρόσωπος του Ερυθρού Σταυρού στον Ειρηνικό, Ορέλια Μπαλπ. «Ωστόσο, θα χρειαστεί χρόνος για να αντιληφθούμε το μέγεθος αυτής της καταστροφής ιδίως στα πιο απομακρυσμένα νησιά».
Τραγική σύμπτωση ήταν ότι όσο η χώρα σαρωνόταν από τον κυκλώνα Παμ, ο πρόεδρος Μπάλντουιν Λόντστεϊλ βρισκόταν στην Ιαπωνία για να συμμετάσχει σε παγκόσμια διάσκεψη για τη μείωση του ρίσκου και την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών και καταστάσεων έκτακτης ανάγκης. Εκθεση των Ηνωμένων Εθνών για τη Μείωση των Κινδύνων Καταστροφών (UNISDR) αποτίμησε σε 250-300 δισ. δολάρια τις οικονομικές ζημιές που προκαλούν οι φυσικές καταστροφές κάθε χρόνο στον πλανήτη. Τα δύο τρίτα αυτών των καταστροφών οφείλονται στις κλιματικές αλλαγές.
Από το βήμα της Διάσκεψης, ο πρόεδρος Λόντστεϊλ, με μια συναισθηματικά φορτισμένη ομιλία, χαρακτήρισε «συμφορά» την καταστροφή που γνώρισε η χώρα του και ζήτησε την άμεση βοήθεια της διεθνούς κοινότητας. «Δεν ζητιανεύουμε, αλλά ζητάμε τη βοήθειά σας». Ο κυκλώνας ήταν απλώς το πιο πρόσφατο πλήγμα γι’ αυτό το νησιωτικό σύμπλεγμα, που περιλαμβάνεται ανάμεσα στα πλέον ευάλωτα του πλανήτη, καθώς λόγω των κλιματικών αλλαγών και της ανόδου της στάθμης της θάλασσας, απειλείται να βυθιστεί κάτω από το νερό αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα. Την ίδια ευάλωτη συνθήκη αντιμετωπίζει και το Τουβαλού, που μετά το πέρασμα του κυκλώνα Παμ έχει κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ενώ αναβλήθηκαν οι εκλογές που ήταν να διεξαχθούν την ερχόμενη Πέμπτη.
Η Παγκόσμια Τράπεζα αναζητά τρόπους για την άμεση συγκέντρωση και εκταμίευση οικονομικής βοήθειας στο πλαίσιο των δράσεων για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών. Η Αυστραλία υποσχέθηκε βοήθεια ύψους 5 εκατομμυρίων δολαρίων Αυστραλίας, η Νέα Ζηλανδία 2,5 εκατομμύρια δολάρια Νέας Ζηλανδίας και η Βρετανία προσέφερε το ποσό των 2 εκατομμυρίων λιρών.
Ηδη κατέφθασαν οι πρώτες στρατιωτικές πτήσεις από Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία με ανθρωπιστική βοήθεια, ομάδες γιατρών και διασωστών, αλλά και εξοπλισμό για το έργο καταγραφής των ζημιών. Η Αυστραλία υποσχέθηκε επιπλέον βοήθεια σε υγειονομικό υλικό, νερό και προσωρινή στέγη για 5.000 άτομα, αλλά σύμφωνα με την Unicef σχεδόν το σύνολο του πληθυσμό των 267.000 κατοίκων θα χρειαστεί αρωγή για να αντιμετωπίσει τις συνέπειες αυτής της βιβλικής, όπως χαρακτηρίστηκε, καταστροφής.
