Στην εξυπηρέτηση μνημονιακών επιταγών, θυσιάζοντας τη λειτουργία της Δημόσιας Διοίκησης, καθώς και στην ανάδειξη και ανταμοιβή «ημετέρων», αποσκοπεί το νέο σύστημα αξιολόγησης δημοσίων υπαλλήλων που παρουσιάζει το υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης, σύμφωνα με την ανάλυση του εμπειρογνώμονα Δημόσιας Διοίκησης και προέδρου του Δ.Σ. του Διοικητικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΔΕΕ), Κώστα Παπαδημητρίου.
Ο επιστήμονας στο κείμενό του, το οποίο εξασφάλισε η «Εφ.Συν.», επιβεβαιώνει ότι η κεντρική επιλογή του νέου συστήματος συνίσταται στη διάκριση-ανταμοιβή ορισμένων υπαλλήλων. Για να ξεχωρίσουν «στήνεται όλος ο μηχανισμός της αξιολόγησης», αποκαλύπτει. Στην εμπεριστατωμένη του τεχνοκρατική κριτική, καταδεικνύει την προβληματικότητα του εν λόγω μηχανισμού, η οποία οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ως «υπάλληλοι υψηλής απόδοσης» θα αναδειχθούν με βεβαιότητα «οι υπάλληλοι υψηλής συμφωνίας με τα κυβερνητικά κελεύσματα». Και μάλιστα υπό την υποκειμενική αντίληψη του αξιολογητή, ο οποίος «έχει τον κομβικό ρόλο να ανακαλύπτει τους “υπαλλήλους υψηλής απόδοσης” και να ενημερώνει τόσο τη Διεύθυνση Ανθρώπινου Δυναμικού όσο και το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους».
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΔΕΕ, στο νέο σύστημα αξιολόγησης κυριαρχεί η ίδια λογική με τον ν. 4024/2011 για το ενιαίο μισθολόγιο: Με πρόσχημα ένα νέο βαθμολόγιο, δυσχεραίνεται το Μισθολόγιο. «Ολα λειτουργούν, όχι για να αναπτύξουν-διευκολύνουν-ενθαρρύνουν την απόδοση των δημοσίων υπαλλήλων, αλλά για να εξυπηρετήσουν τους δημοσιονομικούς στόχους! Αυτοί συνιστούν τον σκοπό και τα συστήματα βαθμών-αξιολόγησης, τα μέσα για την επίτευξή του, διατυπωμένα όμορφα υπό τη σημαία της Διοικητικής Μεταρρύθμισης», τονίζει.
Επομένως, ενδεχόμενη απαίτηση από πλευράς δανειστών για τη μείωση της μισθολογικής δαπάνης στον δημόσιο τομέα θα διαθέτει το κατάλληλο «εργαλείο» εφαρμογής. Ως προς τη διάκριση των υπαλλήλων σε ταχείας, άρα και βραδείας επαγγελματικής εξέλιξης, ο εμπειρογνώμονας αναφέρει ότι δεν υπάρχει εναρμόνιση με το σύστημα επιλογής προϊσταμένων και συμπεραίνει ότι η διάκριση θα αφορά μόνο την προαγωγή του ν. 4024/2011, άρα ουσιαστικά μόνο τον μισθό. «Κάτι τέτοιο σημαίνει μια άλλη λογική Μισθολογίου».
Προϊσταμένων Αρχή
Το νέο σύστημα αξιολόγησης θεσμοθετεί την παντοκρατορία των προϊσταμένων. Η ανάθεση στόχων από τον προϊστάμενο στον αξιολογούμενο, με τους οποίους ο δεύτερος «συμφωνεί και δεσμεύεται», βάσει του νέου συστήματος, αποτελεί την κρίσιμη αφετηρία της διαδικασίας. «Το καίριο ερώτημα, τι γίνεται όταν δεν συμφωνεί ο αξιολογούμενος (οπότε κάνει ένσταση) απαντάται με το ότι αποφασίζει επ’ αυτού ο έμμεσος προϊστάμενος. Αρα, με δεδομένο το υφιστάμενο σύστημα ευνοιοκρατικής επιλογής προϊσταμένων, η συμφωνία-δέσμευση-συμμετοχή χάνει πολύ από την αξία της», σημειώνει ο πρόεδρος του ΔΕΕ. Αναφορικά με το «νέο σύστημα προαγωγών» που εμφανίζει το ΥΔΜΗΔ, ο εμπειρογνώμονας αντιτείνει ότι ορθότερο θα ήταν να μιλούσαμε για ένα σύστημα… περιορισμού των προαγωγών.
Η δυνατότητα «εσωτερικής μετακίνησης» συνιστά, σύμφωνα με τον ίδιο, «το πιο ωραίο αστείο που έχουν ακούσει οι δημόσιοι υπάλληλοι. Με δεδομένη τη διάκριση των υπηρεσιών σε προνομιούχες (λίγος φόρτος, όχι συναναστροφή με το κοινό κ.λπ.) και σε “κάτεργα” (φόρτος εργασίας, πίεση προθεσμιών κ.λπ.), φαντάζεται κανείς ότι μπορεί οι ευνοούμενοι υπάλληλοι των πρώτων να μετακινούνται στις δεύτερες και προπάντων να γίνεται το αντίθετο ως αποτέλεσμα αξιολόγησης;», διερωτάται ο επιστήμονας. Διατυπώνει ένα ακόμη κρίσιμο ερώτημα ως προς τον «δομημένο και εποικοδομητικό διάλογο» και τη «στοχευμένη επικοινωνία» που εντάσσει το υπουργείο στα «Μέσα» του νέου συστήματος: «Πώς θα επιτευχθούν όταν υφίστανται σειρά εμποδίων (έντονο κλίμα δυσπιστίας, ανυπαρξία κουλτούρας συνεργασίας, ευνοιοκρατία που πρόσφατα ενισχύθηκε με τοποθέτηση προϊσταμένων κ.λπ.) που δεν αίρονται;».
«Επειδή όλα τα παραπάνω είναι γνωστά στο ΥΔΜΗΔ, η εισαγωγή ενός νέου συστήματος εντός του παρόντος περιβάλλοντος, χωρίς να εξασφαλίζονται οι απαιτούμενοι όροι πραγματικής υλοποίησής του (όχι μόνο συμβολικής, δηλαδή θέσπισης ενός ακόμα χάρτινου νόμου), αναδεικνύει τις (κρυφές) προθέσεις της ηγεσίας του ΥΔΜΗΔ», αναφέρει στα τελικά του σχόλια ο Κώστας Παπαδημητρίου.
Αν φτάσει στη Βουλή…
Το νέο σύστημα αξιολόγησης παρουσιάστηκε χθες από τον υπουργό Διοικητικής Μεταρρύθμισης σε αντιπροσωπεία του ΣΥΡΙΖΑ, αποτελούμενη από τον επικεφαλής του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης Αλ. Μητρόπουλο και τους βουλευτές Ολ. Γεροβασίλη και Στ. Κοντονή. Η συνάντηση είχε θεσμικό χαρακτήρα. Ο Κυρ. Μητσοτάκης κάλεσε τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ θέλοντας -σεβόμενος τον ρόλο των κομμάτων- να παρουσιάσει το νέο πλαίσιο πριν τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Η αντιπροσωπεία του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης δήλωσε -μεταξύ άλλων- ότι επιδίωξη του ΣΥΡΙΖΑ είναι ένα αδιάβλητο και αξιοκρατικό σύστημα αξιολόγησης.
Υπενθυμίζεται ότι η ΑΔΕΔΥ αρνήθηκε να συμμετάσχει σε σχετική προγραμματισμένη συνάντηση, κυρίως επειδή συνεχίζεται η πολιτική των απολύσεων, καθώς και λόγω των πολιτικών εξελίξεων. Σε περίπτωση εκλογών, είναι πιθανό το σχετικό νομοσχέδιο να μη φτάσει στη Βουλή. Δεν είναι λίγοι όσοι διερωτώνται, γιατί ο υπουργός επέλεξε να παρουσιάσει το νέο σύστημα τη δεδομένη περίοδο. Ορισμένοι βρίσκουν απάντηση στην πρόσφατη συνάντησή του με τον Ευρωπαίο επίτροπο Οικονομικών, Π. Μοσκοβισί. Στη διάρκειά της συζητήθηκε το νέο πλαίσιο. Ο κ. Μητσοτάκης έλαβε τα εύσημα του επιτρόπου, ενισχύοντας την άποψη ότι στο πρόσωπό του οι ξένοι παράγοντες βλέπουν τον καταλληλότερο να προωθήσει μια νεοφιλελεύθερη πολιτική.
