Οριακή νίκη στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών στην Κροατία πέτυχε ο υποψήφιος της Κεντροαριστεράς, νυν πρόεδρος, Ιβο Γιοσίποβιτς, ο οποίος συγκέντρωσε 38,46%, μόλις 1,2% περισσότερο από την Κολίντα Γκράμπαρ Κιτάροβιτς, του κεντροδεξιού συνασπισμού. Οι δυο τους θα αναμετρηθούν στον δεύτερο γύρο, στις 11 Ιανουαρίου, με όλα τα προγνωστικά ανοιχτά, αν και μέχρι χθες φαβορί ήταν ο απερχόμενος πρόεδρος. Ρυθμιστές θα είναι ο ακροδεξιός Μίλαν Κούγιουντζιτς, που συγκέντρωσε 6,3% με ένα κόμμα που ονομάζεται «Κροατική Αυγή» και υποστηρίζεται από φιλο-φασιστικά στοιχεία και βετεράνους του πολέμου, και η μεγάλη έκπληξη των εκλογών, ο Ιβάν Βίλιμπορ Σίντσιτς, ηγέτης του κινήματος κατά των εξώσεων στην Κροατία.
Ο 25χρονος φοιτητής ηλεκτρολόγος μηχανικός του Πανεπιστημίου του Ζάγκρεμπ, Σίντσιτς, συγκέντρωσε 16,42% και προκάλεσε αμηχανία στο πολιτικό σύστημα που βλέπει να αναδύεται μια νέα ριζοσπαστική αριστερή δύναμη «από τα κάτω», που θα δοκιμάσει τις αντοχές της πολιτικής και οικονομικής ελίτ της χώρας. Η πολύ χαμηλή συμμετοχή στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, μόλις 47,13% των εγγεγραμμένων, ήταν επίσης ένα ηχηρό μήνυμα προς τα δύο μεγάλα κόμματα που δεν δείχνουν να έχουν λύσεις στα πιεστικά οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα της χώρας.
Η Κροατία, ενάμιση χρόνο μετά την είσοδό της στην Ευρωπαϊκή Ενωση, συνεχίζει να βρίσκεται σε ύφεση (για έκτη συνεχόμενη χρονιά φέτος), με την ανεργία να έχει φτάσει στο 19% σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία. Η χώρα κλυδωνίστηκε αρχικά από τα σκάνδαλα των κεντροδεξιών και στη συνέχεια από την ανικανότητα της κυβέρνησης των σοσιαλδημοκρατών να αντιμετωπίσουν την οικονομική κρίση. Η κυβέρνηση εφάρμοσε σκληρό πρόγραμμα λιτότητας και ιδιωτικοποιήσεις που ξεσήκωσαν τη λαϊκή κατακραυγή, ενώ ταυτόχρονα υποστήριξε με τον πιο σκληρό τρόπο τις απαιτήσεις των τραπεζών που εξαπέλυσαν ένα πογκρόμ κατά των δανειοληπτών.
Τσουνάμι κατασχέσεων
Τα «κόκκινα» δάνεια έφεραν τσουνάμι κατασχέσεων χωρίς να υπάρχει καμία μέριμνα για την πρώτη κατοικία ή κάποιο οικονομικό πλαφόν. Μέσα στα τελευταία χρόνια αυξήθηκαν οι κατασχέσεις πρώτης κατοικίας κατά 2.100%, με τους απελπισμένους άστεγους και τους απεγνωσμένους νεόπτωχους να βρίσκουν ως μοναδικό συμπαραστάτη το κίνημα «Ανθρώπινο Τείχος» του Ιβάν Σίντσιτς.
Το κίνημα αυτό γεννήθηκε μέσα από τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις του 2011 για να εμφανιστεί επίσημα ένα χρόνο μετά. Οι ακτιβιστές του κινήματος λειτουργούν σαν ανθρώπινες ασπίδες απέναντι στους δικαστικούς κλητήρες και την αστυνομία, που προσπαθούν να εφαρμόσουν τις δικαστικές παραγγελίες των εξώσεων.
Ο Σίντσιτς, ο οποίος έχει συλληφθεί από την αστυνομία πέντε φορές στο παρελθόν για παρεμπόδιση των οργάνων της τάξης, δήλωσε προεκλογικά ότι ο μόνος εγκληματίας είναι το χρηματοπιστωτικό σύστημα και πως η μόνη λέξη που χαρακτηρίζει το κίνημα κατά των εξώσεων είναι η αλληλεγγύη. «Αν το πολιτικό και οικονομικό σύστημα εμφανίζεται τυφλό και κουφό στα προβλήματα της κοινωνίας, σφυρίζοντας αδιάφορα, τότε το μόνο όπλο που έχουμε είναι η πολιτική ανυπακοή και το ειρηνικό σαμποτάρισμα των εξώσεων» υπογράμμισε σε συνέντευξή του ο Σίντσιτς.
Στο πρόγραμμά του περιλαμβάνει επίσης την απαίτηση να αποχωρήσουν οι δυνάμεις της Κροατίας από το Αφγανιστάν και να βγει η χώρα από το ΝΑΤΟ. Οσο για την Ευρωπαϊκή Ενωση, το «Ανθρώπινο Τείχος» τη χαρακτηρίζει «Ενωση Τραπεζών» που αδιαφορεί για τις ανάγκες των απλών ανθρώπων.
Οι ακτιβιστές κατά των εξώσεων δεν έχουν ακόμη αποφασίσει τη στάση τους στον δεύτερο γύρο των εκλογών, όμως είναι φανερό ότι η δράση τους (και όχι μόνο οι διακηρύξεις τους) τους φέρνουν απέναντι σε όλο το παλιό κομματικό σύστημα της Κροατίας που βυθίζεται στη διαφθορά και την αναξιοπιστία. Εναντίον της επικράτησης του σοσιαλδημοκράτη -και συνθέτη κλασικής μουσικής- προέδρου είναι και οι σεξιστικές δηλώσεις του εις βάρος της υποψήφιας της Κεντροδεξιάς, Καλίντα Κιτάροβιτς, την οποία χαρακτήρισε «μπάρμπι», ενώ σε δημόσια εκδήλωση απευθυνόμενος στη συνυποψήφιά του για την προεδρία την προέτρεψε «να είναι καλό κορίτσι».
Η Κιτάροβιτς, πρώην υπουργός Εξωτερικών, πρώην πρέσβης της Κροατίας στην Ουάσινγκτον και υψηλόβαθμο στέλεχος στο ΝΑΤΟ, θα παλέψει να κερδίσει τον μουσικόφιλο σοσιαλδημοκράτη που έκανε παραφωνίες σε μια πολιτική σκηνή άδεια από θεατές και με τους αγανακτισμένους έξω από το θέατρο να παίζουν τη δική τους μουσική κόντρα στην κακοφωνία της ορχήστρας.
