Από χθες ο εκλογικός χάρτης της Αμερικής έχει βαφτεί κόκκινος. Παραδόξως, αυτό είναι το χρώμα των συντηρητικών Ρεπουμπλικανών (GOP), που τελικά κατάφεραν μέσα από τις κάλπες των ενδιάμεσων εκλογών της Τρίτης να «αλώσουν», πρώτη φορά από το 2006, το Καπιτώλιο και να θέσουν υπό πολιτική «ομηρία» την τελευταία διετία της δεύτερης και τελευταίας προεδρικής θητείας του Μπαράκ Ομπάμα.
Οταν λοιπόν το νέο Κογκρέσο θα συγκληθεί τον Ιανουάριο, οι GOP θα έχουν στη Γερουσία πλειοψηφία τουλάχιστον μίας έδρας (μέχρι αργά χθες δεν είχαν οριστικοποιηθεί τα εκλογικά αποτελέσματα για ορισμένες από τις 36 έδρες που κρίθηκαν στην κάλπη), εκλέγοντας μάλιστα στη Βόρεια Καρολίνα τον Τιμ Σκοτ: τον πρώτο Αφροαμερικανό γερουσιαστή που εκλέγεται μετά τον αμερικανικό εμφύλιο στον Νότο!
Αντίστοιχα, στη νέα Βουλή των Αντιπροσώπων οι Ρεπουμπλικανοί δεν αποκλείεται να προσέλθουν «οπλισμένοι» με την ισχυρότερη πλειοψηφία τους από την εποχή του Χάρι Τρούμαν (αμερικανικά ΜΜΕ εκτιμούσαν χθες ότι θα φτάσουν τις 244-245 έδρες σε σύνολο 435), «εμπλουτισμένη» εν προκειμένω με την πρώτη Αφροαμερικανή βουλευτή τους: τη Μία Λαβ από τη Γιούτα.
Αυτή η ανατροπή πρακτικά σημαίνει ότι -όπως και οι προκάτοχοί του Ρόναλντ Ρέιγκαν, Τζορτζ Μπους, Μπιλ Κλίντον και Τζορτζ Γ. Μπους– ο Μπαράκ Ομπάμα θα ολοκληρώσει τη θητεία του με τα δύο σώματα του Κογκρέσου ελεγχόμενα από τους πολιτικούς του αντιπάλους.
Οχι τυχαία, στη Wall Street χθες επικρατούσε πανηγυρικό κλίμα. Ενώ οι «New York Times» μιλούσαν για την «τεράστια πρόκληση του Αμερικανού προέδρου να υπενθυμίσει τον ρόλο του σε μια χώρα που πολύ σύντομα θα στρέψει την προσοχή της στη μάχη για τη διαδοχή του», το 2016.
Αργά χθες πάντως, στην πρώτη συνέντευξη Τύπου μετά το κλείσιμο της κάλπης, ο Μπαράκ Ομπάμα επιχείρησε να επανακτήσει το πολιτικό προβάδισμα, χρησιμοποιώντας «μαστίγιο και καρότο». Από τη μία λοιπόν υιοθέτησε συναινετικούς τόνους -«Ο αμερικανικός λαός έστειλε ένα σαφές μήνυμα: ζητά απ’ όσους έχει εκλέξει να κάνουν τη δουλειά τους. Κι όλοι μας, και στα δύο κόμματα, έχουμε αυτήν την ευθύνη. Αλλά εγώ ως πρόεδρος», τόνισε, «έχω ειδική ευθύνη. Σκοπεύω λοιπόν να περάσω τα επόμενα δύο χρόνια εκτελώντας τα καθήκοντά μου με τον καλύτερο τρόπο που μπορώ. Θα συνεργαστώ με το νέο Κογκρέσο με τον πιο εποικοδομητικό τρόπο». Ηδη, κανόνισε για την Παρασκευή συνάντηση στον Λευκό Οίκο με τους ηγέτες Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών στο Κογκρέσο.
Από την άλλη, ωστόσο, ο Ομπάμα τράβηξε τις «κόκκινες» προεδρικές γραμμές του, ξεκαθαρίζοντας πως είναι προφανές ότι «το Κογκρέσο θα περάσει νόμους που δεν θα μπορώ να επικυρώσω, ενώ κάποιες από τις αποφάσεις μου δεν θα αρέσουν στο Κογκρέσο». Κοντολογίς, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να ασκήσει όλες τις προεδρικές εξουσίες, μεταξύ αυτών την έκδοση διαταγμάτων και το βέτο.
Κόντρα λοιπόν στα σχέδια των Ρεπουμπλικανών για δραστικές περικοπές των δημόσιων δαπανών και αποδυνάμωση των ρυθμιστικών πλαισίων, ο Αμερικανός πρόεδρος αντέταξε ως προτεραιότητα την ενίσχυση της αμερικανικής μεσαίας τάξης, που δεν έχει ακόμη ωφεληθεί από την οικονομική ανάπτυξη του 3,5% του γ’ τριμήνου και τη μείωση της ανεργίας στο 5,9%, στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας εξαετίας.
Κι αμέσως μετά πέταξε το «γάντι» στους πολιτικούς αντιπάλους του, προειδοποιώντας ότι δεν θα δεχτεί μικροκομματικά παιχνίδια σε βάρος κυρίως των δύο κομβικών μεταρρυθμίσεων που φέρουν την προσωπική υπογραφή του. Η μία αφορά το εθνικό σύστημα υγείας (Obamacare).
Η δεύτερη έχει να κάνει με το μεταναστευτικό, για το οποίο ο Ομπάμα έδωσε ουσιαστικά διορία στο απερχόμενο Κογκρέσο να καταλήξει σε σχετική νομοθεσία, προειδοποιώντας ότι σε διαφορετική περίπτωση θα αναλάβει ο ίδιος δράση, με την έκδοση προεδρικού διατάγματος. Δικαίωμα το οποίο άφησε ανοιχτό να το ασκήσει και σε άλλα κρίσιμα εθνικά ζητήματα, εφόσον κι όταν παραστεί ανάγκη…
Αναλυτές διαβλέπουν πίσω από αυτήν την τακτική πολύ περισσότερα από μια αγωνιώδη προσπάθεια του Μπαράκ Ομπάμα να αφήσει την πολιτική του παρακαταθήκη. Ειδικά το μεταναστευτικό αναμένεται να δυναμιτίσει τις εύθραυστες ισορροπίες στις τάξεις των ίδιων των Ρεπουμπλικανών, μεταξύ των μετριοπαθών και των σκληροπυρηνικών του Tea Party. Το πιο πιθανό αποτέλεσμα θα είναι να ακολουθήσει μια περίοδος πόλωσης, με τους GOP να περνούν με την πολιτική τους στην αντεπίθεση και να μπαίνουν πια στο «κάδρο» και την εκλογική βάση των Δημοκρατικών να επανασυσπειρώνεται, καθώς θα πλησιάζουν οι επόμενες προεδρικές εκλογές.
Οι ομογενείς που εξασφάλισαν επανεκλογή
Μπορεί να μην είναι ελληνικής καταγωγής, όμως ο Δημοκρατικός γερουσιαστής και πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, Ρόμπερτ Μενέντεζ, θεωρείται ένθερμος υποστηρικτής των θέσεων της Ελλάδας και της Κύπρου (προ ημερών είχε αποστείλει επιστολές στον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζο Μπάιντεν και στον ΥΠΕΞ Τζον Κέρι, καλώντας τους να παρέμβουν στην Αγκυρα για να σταματήσουν οι τουρκικές προκλήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ).
Η επικράτηση των Ρεπουμπλικανών στο σώμα σηματοδοτεί την εν ευθέτω αντικατάστασή του στην προεδρία της σημαντικής Επιτροπής. Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι στην προεδρία των Ρεπουμπλικανών βρίσκεται ο Ελληνοαμερικανός Ράινς Πρίμπους…
Από πλευράς ομογενών, την επανεκλογή τους στη Βουλή των Αντιπροσώπων εξασφάλισαν ο Ρεπουμπλικανός Γκας Μπιλιράκης στη Φλόριντα και οι Δημοκρατικοί Τζον Σαρμπάνης στο Μέριλαντ, Νίκη Τσόγκα στη Μασαχουσέτη και Ντίνα Τάιτους στη Νεβάδα. Ελληνοαμερικανοί επανεξελέγησαν επίσης σε διάφορες πολιτειακές και περιφερειακές θέσεις, όπως ο Ρεπουμπλικανός ηγέτης της πλειοψηφίας στην πολιτειακή Γερουσία της Νέας Υόρκης Ντιν Σκέλος, ο Δημοκρατικός Μιχάλης Γιάνναρης στην πολιτειακή Γερουσία της Νέας Υόρκης, η Δημοκρατική Αραβέλλα Σιμωτά και η Ρεπουμπλικανή Νικόλ Μαλλιωτάκη στην πολιτειακή Βουλή της Νέας Υόρκης, καθώς και ο Δημοκρατικός Λεωνίδας Ραπτάκης στην πολιτειακή Γερουσία του Ροντ Αϊλαντ.
