Οι επιχειρήσεις και ο ΣΥΡΙΖΑ

Τελικά φεύγουν οι επενδυτές λόγω της πολιτικής αβεβαιότητας; Οι επιχειρήσεις στέλνουν στο εξωτερικό τα χρηματικά διαθέσιμά τους; Οι εταιρείες προετοιμάζονται για μια δύσκολη συμβίωση με μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ; Η αλήθεια είναι ότι υπάρχει μεγάλη συζήτηση, μεγάλη ανησυχία, αλλά λίγες ενέργειες από την πλευρά των επιχειρήσεων μπροστά στις πολιτικές εξελίξεις.

Ας τα πάρουμε από την αρχή:

• 1. Σήμερα σχεδόν κανένας δεν προχωρά σε νέες επενδύσεις. Προτιμούν να περιμένουν να δουν πώς θα καταλήξει η προεδρική εκλογή και τι θα γίνει με το ενδεχόμενο βουλευτικών εκλογών. Ομως επίσης κανένας δεν ακυρώνει τις ελάχιστες ήδη αποφασισμένες επενδύσεις του.
• 2. Το 2012 σε πολλές πολυεθνικές είχε φτάσει ένα alert note το οποίο προειδοποιούσε για τον κίνδυνο Grexit και έδινε οδηγίες για την αντιμετώπισή του. Τέτοιο σημείωμα μέχρι σήμερα δεν έχει φτάσει στις επιχειρήσεις αυτές. Εύλογο το συμπέρασμα ότι οι αξιολογήσεις του κινδύνου από την πολιτική αστάθεια είναι κατά πολύ υποδεέστερες του 2012!
• 3. Η πλειονότητα των μεγάλων εταιρειών δεν εξαρτούν τη χρηματοδότησή τους από την Ελλάδα. Από χρόνια πριν έχουν φροντίσει να εξασφαλίσουν πρόσβαση σε τράπεζες του εξωτερικού για χρηματοδότηση επενδύσεων και ρευστότητα. Αυτό βεβαίως δεν σημαίνει ότι αδιαφορούν για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα…
• 4. Οι μικρότερες εταιρείες ήδη έχουν πρόβλημα με την παροχή ρευστότητας από τις τράπεζες, οπότε οι ελπίδες τους για βελτίωση είναι ισχυρότερες από τους φόβους τους για χειροτέρευση στον τομέα αυτό!
• 5. Η μεγάλη ανησυχία των επιχειρήσεων έχει να κάνει με τη φορολογία. Βεβαίως οι μεγάλες εταιρείες είτε με τριγωνικές τιμολογήσεις (δηλαδή με εμφάνιση των κερδών τους σε άλλες χώρες που έχουν χαμηλή φορολογία) είτε λόγω του ότι καταγράφουν ζημιές τα τελευταία χρόνια, έχουν τρόπους να «κρυφτούν». Ομως πάντα τους ενδιαφέρει να υπάρχει ο νόμιμος δρόμος για «ικανοποιητική» κερδοφορία η οποία θα φορολογείται στον μέσο όρο (ή και κάτω) των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
• 6. Η πλειονότητα των μεγάλων εταιρειών αδιαφορεί για την αύξηση του βασικού μισθού στα 751 ευρώ. Ηδη δίνουν πολύ παραπάνω…
• 7. Ολοι ανησυχούν για το ενδεχόμενο μεγάλων αλλαγών των εργασιακών συνθηκών σε σημείο που θα κάνει τη δραστηριότητα στην Ελλάδα μη ανταγωνιστική. Ορισμένες επιχειρήσεις επεξεργάζονται εναλλακτικά σενάρια, όπως το να σταματήσουν να έχουν αυτοπρόσωπη παρουσία και να παρουσιάζονται μέσω αντιπροσώπων (Distributors).
• 8. Ενα μεγάλο πρόβλημα για τις επιχειρήσεις είναι η άγνοια για το πολιτικό προσωπικό που θα στελεχώσει μια πιθανή κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Σήμερα όλοι έχουν τις «άκρες» τους στα υπουργεία που τους ενδιαφέρουν. Εστω και με μια «μικρή επιβάρυνση» καταφέρνουν να διεκπεραιώνουν τις υποθέσεις τους. Ο φόβος ότι μπορεί σε θέσεις ευθύνης να διοριστούν άτομα που δεν γνωρίζουν το πώς κινείται η αγορά (ή η διαπλοκή) υφίσταται. Πολύ περισσότερο αν κληθούν να συνεργαστούν με πρόσωπα ακραία και αδιάλλακτα (έτσι χαρακτηρίζουν, για παράδειγμα, όσους πρόσκεινται στον Παναγιώτη Λαφαζάνη), φοβούνται ότι θα υπάρχει πρόβλημα.

Σοβαρά στελέχη πολυεθνικών αλλά και ελληνικών επιχειρήσεων (όσες έχουν απομείνει…) δηλώνουν ότι δεν είναι μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ αυτή καθαυτή το πρόβλημα. Το πρόβλημα θα είναι αν εφαρμοστούν πολιτικές που θα οδηγήσουν σε δραματική αλλαγή του οικονομικού περιβάλλοντος και κυρίως σε νομοθετικές παρεμβάσεις για τη λειτουργία της αγοράς.

Δεν ανησυχούν ιδιαίτερα για το ενδεχόμενο να υποχρεωθεί η Ελλάδα να εγκαταλείψει το ευρώ (με υποτίμηση του εθνικού νομίσματος), αν και ορισμένοι δεν το αποκλείουν. Ανησυχούν όμως για το ενδεχόμενο σημαντικών αλλαγών των κανόνων επιχειρηματικής δραστηριότητας. Αυτοί που δραστηριοποιούνται στο λιανεμπόριο εκτιμούν ότι υπάρχει κίνδυνος περιορισμού της κατανάλωσης αν οι πολίτες, λόγω αβεβαιότητας, αλλάξουν συμπεριφορές και σταματήσουν να καταναλώνουν ως συνήθως.

Τι κάνουν λοιπόν; Το πρώτο που όλοι οι επιχειρηματίες και οι μάνατζερ ζητούν, είναι να αποκτήσουν γνωριμίες με τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ τα οποία εκτιμούν ότι θα αναλάβουν τα υπουργεία που τους ενδιαφέρουν. Τα αιτήματα για συναντήσεις με τα προβεβλημένα στελέχη (ειδικά του οικονομικού επιτελείου του ΣΥΡΙΖΑ) είναι πολλά και επίμονα. Στη δημοσιότητα έχουν φτάσει ελάχιστες από τις συναντήσεις που ήδη έχουν γίνει μεταξύ στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ και εκπροσώπων επιχειρήσεων (όπως οι συναντήσεις του Λονδίνου).

Η πλειονότητα των συναντήσεων έχει χαρακτήρα «αμήχανου πρώτου ραντεβού». Οι επιχειρηματίες και οι μάνατζερ είναι πολύ «κουμπωμένοι», ενώ τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ προσπαθούν να μη «φοβίσουν» την αγορά… Πάντως το σίγουρο είναι ότι στον ΣΥΡΙΖΑ εκτιμούν πως δεν θα βρουν τις επιχειρήσεις «απέναντί τους» όταν και εάν αναλάβουν κυβερνητικές ευθύνες και οι επιχειρήσεις δεν θεωρούν ότι θα αντιμετωπίσουν μια «έφοδο στα χειμερινά ανάκτορα» από εξαγριωμένους μπολσεβίκους.

Πολλά βεβαίως, λένε με νόημα οι επιχειρηματίες, θα εξαρτηθούν από το αν θα έχουμε μια αυτοδύναμη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ (η οποία θα είναι παντοδύναμη εσωτερικά) ή μια κυβέρνηση συνεργασίας ΣΥΡΙΖΑ και πολιτικών δυνάμεων οι οποίες έχουν ήδη φιλικές σχέσεις με το επιχειρείν…