Ζούσε στο Σόχο, πάνω από οίκο ανοχής. Μάλιστα εικάζεται πως το όνομα «Tiger Lillies» προέρχεται από μια δολοφονημένη πόρνη, που ντυνόταν με άνιμαλ πριντ. Ο Μάρτιν Ζακ, δημιουργός του περίεργου αυτού μουσικού σχήματος, συνεχίζει να μένει στο Σόχο, αν και μετά την επιτυχία των Tiger Lillies, το 1989, άλλαξε διαμέρισμα. Οχι όμως και μυαλά.
«Πάντα ήμουν κάπως παράταιρος με τους γύρω μου. Και πάντα έψαχνα έναν τρόπο επικοινωνίας μαζί τους, που να μην ενοχλεί ούτε εκείνους ούτε εμένα». Φαίνεται πως οι Tiger Lillies ήταν η λύση. «Ολα ξεκίνησαν τη στιγμή που έπεσε στα χέρια μου ένα ακορντεόν! Μέχρι τότε σπούδαζα τζαζ, πιάνο, κιθάρα. Κάποια στιγμή, όμως, ένιωσα έντονα πως ήθελα να βρω έναν δικό μου ήχο, διαφορετικό. Αρχισα να παίζω ακορντεόν, βγάζοντας περίεργες, τσιριχτές φωνές. Ε, αυτό ήταν…».
Οι Tiger Lillies έρχονται και πάλι στην Αθήνα, την Παρασκευή στο Badminton, για να παρουσιάσουν την «Μπαλάντα του γέρου ναυτικού» (Rime of the Ancient Mariner). Ενα ακυβέρνητο πλοίο με νεκροζώντανο πλήρωμα πλέει ανάμεσα στους πάγους της Αρκτικής, σε γοργόνες, μέδουσες και αλλόκοτα θαλάσσια τέρατα. Και ένας καταραμένος ναυτικός, που γύρισε από μια εφιαλτική περιπλάνηση στην Kόλαση, αφηγείται την ιστορία. Η παράσταση αποτελεί μια επικών προδιαγραφών διασκευή του ομώνυμου, κλασικού ποιήματος του Σάμιουελ Κόλριτζ.
«Πολλοί καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων οι Pink Floyd, Fleetwood Mac, Iron Maiden εμπνεύστηκαν από αυτό», εξηγεί ο Ζακ. «Αποτελεί ένα από τα αριστουργήματα της παγκόσμιας ποίησης. Ακόμα και οι “Πειρατές της Καραϊβικής” έχουν πάρει στοιχεία. Το πρότζεκτ ήταν αρκετά φιλόδοξο, γι’ αυτό αποφασίσαμε να βάλουμε εμείς την εκκεντρικότητα, τον μακάβριο και ατμοσφαιρικό ήχο και ο σπουδαίος φωτογράφος και εικαστικός Μαρκ Χόλθασεν να επιμεληθεί τα animations και τα οπτικά εφέ. Ολη η δράση θα εξελίσσεται σε δύο γιγαντοοθόνες, πίσω μας». Οσο για την ιστορία, «είναι γεμάτη σκοτεινό αισθησιασμό και μαύρο χιούμορ. Ωστόσο, η λύτρωση έρχεται. Μετά από μια καταραμένη οδύσσεια βέβαια, για να μιλήσω και με ελληνικές λέξεις», λέει ο Μάρτιν Ζακ.
Ακούγεται σχεδόν θλιμμένος στο άλλο άκρο της τηλεφωνικής γραμμής. Ωστόσο, αφέθηκε, «πολύ περισσότερο από κάθε άλλη φορά» στην κουβέντα μας, όπως εξομολογήθηκε. Η ζωή του δεν διαφέρει και πολύ από το περίεργο συνονθύλευμα ακροβατών, γκροτέσκο ήχων και εκκεντρικών θεατρίνων που βλέπουμε στις παραστάσεις τους. Οι περισσότερες μοιάζουν με σκοτεινό εφιάλτη, που γίνεται πραγματικότητα, με ιδιότυπες μουσικές εξιστορήσεις, κάτι σαν μπρεχτικό πανκ καμπαρέ.
«Δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς», λέει. «Ετσι ακριβώς είμαι κι εγώ. Αν δεν ήμουν στους Tiger Lillies θα ήμουν νεκρός ή τρελός, κλεισμένος σε φρενοκομείο, όπως ο αδερφός μου, που είναι εξαρτημένος χρήστης. Προσωπικά, δεν έμπλεξα ποτέ, αν και έχω αυτοκαταστροφικές τάσεις. Εμπλεξα, όμως, σε έναν τρελό και πολύχρωμο θίασο και αυτό ήταν σωτήριο. Για πολύ καιρό, ήμουν, ας το πούμε, μπερδεμένος. Δεν ήξερα τι να κάνω στη ζωή μου. Τελικά, κατέληξα να γράφω τραγούδια που περιγράφουν συνήθως σκοτεινούς χαρακτήρες, όπως προαγωγούς, πόρνες, ναρκομανείς, αποτυχημένους, αυτόχειρες». Και μάλιστα με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες και μουσική που καλύπτει ένα τεράστιο φάσμα, απ’ τη ροκ και την τζαζ ώς το βαριετέ και την όπερα.
Δεν έκανε ποτέ οικογένεια, αν και με τη γυναίκα του είναι μαζί 35 χρόνια: «Πώς να κάνω παιδιά όταν ταξιδεύω διαρκώς;». Οσο για την πολιτική, μετά από έναν μικρό δισταγμό, απάντησε: «Οταν μου λένε γιατί παίζω στο Ισραήλ ή στη Ρωσία, τους απαντάω πολύ σκληρά: Γιατί όταν πάω στη Ρωσία, παίζω για καλλιτέχνες και για ομοφυλόφιλους. Οταν πάω στο Ισραήλ, δεν παίζω για την κυβέρνηση, αλλά για όσους θέλουν να δουν κάτι διαφορετικό, γιατί είναι και οι ίδιοι διαφορετικοί. Παίζω για τους δικούς μου ανθρώπους. Και οι δικοί μου άνθρωποι είναι καλλιτέχνες, φρικιά και περίεργα, πολύχρωμα ή άχρωμα, πλάσματα. Και αυτοί υπάρχουν σε όλο τον κόσμο – είμαστε παντού».
«Κι εγώ είμαι κάπως τρελός, ευαίσθητος και οργισμένος. Αλλά, για κάποιο λόγο, όταν ανεβαίνω στη σκηνή, κατορθώνω να μετουσιώσω αυτήν την παραφροσύνη σε εικόνες και μουσικές που -επίσης για κάποιο λόγο που δεν έχω ακόμη καταλάβει– αλληλεπιδρούν θετικά με τους θεατές. Κατορθώνουμε να μετουσιώνουμε την τρέλα μας σε εικόνα… Θυμάμαι την πρώτη μας παράσταση ως Tiger Lillies. Παίζαμε σε ένα υπόγειο μαγαζί, σαν κελάρι, μπροστά σε περίπου 70 άτομα. Ανέβηκα στη σκηνή με το ακορντεόν μου και σκέφτηκα πως αυτό θέλω να κάνω από δω και πέρα. Και ευτυχώς, ακόμα αυτό κάνω».
Info:
9-11 Ιανουαρίου στο Badminton (Αλσος Στρατού, Γουδή, 210-8840600). Παρ. Σάββ. στις 20.30, Κυρ. στις 19.00.
Μαζί με τον Μάρτιν Ζακ είναι ο κοντραμπασίστας Αντριαν Στάουτ και ο «Τζέιμς Τζόις των κρουστών», Αντριαν Χουτζ
