«Προστατευόμενο τοπίο» το όρος Βέρνον-Βίτσι

Προστατευόμενο τοπίο και προστατευόμενος φυσικός σχηματισμός χαρακτηρίζεται ο ορεινός όγκος Βέρνον-Βίτσι, σύμφωνα με απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μια θεσμοθέτηση που συμπληρώθηκε με δεύτερη υπουργική απόφαση και τη δημοσίευση του αντίστοιχου ΦΕΚ, το οποίο καθορίζει τους ειδικούς όρους, τους περιορισμούς και τις επιτρεπόμενες χρήσεις εντός της προστατευόμενης περιοχής, θέτοντας πλέον ένα σαφές και ολοκληρωμένο πλαίσιο διαχείρισης και προστασίας.

Αναμφισβήτητα, πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για την προστασία της φύσης στη Δυτική Μακεδονία, καθώς το νέο καθεστώς αφορά εκτεταμένες περιοχές των Δήμων Καστοριάς, Φλώρινας και Αμυνταίου. Η προστασία του ορεινού όγκου οργανώνεται σε πέντε διακριτές ζώνες, με στόχο τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, των δασικών οικοσυστημάτων, των γεωμορφολογικών χαρακτηριστικών, της ιδιαίτερης αισθητικής και πολιτιστικής αξίας του τοπίου, καθώς και τη στήριξη και αναβάθμιση των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων ειδικά στον πρωτογενή τομέα.

Η σχετική επιστημονική μελέτη τεκμηρίωσης εκπονήθηκε από μέλη/επιστήμονες της Περιβαλλοντικής Οργάνωσης «Καλλιστώ», σε συνεργασία με δύο μελετητές από το Αμύνταιο και τη Φλώρινα, αποτελώντας τη βάση για τη θεσμική κατοχύρωση της προστασίας της περιοχής. Καθοριστική ήταν και η συμβολή της προέδρου της Δημοτικής Κοινότητας Νυμφαίου και του Δήμου Αμυνταίου που, συνεργαζόμενοι με τους αρμόδιους επιστημονικούς και περιβαλλοντικούς φορείς, οδήγησαν στη σημαντική αυτή θεσμική εξέλιξη.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι διατάξεις του δεύτερου ΦΕΚ που αφορούν τις επιτρεπόμενες χρήσεις και ειδικότερα οι προβλέψεις για έργα μεγάλης κλίμακας. Το νέο θεσμικό πλαίσιο επηρεάζει το σύνολο των αδειοδοτικών διαδικασιών που βρίσκονται σε εξέλιξη εντός της προστατευόμενης περιοχής. Έργα που δεν έχουν ολοκληρώσει την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση οφείλουν πλέον να επανεξεταστούν σύμφωνα με το νέο καθεστώς προστασίας και τους περιορισμούς που αυτό εισάγει («“Ισοπεδώνουν” το Βίτσι με 150 ανεμογεννήτριες», «Εφ.Συν.», 29/3/2024). Παράλληλα, για έργα που έχουν ήδη λάβει περιβαλλοντική αδειοδότηση, η μεταβολή του θεσμικού καθεστώτος δημιουργεί νέα δεδομένα, τα οποία θα πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη από τις αρμόδιες διοικητικές αρχές.

«Η απόφαση του ΥΠΕΝ αποτελεί μια σημαντική θεσμική παρακαταθήκη για τη Δυτική Μακεδονία. Δημιουργεί ένα συνεκτικό πλαίσιο προστασίας για έναν ορεινό όγκο με ιδιαίτερη οικολογική, επιστημονική, πολιτιστική και ιστορική αξία, ενώ ταυτόχρονα θέτει τις προϋποθέσεις ώστε κάθε μελλοντική αναπτυξιακή δραστηριότητα να σχεδιάζεται με σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον και στον τοπικό χαρακτήρα μιας περιοχής καθώς και στις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης», επισημαίνει η «Καλλιστώ».