ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Στελίνα Μαργαριτίδου
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Προϊόντα υψηλής ποιότητας, συσκευασμένα με τέτοιο τρόπο ώστε να διατηρούν την αξία τους, να είναι ασφαλή για κατανάλωση. Αυτή δεν είναι απλώς μια νέα τάση στις διεθνείς αγορές αλλά ανάγεται σε ανάγκη για την προστασία της υγείας του καταναλωτικού κοινού, την εξοικονόμηση πόρων, επομένως και την προστασίας του περιβάλλοντος. Σε αυτή την κατεύθυνση κινούνται και οι σύγχρονες τάσεις στις επαγγελματικές συσκευασίες, οι οποίες μπορεί να μην έχουν ακόμη την ευρεία αποδοχή του καταναλωτικού κοινού, αλλά πρόκειται να καθιερωθούν στο άμεσο μέλλον.

Οι έξυπνες συσκευασίες τροφίμων εισάγουν τη δυνατότητα συνεχούς παρακολούθησης και ποιότητας των τροφίμων σε όλη την αλυσίδα παραγωγής, ώστε να μην υπάρχει μικροβιακό φορτίο, να μειώνεται η σπατάλη τροφίμων και να είναι πάντα ενημερωμένοι οι καταναλωτές.

Τα ενεργά και έξυπνα (active and intelligent) συστήματα συσκευασίας παρατείνουν τη διάρκεια ζωής των προϊόντων, παρακολουθούν την ποιότητα των τροφίμων και μειώνουν τα απόβλητα, αλληλεπιδρώντας με το προϊόν ή το περιβάλλον. Η ενεργή συσκευασία απελευθερώνει ή απορροφά ουσίες για τη διατήρηση της φρεσκάδας (π.χ. ουσίες που δεσμεύουν το οξυγόνο), ενώ η έξυπνη συσκευασία παρακολουθεί τις συνθήκες και κοινοποιεί δεδομένα ποιότητας στους χρήστες.

Οι καινοτόμες αυτές συσκευασίες εκτελούν λοιπόν λειτουργίες όπως ανίχνευση, καταγραφή και παροχή σημαντικών πληροφοριών σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση του προϊόντος. Η ενεργή και έξυπνη συσκευασία (active & intelligent packaging) προσθέτει όμως και ενεργά συστατικά που βελτιώνουν την ποιότητα και τον κύκλο ζωής του προϊόντος.

Μπορεί βέβαια να αυξάνεται το κόστος της παραγωγής, ωστόσο η αύξηση αυτή εξισορροπείται καθώς εξαλείφεται το επιπλέον κόστος που προκύπτει από τη διαχείριση των απορριμμάτων. Αυτές οι συσκευασίες αποτελούν τις κατεξοχήν βιώσιμες και οικολογικές επιλογές, οι οποίες βασίζονται σε «πράσινες ύλες».

Αυτά τα ζητήματα ανίχνευσε το έργο NanoBioPack «Βιώσιμες συσκευασίες τροφίμων βασισμένες σε αιθέρια έλαια και βιοδιασπώμενες πολυμερικές μήτρες», που χρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης ΕΠΑνΕΚ και εντάχθηκε στη δράση Εθνικής Εμβέλειας «Υδατοκαλλιέργειες-Βιομηχανικά Υλικά-Ανοιχτή Καινοτομία στον Πολιτισμό» (διάρκεια 36 μήνες).

«Η συγκεκριμένη έρευνα είχε ως σκοπό τη μελέτη και ανάπτυξη καινοτόμων αντιμικροβιακών και αντιοξειδωτικών φιλμ συσκευασίας (εδώδιμων και μη εδώδιμων) με χρήση φυσικών βιοδραστικών ουσιών και την εφαρμογή τους σε τυριά και αλλαντικά που υπόκεινται σε σημαντικές μικροβιακές αλλοιώσεις και οξειδώσεις λίπους, χρώματος, αρώματος, ώστε να παραχθούν ασφαλή τρόφιμα με βελτιωμένα ποιοτικά χαρακτηριστικά και αυξημένη διάρκεια ζωής» εξηγούν ο δρ Ηλίας Κάλφας, επικεφαλής του HUB της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής, και η κοσμήτορας του Perrotis College της ΑΓΣ, αναπληρώτρια καθηγήτρια και επικεφαλής του μεταπτυχιακού προγράμματος (MSc) «New Food Product & Business Development», δρ Κυριακή Ζηνοβιάδου. Και εξηγούν πως «στο πλαίσιο αυτό δημιουργήθηκαν μικρο- και νανο-σωματίδια αιθέριων ελαίων ρίγανης, δενδρολίβανου και θυμαριού ή/και αντίστοιχα σωματίδια φυσικών αντιοξειδωτικών καρπών ελιάς, με σκοπό να χρησιμοποιηθούν σαν εσωτερική προσθήκη ή υλικό επικάλυψης σε τυπικά πολυμερικά φιλμ συσκευασίας τροφίμων που ήδη χρησιμοποιούνται για τον σκοπό αυτό. Οπως το πολυγαλακτικό οξύ (PLA) (βιοσυμβατός, βιοαπορροφήσιμος, βιοδιεγέρτης κολλαγόνου), καθώς και σε εδώδιμα φιλμ, π.χ. από χιτοζάνη (φυτική εύπεπτη ίνα) ή πρωτεΐνες ορού γάλακτος κ.ά.

»Τα φιλμ δοκιμάστηκαν στη συνέχεια σε συσκευασία τυριών και αλλαντικών με σκοπό να εξακριβωθεί ποια από αυτά προάγουν την αντι-μικροβιακή σταθερότητα και παρέχουν προστασία έναντι της οξειδωτικής τάγγισης και βέβαια να εξακριβωθεί εάν πλεονεκτούν από τα απλά, χωρίς προσθήκη φιλμ, που ήδη κυκλοφορούν στην αγορά. Επομένως, τα τελικά εργαστηριακά φιλμ θα μπορούν να οδηγήσουν σε νέα υλικά για εύκαμπτες συσκευασίες τροφίμων με αντι-μικροβιακή δράση. Το ερευνητικό αποτέλεσμα λειτούργησε κυρίως ως proof of concept (επαλήθευση της ιδέας), επιβεβαιώνοντας ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση στη συσκευασία είναι εφαρμόσιμη και προσφέρει ορισμένα αξιόλογα πλεονεκτήματα. Παρ’ όλα αυτά, δεν συνιστά ένα πλήρως ανεπτυγμένο προϊόν, έτοιμο για ευρεία εμπορική εκμετάλλευση» καταλήγουν.

Οι ερευνητές του HUB καινοτομίας της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής δίνουν ιδιαίτερη σημασία στη χρήση των φυσικών αντιμικροβιακών και αντιοξειδωτικών, ειδικά στην αξιοποίησή τους από τη βιομηχανία τροφίμων. Στο παρελθόν, σε άλλα ερευνητικά έργα, είχαν δουλέψει με συστατικά από τα στέμφυλα (υποπροϊόντα οινοποίησης) και συστατικά από φλούδες ροδιού ως αντιοξειδωτικά. Τα πρωτοποριακά αυτά υλικά συσκευασίας δοκιμάστηκαν σε αλλαντικά ζυμούμενα, όπως το σαλάμι αέρος, σε αλλαντικά παστεριωμένα όπως η γαλοπούλα ή η πάριζα, και σε τυριά ωρίμανσης όπως η γραβιέρα. Στόχος της μελέτης ήταν η μείωση των παθογόνων και η αύξηση της διάρκειας ζωής σε ευαλλοίωτα τρόφιμα.

Μελετήθηκαν ακόμη παθογόνοι και αλλοιογόνοι μικροοργανισμοί (Listeria monocytogenes, Salmonella Typhimurium, Escherichia coli, αυτόχρονη μικροχλωρίδα και μεσόφιλη χλωρίδα) στα συγκεκριμένα τρόφιμα. Τα αποτελέσματα της έρευνας είναι ενθαρρυντικά και «δείχνουν» τον δρόμο για τις νέες, βιώσιμες συσκευασίες τροφίμων.