Κατά 24% αυξήθηκε μέσα σε μία δεκαετία (2015- 2024) η μηνιαία κατά κεφαλήν δαπάνη των ελληνικών νοικοκυριών για αγορές τροφίμων και ποτών. Οι Έλληνες, σύμφωνα με την 21η Έκθεση του ΙΟΒΕ για λογαριασμό του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων (ΣΕΒΤ), δαπανούσαν το 2015 κατά μέσο όρο 310,7 ευρώ τον μήνα για τρόφιμα και ποτά. Το 2024 ξόδεψαν αντίστοιχα 385,3 ευρώ, δηλαδή 74,6 ευρώ περισσότερα.
Στην έκθεση, η οποία καλύπτει τα έτη έως το 2024 δεν καταγράφονται βεβαίως οι σημαντικές ανατιμήσεις σε είδη διατροφής που ακολούθησαν την τελευταία διετία έως σήμερα. Είναι όμως ενδεικτική της ανόδου του κόστους των τροφίμων για τον προϋπολογισμό των ελληνικών νοικοκυριών καθώς και των αλλαγών που συντελέστηκαν μέσα σε μία δεκαετία.
Οι πληθωριστικές πιέσεις στα τρόφιμα έπαιξαν καθοριστικό ρόλο για τις ενισχυμένες δαπάνες το διάστημα μεταξύ 2021 και 2024. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, μόνο η σωρευτική αύξηση του πληθωρισμού στα τρόφιμα (+4,3% το 2021, +15,5% το 2022, +8% το 2023 και στη συνέχεια μείωση -0,6% το 2024) είναι μεγαλύτερη από την αντίστοιχη άνοδο της δαπάνης κατά 30% μεταξύ των ετών 2015 και 2024. Αυτό αποτυπώνεται και στη μελέτη του ΙΟΒΕ, καθώς το 2024 όταν ο πληθωρισμός τροφίμων υποχώρησε σε ετήσια βάση κατά 0,6%, το ίδιο διάστημα η μείωση στα έξοδα για αγορές τροφίμων -σχεδόν σε όλες τις κατηγορίες μάλιστα- ήταν πολύ μεγαλύτερη.
Δαπάνη ανά κατηγορία
Από τις 14 κατηγορίες τροφίμων που αναλύει η μελέτη, η μεγαλύτερη αύξηση μεταξύ των ετών 2015-2024 καταγράφηκε στα «λοιπά είδη διατροφής» (+123,6%) και ακολούθησαν τα αποστάγματα (+89,8%). Άνοδο 59,8% εμφάνισαν οι δαπάνες για το κρασί, αύξηση 53% για τον καφέ, το τσάι και το κακάο και αντίστοιχα 39,8% για την μπίρα, καθώς και για τα λαχανικά.
Η υψηλότερη δαπάνη των νοικοκυριών για τρόφιμα αφορούσε ωστόσο το κρέας. Συγκεκριμένα, κατά μέσο όρο το 2024 οι Έλληνες ξόδευαν 76,2 ευρώ για κρέας, έναντι 65,7 ευρώ το 2015. Μέσα στη δεκαετία μάλιστα το μερίδιο της κατηγορίας του κρέατος στο σύνολο των δαπανών ειδών διατροφής υποχώρησε από το 24,6%, στο 20,3%. Για γαλακτοκομικά, αντίστοιχα το 2024 τα ελληνικά νοικοκυριά ξόδευαν 56,6 ευρώ τον μήνα, όταν το 2015 η μέση δαπάνη ήταν στα 51,5 ευρώ. Και αυτή η κατηγορία εμφάνισε μείωση της τάξεως του 3,5% στο ποσοστό επί των συνολικών πωλήσεων.
Σημαντικό ποσοστό των εξόδων για τρόφιμα κατευθύνθηκε επίσης σε λαχανικά και φρούτα καθώς και σε αλεύρι, ψωμί, και δημητριακά. Στα λαχανικά οι δαπάνες κατά τη διάρκεια της δεκαετίας αυξήθηκαν κατά 39,8% και έφτασαν το 2024 στα 49,8 ευρώ, ενώ στα φρούτα ανήλθαν στα 28,3 ευρώ (+32,6%). Για αλεύρι, ψωμί και δημητριακά τα ελληνικά νοικοκυριά ξόδευαν μεσοσταθμικά 48,6 ευρώ τον μήνα το 2024, κατά 8,1% περισσότερα σε σχέση με το 2015. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι στη συγκεκριμένη κατηγορία, η αύξηση των δαπανών καταγράφηκε μεταξύ των ετών 2023-2024 και έφτασε το 9,1% μέσα σε έναν χρόνο.
Στα συνολικά μηναία έξοδα των Ελλήνων που ανήλθαν στα 1.725 ευρώ το 2024, οι δαπάνες για τα είδη διατροφής και τα μη οινοπνευματώδη ποτά είχαν το μεγαλύτερο μερίδιο, της τάξεως του 20,7%, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ. Ακολουθούσαν η στέγαση και οι μεταφορές με 14,4% και 13,3% αντίστοιχα. Το 11,8% των δαπανών κατευθύνθηκε σε εστιατόρια, καφενεία και ξενοδοχεία και το 7,8% στον τομέα της υγείας.
