Πρόστιμο-μαμούθ 550 εκατομμυρίων ευρώ επέβαλε σήμερα η Κομισιόν στην AliExpress για παραβίαση του Νόμου περί Ψηφιακών Υπηρεσιών. Πρόκειται για το μεγαλύτερο πρόστιμο που έχει επιβληθεί, μεγαλύτερο και από αυτό της TEMU (200 εκ. ευρώ) και από το πρόστιμο κατά της Χ (120 εκ ευρώ), και αυτό δείχνει τη σημασία που δίνει η Επιτροπή σε αυτήν την πολύ μεγάλη πλατφόρμα.
Σύμφωνα με την έρευνα των ειδικών, το AliExpress πουλάει μη ασφαλή προϊόντα και που, ακόμα και αν καταγγελθούν, δεν τα αποσύρει. «Η AliExpress δεν τήρησε την υποχρέωσή της βάσει του Νόμου περί Ψηφιακών Υπηρεσιών να αξιολογήσει επιμελώς τον κίνδυνο διάδοσης παράνομων, μη ασφαλών ή παραποιημένων προϊόντων μέσω των υπηρεσιών της με πολλαπλούς τρόπους», τονίζεται.
Συγκεκριμένα, η AliExpress δεν αξιολόγησε σωστά εάν διέθετε επαρκές προσωπικό για να εξετάσει πιθανώς παράνομα προϊόντα. Η εταιρεία υπερεκτίμησε την αποτελεσματικότητα του συστήματός της στον εντοπισμό και την αφαίρεση παράνομων προϊόντων. Συνεπώς, η AliExpress δεν έλαβε ρεαλιστικά υπόψη τη δυσαναλογία μεταξύ του αριθμού των ανθρώπινων συντονιστών και του φόρτου εργασίας τους.
Επίσης, η AliExpress αξιολόγησε ανεπαρκώς τον τρόπο με τον οποίο τα συστήματα σύστασης και διαφήμισης επιδεινώνουν την εξάπλωση των παράνομων προϊόντων. Οι δοκιμές από τις υπηρεσίες της Επιτροπής έδειξαν ότι πολλά παράνομα προϊόντα συνιστώνται ή διαφημίζονται στους καταναλωτές πριν αφαιρεθούν αποτελεσματικά.
Επιπλέον η εταιρία δεν διέθετε ποσοτικές μετρήσεις στην αξιολόγησή της. Βασίστηκε μόνο σε έναν ποσοτικό δείκτη, ο οποίος, ωστόσο, δεν μέτρησε σωστά πόσο καλά το σύστημα εποπτείας της απέτρεψε τον κίνδυνο εμφάνισης ή επανεμφάνισης παράνομων προϊόντων σε παρόμοιες μορφές. Αυτό το εύρημα υποστηρίζεται επίσης από δοκιμές που διεξήγαγαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής, οι οποίες έδειξαν ότι ένας μεγάλος όγκος παράνομων προϊόντων συνέχιζε να κυκλοφορεί παρά τις προσπάθειες ελέγχου του AliExpress.
Αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι το AliExpress δεν έλαβε αποτελεσματικά μέτρα για τη μείωση του κινδύνου διάδοσης παράνομων προϊόντων. Η Επιτροπή εντόπισε, ειδικότερα, παραλείψεις στο σύστημα του AliExpress για την ανίχνευση παράνομων προϊόντων δεν λειτούργησε σωστά. Πολλά παράνομα προϊόντα, από παραποιημένα προϊόντα έως μη ασφαλή παιχνίδια και επικίνδυνα καλλυντικά, κυκλοφορούσαν στην πλατφόρμα και, ακόμη και αν εντοπίζονταν, παρέμεναν online για πολλές εβδομάδες.
Το AliExpress δεν εφάρμοσε σωστά την πολιτική κυρώσεων για τους εμπόρους που πωλούσαν παράνομα προϊόντα. Η πολιτική κυρώσεων δεν εφαρμόστηκε επαρκώς και τα καταστήματα που πωλούσαν παράνομα προϊόντα μπόρεσαν να παραμείνουν ενεργά στο AliExpress, παρά το γεγονός ότι τους επιβλήθηκαν κυρώσεις.
Οι έλεγχοι συμμόρφωσης προϊόντων του AliExpress μπορούσαν εύκολα να παρακαμφθούν μέσω λανθασμένης κατηγοριοποίησης των προϊόντων. Το AliExpress διέθεσε ανεπαρκές προσωπικό για να επαληθεύσει εάν τα προϊόντα κατηγοριοποιούνται σωστά και οι έλεγχοι που εφαρμόστηκαν δεν κατάφεραν να εντοπίσουν τα λανθασμένα κατηγοριοποιημένα προϊόντα πριν από τη δημοσίευση.
Συνεπώς, κακόβουλοι έμποροι τοποθέτησαν σκόπιμα προϊόντα σε «λάθος κατηγορία» για να επωφεληθούν από πιο ευέλικτες απαιτήσεις, επιτρέποντας σε μη συμμορφούμενα προϊόντα να «κυκλοφορούν ελεύθερα στην πλατφόρμα».
Η AliExpress δεν κατάφερε να αποτρέψει επαρκώς την εξάπλωση παραποιημένων προϊόντων. Τα παραποιημένα προϊόντα αντιπροσωπεύουν σημαντικό κίνδυνο για το AliExpress. Εκτός από τις πιθανές συνέπειες για τα δικαιώματα των καταναλωτών, οι πωλητές τέτοιων προϊόντων υπονόμευσαν τις νόμιμες επιχειρήσεις που επενδύουν στο σχεδιασμό, τις δοκιμές ασφαλείας και την καινοτομία, αναγκάζοντάς τες να ανταγωνιστούν προϊόντα που παρακάμπτουν αυτές τις «επενδύσεις». Το υποχρεωτικό σύστημα «εξουσιοδότησης επωνυμίας» του AliExpress – που αποσκοπεί στην πρόληψη των παραποιημένων πωλήσεων – αποδείχθηκε αναποτελεσματικό και με ανεπαρκές προσωπικό. Ως εκ τούτου, οι έμποροι παρέκαμψαν εύκολα αυτό το σύστημα και δημοσίευσαν πολλά προϊόντα που αργότερα αφαιρέθηκαν ως παραποιημένα.
Το πρόστιμο που επιβλήθηκε σήμερα υπολογίστηκε λαμβάνοντας υπόψη τη φύση των παραβάσεων, τη σοβαρότητά τους όσον αφορά τους επηρεαζόμενους χρήστες της ΕΕ και τη διάρκειά τους, η οποία διήρκεσε τουλάχιστον μέχρι τον Ιούνιο του 2025, όταν η Επιτροπή εξέδωσε προκαταρκτικά ευρήματα κατά του AliExpress.
Όπως απαιτείται από τον Νόμο περί Ψηφιακών Υπηρεσιών, η AliExpress έχει πλέον προθεσμία έως τις 20 Οκτωβρίου 2026 για να υποβάλει σχέδιο δράσης στην Επιτροπή. Το σχέδιο πρέπει να καθορίζει μέτρα για την αντιμετώπιση της παραβίασης των υποχρεώσεών της για αξιολόγηση και αντιμετώπιση των συστημικών κινδύνων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ψηφιακών Υπηρεσιών θα έχει ένα μήνα από την παραλαβή του σχεδίου για να εκδώσει τη γνώμη του. Η Επιτροπή θα έχει στη συνέχεια έναν ακόμη μήνα για να εκδώσει την τελική της απόφαση και να ορίσει μια εύλογη περίοδο εφαρμογής.
Η μη συμμόρφωση με την απόφαση μη συμμόρφωσης μπορεί να οδηγήσει σε περιοδικές πληρωμές προστίμων. Η Επιτροπή συνεχίζει να συνεργάζεται με την AliExpress για να διασφαλίσει τη συμμόρφωση με την απόφαση και με την DSA γενικότερα.
