Μπιενάλε Βενετίας: Η Κομισιόν κόβει τη χρηματοδότηση λόγω ρωσικού περιπτέρου

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τάχθηκε οριστικά υπέρ της ανάκλησης χρηματοδότησης ύψους δύο εκατομμυρίων ευρώ που είχε προβλεφθεί για την τριετία 2025-2028 υπέρ της Μπιενάλε της Βενετίας.

Η αρμόδια επίτροπος της ΕΕ για τη Δημοκρατία, Χένα Βίρκουνεν, ανακοίνωσε την απόφαση για τα κονδύλια προς τη Μπιενάλε, δηλώνοντας σε ανάρτηση στο X ότι η πολιτιστική δραστηριότητα στην Ευρώπη, καθώς χρηματοδοτείται με χρήματα των φορολογουμένων, «οφείλει να προάγει και να διαφυλάσσει τις δημοκρατικές αξίες και ότι αυτές οι αξίες δεν γίνονται σεβαστές στη σημερινή Ρωσία».

Η τοποθέτηση αυτή έρχεται στο τέλος αξιολόγησης των απαντήσεων που έδωσε η Μπιενάλε σχετικά με την αμφιλεγόμενη επαναλειτουργία του ρωσικού περιπτέρου. Η παρέμβαση πήρε τη μορφή σύστασης προς τον Ευρωπαϊκό Εκτελεστικό Οργανισμό για την Εκπαίδευση και τον Πολιτισμό, μια μη δεσμευτική πράξη, απευθυνόμενη όμως στον φορέα που έχει τον τελικό λόγο και ο οποίος είχε ήδη ταχθεί υπέρ της περικοπής των κονδυλίων.

Η διαδικασία για την ανάκληση είχε ξεκινήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον περασμένο Απρίλιο, έπειτα από την ανακοίνωση του προέδρου του Ιδρύματος Μπιενάλε, Πιετραντζέλο Μπουταφούοκο, ο οποίος είχε επιβεβαιώσει ότι το ρωσικό περίπτερο θα άνοιγε ξανά για τη φετινή διοργάνωση. Ο εκθεσιακός χώρος είχε παραμείνει κλειστός στις διοργανώσεις του 2022 και του 2024 ως άμεσο αποτέλεσμα της εισβολής στην Ουκρανία και της μετέπειτα επιβολής των ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Μόσχας.

Σε πρώτη φάση η Επιτροπή είχε δώσει προθεσμία τριάντα ημερών στο Ίδρυμα Μπιενάλε, είτε για να κάνει πίσω είτε για να παρουσιάσει επιχειρήματα ικανά να σταματήσουν τη διαδικασία ανάκλησης.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επανήλθε στη συνέχεια ζητώντας νέες επίσημες διευκρινίσεις σχετικά με τον πραγματικό χαρακτήρα της ρωσικής συμμετοχής στη διοργάνωση της Βενετίας. Το Ίδρυμα αποφάσισε ωστόσο να προχωρήσει και να ανοίξει το περίπτερο, αν και στην πράξη το ρωσικό περίπτερο λειτούργησε μόνο κατά το ήμισυ, καθώς δεν κατάφερε να εξασφαλίσει τις απαραίτητες άδειες για τη διοργάνωση δημόσιων εκδηλώσεων.

Οι επικρίσεις για την απόφαση της Επιτροπής

Ο χειρισμός της υπόθεσης έχει προκαλέσει έντονες επικρίσεις σε διεθνές επίπεδο, οδηγώντας προσωπικότητες όπως ο Ρώσος γκαλερίστας Μαράτ Γκίλμαν να κατηγορήσουν ανοικτά την Ιταλία ότι αποδείχθηκε ο αδύναμος κρίκος στην αντίδραση απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα.

«Η Μπιενάλε είναι ιστορία, πολιτισμός, τέχνη, καινοτομία και ελευθερία. Αν κάποιοι γραφειοκράτες στις Βρυξέλλες δεν μπορούν να το καταλάβουν, θα το αποδεχθούμε. Ο πολιτισμός δεν υποτάσσεται στα διατάγματα των Βρυξελλών», έγραψε η Λέγκα, το κόμμα της κυβερνητικής πλειοψηφίας του οποίου ηγείται ο αντιπρόεδρος της ιταλικής κυβέρνησης Ματέο Σαλβίνι, ανακοινώνοντας ότι θα ζητήσει από την κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι να καλύψει τα κονδύλια που αφαιρέθηκαν από την Επιτροπή.