Ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι φοβόντουσαν ότι το Ισραήλ σκόπευε να δολοφονήσει τους κορυφαίους διαπραγματευτές του Ιράν, την ώρα που η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επιδίωκε μια κρίσιμη συμφωνία υψηλού ρίσκου για τον τερματισμό του πολέμου και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα την Washington Post επικαλούμενη νυν και πρώην αξιωματούχους που γνωρίζουν το θέμα.
Η αντίθεση της Ουάσιγκτον στη δολοφονία του Αμπάς Αραγτσί, υπουργού Εξωτερικών του Ιράν, και του Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, προέδρου του ιρανικού κοινοβουλίου, ήταν τόσο έντονη ώστε την άνοιξη προχώρησε στο εξαιρετικά ασυνήθιστο βήμα να ζητήσει από ενδιάμεσους να προειδοποιήσουν το Ιράν για τις προθέσεις του Ισραήλ να τους δολοφονήσει.
«Αν σκοτώσεις αυτούς τους ανθρώπους, σκοτώνεις τους πραγματιστές», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος, ο οποίος, όπως και άλλοι, μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας προκειμένου να σχολιάσει την αμερικανική άποψη για την εκστρατεία στοχευμένων δολοφονιών του Ισραήλ.
Ήδη από τον Μάρτιο, όταν η κυβέρνηση Τραμπ άρχισε να εξετάζει διπλωματικές επιλογές για τον τερματισμό του πολέμου, Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν ενημερώσει τους Ισραηλινούς ομολόγους τους ότι δεν θα έπρεπε να συνεχιστούν οι δολοφονίες της πολιτικής ηγεσίας του Ιράν, σύμφωνα με διπλωμάτη.
Το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αισθάνθηκαν την ανάγκη να προχωρήσουν ακόμη περισσότερο και να προειδοποιήσουν το ίδιο το Ιράν ότι οι κορυφαίοι διαπραγματευτές του κινδύνευαν να δολοφονηθούν, καταδεικνύει την ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ–Ισραήλ και τη περιορισμένη επιρροή της κυβέρνησης Τραμπ στην ισραηλινή κυβέρνηση, σύμφωνα με αναλυτές.
«Αυτό δείχνει την απόκλιση των πολεμικών στόχων μεταξύ των ΗΠΑ και του Ισραήλ, καθώς και τη θεμελιώδη αποφασιστικότητα του πρωθυπουργού του Ισραήλ να υπονομεύσει οποιαδήποτε διαπραγμάτευση θα μπορούσαν να ολοκληρώσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, πρώην αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και σύμβουλος τόσο Ρεπουμπλικανικών όσο και Δημοκρατικών κυβερνήσεων.
Η ισραηλινή πρεσβεία στην Ουάσιγκτον αρνήθηκε να σχολιάσει το θέμα.
Ερωτηθείς από τον Λευκό Οίκο, Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε: «Ο πρόεδρος θέλει να αφεθεί η ειρηνευτική διαδικασία να εξελιχθεί».
Οι αμερικανικές ανησυχίες σχετικά με τις ισραηλινές δολοφονίες είχαν αναφερθεί νωρίτερα και από τους New York Times.
Όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο με το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, το Ισραήλ δολοφόνησε δεκάδες Ιρανούς πολιτικούς και στρατιωτικούς ηγέτες, μεταξύ αυτών και τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ενώ ο αμερικανικός στρατός επικεντρώθηκε στην αποδυνάμωση του ιρανικού ναυτικού και των πυραυλικών δυνατοτήτων της χώρας.
Αρχικά, οι δύο σύμμαχοι είχαν κοινό στόχο την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν. Ωστόσο, οι πορείες τους σύντομα αποκλίνουν, καθώς Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτίμησαν ότι το στρατιωτικό και θρησκευτικό κατεστημένο της Τεχεράνης θα διατηρούσε τον έλεγχο της εξουσίας.
Περισσότερες διαφωνίες εμφανίστηκαν μετά τη δολοφονία του κορυφαίου Ιρανού αξιωματούχου εθνικής ασφάλειας, Αλί Λαριτζανί, στα μέσα Μαρτίου, σύμφωνα με αξιωματούχους.
«Το σημείο καμπής δεν ήταν η δολοφονία του ανώτατου ηγέτη, αλλά η δολοφονία του Λαριτζανί», δήλωσε Δυτικός αξιωματούχος. «Οι ΗΠΑ αναζητούσαν έναν Ιρανό αξιωματούχο με τον οποίο θα μπορούσαν να διαπραγματευτούν και ξαφνικά είχε εξαφανιστεί.»
Τους τελευταίους μήνες, ο Αραγτσί και ο Γκαλιμπάφ αποτέλεσαν τους βασικούς συνομιλητές των Αμερικανών αξιωματούχων για την επίτευξη μιας αρχικής εκεχειρίας τον Απρίλιο και στη συνέχεια μιας συμφωνίας-πλαισίου για τον τερματισμό του πολέμου τον Ιούνιο.
Ακόμη και πριν επιτευχθεί αυτή η συμφωνία-πλαίσιο, Ισραηλινοί αξιωματούχοι και ισχυρές φιλοϊσραηλινές ομάδες πίεσης στην Ουάσιγκτον άρχισαν να την επικρίνουν, καθώς έκλεινε τον δρόμο στον στόχο του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου για αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν και άνοιγε τον δρόμο για την άρση οικονομικών κυρώσεων σε αντάλλαγμα για περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.
Τον Μάρτιο, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ άφησε δημόσια να εννοηθεί ότι η εκστρατεία δολοφονιών του Ισραήλ δυσχέραινε τις διαπραγματεύσεις με το ιρανικό καθεστώς. «Ξέρετε, είναι λίγο δύσκολο», είπε τότε στους δημοσιογράφους. «Τους έχουν εξοντώσει όλους. Δεν θέλω να σκοτωθούν.»
Ο Γκαλιμπάφ ήταν μεταξύ των ανώτερων Ιρανών αξιωματούχων που βρίσκονταν σε κτίριο το οποίο χτυπήθηκε από το Ισραήλ κατά τον περσινό δωδεκαήμερο πόλεμο, σύμφωνα με μέσα ενημέρωσης της Μέσης Ανατολής που επικαλούνται το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars. Οι New York Times ανέφεραν επίσης ότι ο Γκαλιμπάφ λίγο έλειψε να σκοτωθεί και φέτος, όταν το Ισραήλ έπληξε συνάντηση ανώτερων Ιρανών αξιωματούχων σε υπόγειο καταφύγιο.
Οι απόπειρες δολοφονίας του Γκαλιμπάφ, του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, καθώς και άλλων υψηλόβαθμων Ιρανών αξιωματούχων, έχουν προκαλέσει ανησυχίες τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και στη Μέση Ανατολή ότι ο πόλεμος ίσως εγκατέστησε στην εξουσία ένα πιο αδίστακτο καθεστώς, αποφασισμένο να εκδικηθεί, στη θέση ενός ηλικιωμένου ηγέτη, του οποίου η κυριαρχία στην εξουσία θεωρούνταν ότι είχε αρχίσει να εξασθενεί.
