Παιχνίδι ισχύος για νέα πρόσωπα στη Θράκη: Το νέο πολιτικό τοπίο στη μειονότητα ενόψει των εκλογών

Με τις επόμενες εκλογές να διαγράφονται στον ορίζοντα, το πολιτικό σκηνικό στο εσωτερικό της μειονότητας της Θράκης αρχίζει να αναδιατάσσεται, με νέα πρόσωπα αλλά και παλιές συγκρούσεις που επανέρχονται στο προσκήνιο.

Αφορμή αποτέλεσαν οι δημόσιες καταγγελίες του Ιλχάν Αχμέτ κατά του δημάρχου Ιάσμου, Ιμάμ Τζανέρ, ο οποίος βράβευσε τον Τούρκο πρόξενο, Αϊκούτ Ουνάλ, στο Φεστιβάλ Κερασιού, χωρίς να προσκαλέσει τον βουλευτή στην επίσημη εκδήλωση, αλλά και κατά του δημάρχου Αρριανών, Ερδέμ Χουσεΐν. Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι οι δύο αιρετοί λαμβάνουν κατευθύνσεις από τον μηχανισμό του Τουρκικού Προξενείου Κομοτηνής.

Παράλληλα έκανε λόγο για ένα διαρκές «εμπάργκο» σε βάρος του, υποστηρίζοντας ότι εδώ και χρόνια αποκλείεται από εκδηλώσεις και αντιμετωπίζει πολιτική περιθωριοποίηση. Οπως ανέφερε, έχει διαμορφωθεί μια άτυπη πρακτική, σύμφωνα με την οποία ούτε ο ίδιος ούτε ο νόμιμος μουφτής Κομοτηνής καλούνται σε εκδηλώσεις όπου παρίσταται ο Τούρκος πρόξενος και πρόσωπα που κινούνται στον ίδιο κύκλο επιρροής. Με τον τρόπο αυτό, η προσωπική αντιπαράθεση μετατρέπεται σε μια ευρύτερη συζήτηση για τους συσχετισμούς ισχύος στο εσωτερικό της μειονότητας της Θράκης.

Η ρήξη του 2022 που άλλαξε τις ισορροπίες

Η αντιπαράθεση του Ιλχάν Αχμέτ με το τουρκικό προξενείο δεν είναι νέα. Το σημείο καμπής ήρθε το καλοκαίρι του 2022, όταν ο βουλευτής κατηγόρησε δημόσια τον τότε Τούρκο πρόξενο Μουράτ Αμέτογλου για παρεμβάσεις που, όπως υποστήριξε, υπερέβαιναν τα διπλωματικά του καθήκοντα. Λίγο αργότερα διαγράφηκε από τη Συμβουλευτική Επιτροπή της Μειονότητας, η οποία θεωρείται εδώ και δεκαετίες το βασικό πολιτικό όργανο μέσω του οποίου εκφράζονται οι θέσεις που υποστηρίζει η τουρκική πλευρά στη Θράκη.

Είναι σαφές ότι η διαγραφή δεν αποτέλεσε επιλογή του ίδιου του Ιλχάν Αχμέτ. Ωστόσο, δεν έγινε ποτέ γνωστός ο ακριβής λόγος που οδήγησε στη ρήξη. Οσοι παρακολουθούν διαχρονικά τα πολιτικά δρώμενα της περιοχής διατυπώνουν δύο βασικές ερμηνείες: είτε ότι η σύγκρουση συνδέθηκε με την εσωτερική νομή ισχύος και εκπροσώπησης στο εσωτερικό της μειονότητας, είτε ότι οφειλόταν στη μη ευθυγράμμισή του με ευρύτερες στρατηγικές και επιδιώξεις της τουρκικής διπλωματίας. Σε κάθε περίπτωση, από το 2022 και μετά οι σχέσεις του με το προξενικό περιβάλλον βρίσκονται σε τροχιά ανοιχτής αντιπαράθεσης.

Το τοπίο που διαμορφώνεται προεκλογικά στη μειονότητα

Η αντιπαράθεση αυτή δεν μπορεί να εξεταστεί έξω από το ιδιαίτερο πολιτικό περιβάλλον της Θράκης. Για δεκαετίες, οι μειονοτικοί βουλευτές όλων σχεδόν των κομμάτων κινούνταν σε ένα πεδίο όπου η επιρροή του Τουρκικού Προξενείου Κομοτηνής αποτελούσε σημαντικό παράγοντα στις πολιτικές ισορροπίες και στην εκλογική εκπροσώπηση των τριεδρικών περιφερειών της Ροδόπης και της Ξάνθης.

Η παράδοση και οι εξαιρέσεις στη Ροδόπη

Εξαίρεση αποτέλεσαν διαχρονικά ο βουλευτής του ΣΥΝ και του ΣΥΡΙΖΑ Μουσταφά Μουσταφά, που ακολούθησε αριστερή, κοσμική και αυτόνομη πορεία, αλλά και ο έτερος βουλευτής Ροδόπης έως το 2019, Αϊχάν Καραγιουσούφ. Στον αντίποδα, μέχρι τη ρήξη του με το προξενείο, επί περισσότερα από είκοσι χρόνια και ο Ιλχάν Αχμέτ, ο οποίος πολιτεύθηκε κατά καιρούς με τη Νέα Δημοκρατία, τον ΔΗ.ΣΥ., τη ΔΗΜ.ΑΡ., το Ποτάμι και τελικά το ΠΑΣΟΚ, θεωρούνταν πως βρισκόταν κοντά στον εκάστοτε Τούρκο πρόξενο. Η ρήξη του με το προξενείο, το 2022, σηματοδότησε μια νέα πολιτική πορεία. Στις εκλογές του 2023 επανεξελέγη, παρά τη μείωση της σταυροδοσίας του κατά περίπου 43% σε σχέση με το 2019, γεγονός που αρκετοί πολιτικοί παρατηρητές ερμήνευσαν ως ένδειξη ότι διαθέτει πλέον έναν αυτόνομο πυρήνα πολιτικής επιρροής.

Την ίδια ώρα, νέα δεδομένα δημιουργούν οι πληροφορίες που θέλουν τον πρώην βουλευτή Ροδόπης Οζγκιούρ Φερχάτ να είναι υποψήφιος με την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα. Ο Φερχάτ εξελέγη βουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του 2023, ακολούθησε στη συνέχεια τη διάσπαση προς τη Νέα Αριστερά και πρόσφατα ανεξαρτητοποιήθηκε, ανοίγοντας τον δρόμο για τη συμπόρευσή του με το νέο πολιτικό εγχείρημα του πρώην πρωθυπουργού. Εφόσον επιβεβαιωθεί η υποψηφιότητά του, θα προστεθεί ακόμη ένας ισχυρός μειονοτικός πόλος στον προεκλογικό ανταγωνισμό –εξέλιξη που αναμένεται να επηρεάσει τις ισορροπίες στο εσωτερικό της μειονότητας της Θράκης.

Διαφορετικό τοπίο στην Ξάνθη για το ΠΑΣΟΚ

Διαφορετική είναι η εικόνα στην Ξάνθη. Εκεί εκλέγεται από το 2019 ο ψυχίατρος Μπαράν Μπουρχάν, αρχικά με περίπου 2.000 σταυρούς και το χαμηλό, τότε, ποσοστό του ΠΑΣΟΚ, ενώ στις εκλογές του 2023 επανεξελέγη με αισθητά αυξημένη εκλογική επιρροή, ακολουθώντας την άνοδο του κόμματος στην περιοχή. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας κοινοβουλευτικής περιόδου, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ βρέθηκε αντιμέτωπος με σοβαρή δικαστική περιπέτεια, καθώς ενεπλάκη στην υπόθεση των παράνομων συνταγογραφήσεων. Μετά την ανακοίνωση της άρσης της βουλευτικής του ασυλίας, το ΠΑΣΟΚ τον έθεσε εκτός Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Ωστόσο, ακόμη και μετά την αθώωσή του, πριν από λίγους μήνες, ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν προχώρησε στην επανένταξή του.

Σύμφωνα με γνώστες των τοπικών ισορροπιών, η επιλογή αυτή συνδέεται με την πρόθεση της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ να προωθήσει μια νέα μειονοτική υποψηφιότητα στην Ξάνθη, αυτή της Μπερίν Ντελί Ιμπραΐμ. Πρόκειται για νέα επιστήμονα, μέλος ήδη της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος, η οποία είχε αξιοπρεπή παρουσία ως δεύτερη στο ψηφοδέλτιο το 2023 και πλέον φέρεται να προκρίνεται ως βασική επιλογή.

Η πιθανή υποψηφιότητά της αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον τόσο λόγω της προσπάθειας ανανέωσης όσο και επειδή παραμένει ανοιχτό το ερώτημα πώς θα διαμορφωθούν οι συσχετισμοί στο εσωτερικό της μειονότητας. Παράλληλα, η Ξάνθη δεν έχει εκλέξει ποτέ γυναίκα βουλευτή στην ιστορία του ελληνικού κράτους, ανεξαρτήτως θρησκεύματος, γεγονός που προσδίδει και έναν πρόσθετο συμβολισμό στην πιθανή υποψηφιότητά της. Αν συνυπολογίσουμε ότι ο χώρος της ΕΛΑΣ φαίνεται να προσανατολίζεται σε ισχυρή μειονοτική υποψηφιότητα στη Ροδόπη και όχι στην Ξάνθη, η Μπερίν φαίνεται ότι έχει καλές πιθανότητες να εκλεγεί.