Άντι Μπέρναμ, ο δελφίνος που στοχεύει στη θέση του Στάρμερ: «Βασιλιάς του Βορρά» ή «ανεμοδούρα»;

Ο Άντι Μπέρναμ έχει αρκετή εμπειρία στις αναμετρήσεις για την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος, αναφέρει σε δημοσίευμά του το BBC. Πριν από περίπου μία δεκαετία, έθεσε δύο φορές υποψηφιότητα για την ηγεσία, χωρίς όμως επιτυχία.

Πλέον έχει τη στήριξη πολλών βουλευτών των Εργατικών και θεωρείται ως η καλύτερη ευκαιρία του κόμματος να ανακάμψει, μετά από μήνες ατονίας στις δημοσκοπήσεις και τα καταστροφικά εκλογικά αποτελέσματα του Μαΐου.

Ο Μπέρναμ σημείωσε μια σαρωτική νίκη στις εκλογές της περιφέρειας του Μέικερφιλντ έναντι του Reform UK, το οποίο ήρθε δεύτερο και μάλιστα κατά 9.000 λιγότερες ψήφους από τους Εργατικούς.

Επιπλέον, ο απερχόμενος δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ αύξησε το ποσοστό ψήφων των Εργατικών από 45% στις γενικές εκλογές του 2024 σε σχεδόν 55%.

Πέρα όμως από τους αριθμούς, η νίκη Μπέρναμ διασφαλίζει ότι ξεπέρασε ένα σημαντικό εμπόδιο προς οποιαδήποτε πρόκληση για την ηγεσία, καθώς όσοι επιθυμούν να θέσουν υποψηφιότητα πρέπει να είναι βουλευτές.

Πριν από την ημέρα των εκλογών, ο Μπέρναμ δήλωσε ότι θα επιδιώξει να συμμετάσχει σε οποιαδήποτε πιθανή κούρσα για τη διαδοχή του Κιρ Στάρμερ.

Οπαδός της Έβερτον και λάτρης της indie μουσικής

Γεννημένος στο Λίβερπουλ το 1970, ο Μπέρναμ μεγάλωσε στο Κάλτσεθ, ένα ήσυχο χωριό στο Τσέσαϊρ, κοντά στο Γουόρινγκτον.

Οι γονείς του ήταν και οι δύο ένθερμοι υποστηρικτές των Εργατικών και έτσι ο Μπέρναμ ανέπτυξε από νωρίς ένα ενδιαφέρον για την πολιτική.

Όπως είχε πει μάλιστα ο ίδιος, η ιδέα να ενταχθεί στο Εργατικό Κόμμα του ήρθε στην ηλικία των 14 ετών, όταν αισθάνθηκε συγκίνηση παρακολουθώντας το τηλεοπτικό δράμα του BBC, «Boys from the Blackstuff», που εστίαζε στη ζωή των κατοίκων του Λίβερπουλ που λάμβαναν επίδομα ανεργίας.

Ο Μπέρναμ υπήρξε ανέκαθεν οπαδός της Έβερτον και οι φίλοι του τον θυμούνται ως ένα ανταγωνιστικό παιδί που αγαπούσε τον αθλητισμό.

Στο τοπικό ρωμαιοκαθολικό σχολείο που πήγαινε, ο καθηγητής των αγγλικών θυμάται ότι κάποτε έθεσε υποψηφιότητα για τους Εργατικούς σε εικονικές εκλογές – και σημείωσε και εκεί μια σαρωτική νίκη.

Ο Μπέρναμ και τα δύο αδέρφια του ήταν οι πρώτοι στην οικογένειά τους που πήγαν στο πανεπιστήμιο, με τον Άντι να σπουδάζει αγγλικά στο Κέιμπριτζ.

Στο βιβλίο του, «Head North», έγραψε ότι «δυσκολεύτηκε να προσαρμοστεί σε όσα συνέβαιναν» στο πανεπιστήμιο και ότι αισθανόταν σαν «απατεώνας».

Ωστόσο, όντας λάτρης της μουσικής και θαυμαστής των indie συγκροτημάτων του βορρά όπως οι The Smiths και οι The Stone Roses, ο Μπέρναμ τόνισε ότι «το αυξανόμενο ενδιαφέρον του για τη μουσική του Μάντσεστερ του έδωσε μια ταυτότητα και ένα πλεονέκτημα».

Από βουλευτής, δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ

Μετά την αποφοίτησή του από το πανεπιστήμιο, ξεκίνησε να εργάζεται ως δημοσιογράφος σε επαγγελματικά περιοδικά όπως τα Tank World και Passenger World Management.

Ως εικοσάρης, έκανε την πρώτη του καμπάνια στην πολιτική, εργαζόμενος ως ερευνητής για την αείμνηστη Τέσα Τζόουελ, τότε βουλευτή του Ντάλγουιτς και του Γουέστ Νόργουντ, η οποία αργότερα έγινε υπουργός υπό τον Τόνι Μπλερ και τον Γκόρντον Μπράουν.

Παρά την περιφρόνηση που εξέφρασε αργότερα για την πολιτική του Γουέστμινστερ, ο Μπέρναμ ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία και διορίστηκε ως ειδικός σύμβουλος του υπουργού Πολιτισμού Κρις Σμιθ πριν εκλεγεί βουλευτής το 2001 για το Λι, την πόλη καταγωγής του στο Μείζον Μάντσεστερ.

Αρχικά υπηρέτησε ως υφυπουργός υπό τον Μπλερ, αλλά στη συνέχεια εντάχθηκε στο υπουργικό συμβούλιο ως γενικός γραμματέας του υπουργείου Οικονομικών και αργότερα ως υπουργός Πολιτισμού και υπουργός Υγείας, υπό τον Μπράουν.

Ως υπουργός Πολιτισμού, Μέσων Ενημέρωσης και Αθλητισμού, ο Μπέρναμ δέχθηκε αποδοκιμασία σε επιμνημόσυνη δέηση για την 20ή επέτειο της τραγωδίας του Χίλσμπορο το 1989, όπου ενενήντα επτά οπαδοί της Λίβερπουλ έχασαν τη ζωή τους λόγω του ασφυκτικού συνωστισμού που δημιουργήθηκε στις κερκίδες.

Οι αποδοκιμασίες ώθησαν τον Μπέρναμ να θέσει το ζήτημα στο υπουργικό συμβούλιο, συμβάλλοντας στην έναρξη μιας δεύτερης έρευνας για την καταστροφή.

Το 2010, μετά την παραίτηση του Μπράουν που ακολούθησε την ήττα των Εργατικών στις γενικές εκλογές, ο Μπέρναμ έθεσε υποψηφιότητα για την ηγεσία του κόμματος.

Ήρθε τέταρτος από τους πέντε υποψηφίους, χάνοντας από τον Εντ Μίλιμπαντ, αλλά κατά τα επόμενα πέντε χρόνια ενίσχυσε περαιτέρω την απήχησή του στη βάση του κόμματος.

Το 2015 προσπάθησε ξανά, αλλά αυτή τη φορά ηττήθηκε από τον Τζέρεμι Κόρμπιν.

«Ανεμοδούρα»

Οι επικριτές του Μπέρναμ τον έχουν χαρακτηρίσει «ανεμοδούρα», υποστηρίζοντας ότι οι απόψεις του πηγαίνουν με τους πολιτικούς ανέμους για να του δώσουν τις καλύτερες πιθανότητες επιτυχίας.

Υποστηρικτής της παραμονής της Βρετανίας στην Ε.Ε. κατά τη διάρκεια του δημοψηφίσματος για το Brexit, έχει εκφράσει την επιθυμία να δει το Ηνωμένο Βασίλειο να επανεντάσσεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατά τη διάρκεια της ζωής του.

Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι πρόσφατα εξέφρασε εκ νέου την πεποίθησή του ότι υπάρχουν λόγοι για την επανένταξη στην Ε.Ε. «μακροπρόθεσμα», δήλωσε ότι δεν θα υποστηρίξει κάτι τέτοιο στις ενδιάμεσες εκλογές του Μέικερφιλντ, μια περιοχή που τάσσεται έντονα υπέρ του Brexit.

Ο Μπέρναμ υπηρέτησε μάλιστα και στο σκιώδες υπουργικό συμβούλιο του Κόρμπιν, ως σκιώδης υπουργός Εσωτερικών, παρ’ όλο που θεωρείται ότι ανήκει στην κεντροδεξιά πλευρά του κόμματος, με την οποία έχει συνδεθεί ο Μπλερ.

Οι απόψεις του Μπέρναμ έχουν μετακινηθεί ολοένα και πιο αριστερά, με τον ίδιο να υποστηρίζει την κρατικοποίηση του νερού και της ενέργειας.

Σημειώνεται μάλιστα ότι δεν ήταν μεταξύ εκείνων που παραιτήθηκαν σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την ηγεσία του Κόρμπιν το 2016.

Παραιτήθηκε το 2017 προκειμένου να είναι υποψήφιος για να γίνει ο πρώτος δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ.

Ο Μπέρναμ κέρδισε τις εκλογές με περισσότερο από το 60% των ψήφων και επανεξελέγη με ακόμη μεγαλύτερη διαφορά το 2021.

«Ο Βασιλιάς του Βορρά»

Ως δήμαρχος, έχει λάβει επαίνους για τον μετασχηματισμό του συστήματος μεταφορών της περιοχής.

Υπό την ηγεσία του, το Μείζον Μάντσεστερ ήταν η πρώτη περιοχή εκτός Λονδίνου που επανέφερε τις υπηρεσίες λεωφορείων υπό τον  έλεγχο του δημοσίου, ενώ τις ενέταξε σε ένα δίκτυο με άλλα μέσα μεταφοράς υπό την επωνυμία «Bee Network».

Άλλες φιλόδοξες δεσμεύσεις του περιελάμβαναν την εξάλειψη της αστεγίας στην περιοχή έως το 2020, αν και ο στόχος δεν επιτεύχθηκε.

Το προφίλ του αυξήθηκε περαιτέρω κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid, όταν κατηγόρησε την συντηρητική κυβέρνηση ότι φέρεται στη βόρεια Αγγλία με «περιφρόνηση» σε ό,τι αφορά τους περιφερειακούς περιορισμούς του lockdown.

Η αντιπαράθεση αυτή τον βοήθησε να κερδίσει το παρατσούκλι «Βασιλιάς του Βορρά».

Μέχρι την φθινοπωρινή περίοδο του συνεδρίου του κόμματος του 2025, ο Μπέρναμ βρισκόταν εμφανώς εν μέσω προσπαθειών για τη διεκδίκηση της ηγεσίας, καθώς αρνήθηκε να αποκλείσει το ενδεχόμενο να θέσει υποψηφιότητα.

Οι παρεμβάσεις του όμως φάνηκαν να γυρίζουν εναντίον του, αφού προκάλεσε αντιδράσεις υπονοώντας ότι η κυβέρνηση ήταν «ελεγχόμενη» από τις αγορές ομολόγων, αναφερόμενος στους αυτοεπιβεβλημένους κανόνες της κυβέρνησης που περιορίζουν τις δαπάνες και τον δανεισμό.

Η επιστροφή στο Γουέστμινστερ

Τον Ιανουάριο, μια πιθανή ευκαιρία για την επιστροφή του στο Γουέστμινστερ προέκυψε όταν ο βουλευτής του Μείζονος Μάντσεστερ, Άντριου Γκουίν, ανακοίνωσε ότι παραιτείται, πυροδοτώντας επαναληπτικές εκλογές στην εκλογική του περιφέρεια.

Ωστόσο, ο Μπέρναμ εμποδίστηκε από το να θέσει υποψηφιότητα από το κυβερνών σώμα των Εργατικών, με την έγκριση του πρωθυπουργού.

Μέχρι τον Μάιο, όμως, η κατάσταση είχε αλλάξει. Τα αποτελέσματα των εκλογών στην Αγγλία, τη Σκωτία και την Ουαλία, ήταν πολύ αρνητικά για τους Εργατικούς, με το Reform να βρίσκεται ψηλά στις δημοσκοπήσεις και να σημειώνει επιτυχία ακόμα και στην περιοχή του Μπέρναμ.

Ο Στάρμερ βρέθηκε αντιμέτωπος με αυξημένη πίεση, με ορισμένους βουλευτές να ζητούν αλλαγή και υπουργούς να υποβάλουν την παραίτησή τους.

Ο Τζος Σάιμονς ανακοίνωσε ότι θα παραιτηθεί από τη θέση του βουλευτή των Εργατικών για το Μέικερφιλντ, ώστε να δώσει τη θέση του στον Μπέρναμ προκειμένου να διεκδικήσει την επιστροφή του στο Κοινοβούλιο.

Ο Μπέρναμ επιλέχθηκε στη συνέχεια ως υποψήφιος των Εργατικών για την εκλογική περιφέρεια και εξασφάλισε την επιστροφή του στο Γουέστμινστερ.