Ενα παιδικό εγχειρίδιο για τις απελάσεις

«Γράψαμε αυτό το βιβλίο για σένα. Ισως σου είπαν ότι πρέπει να μετακινηθείς και να πας να ζήσεις στην πατρίδα της οικογένειάς σου. Αυτό το βιβλίο εξηγεί τι μπορεί να συμβεί από τώρα μέχρι να φτάσεις στο καινούργιο σου σπίτι. Οσα περισσότερα γνωρίζεις τόσο μεγαλύτερη προετοιμασία θα έχεις για αυτή τη μεγάλη αλλαγή στη ζωή σου. Η χώρα στην οποία μένεις, όπως κάθε χώρα, έχει νόμους και κανόνες. Οι αρχές της χώρας παίρνουν αποφάσεις με βάση αυτούς τους νόμους και τους κανόνες. Για σένα και για την οικογένειά σου δεν υπάρχει τώρα καμία δυνατότητα να παραμείνετε και να ζήσετε εδώ. Δυστυχώς, ακόμη κι αν ήθελες να μείνεις εδώ, αυτό δεν είναι δυνατό αυτή τη στιγμή. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να επιστρέψεις στην πατρίδα της οικογένειάς σου».

Μοιάζει αν μη τι άλλο με κυνικό, ανατριχιαστικό, κακόγουστο αστείο, αν σκεφτεί κανείς ότι αφορά μια από τις πιο βίαιες εμπειρίες ξεριζωμού που μπορεί να υποστεί ένα παιδί: η Frontex κυκλοφορεί παιδικό βιβλιαράκι-εγχειρίδιο για παιδιά πρόσφυγες και μετανάστες που πρόκειται να απελαθούν από την Ευρώπη και να επιστρέψουν στη χώρα τους μαζί με την οικογένειά τους, παρά τη θέλησή τους ή και με την αμφιλεγόμενη διαδικασία «οικειοθελούς» απέλασης.

Πρόκειται για πολύχρωμα εγχειρίδια απελάσεων γεμάτα παιδικά σχέδια, γλώσσα που απευθύνεται σε παιδιά, ακόμη και σελίδες με παιχνίδια και σχέδια που καλούνται να τα χρωματίσουν τα παιδιά, εγχειρίδια που πάνε να χρυσώσουν το χάπι -ή να απαλύνουν τις τύψεις- για τις βίαιες αντιμεταναστευτικές πολιτικές της Ε.Ε., που κατηγορούνται ότι παραβιάζουν εκτός όλων των άλλων την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού και την απόλυτη αρχή του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού.

«Είναι μεγάλη αλλαγή. Μπορεί να μη θυμάσαι την πατρίδα της οικογένειάς σου. Μπορεί να λυπάσαι που θα αφήσεις τους φίλους σου ή το σχολείο. Μπορεί να ανησυχείς για τη μετακίνηση και να νιώθεις αβεβαιότητα για το πώς θα είναι η μετέπειτα ζωή σου. Ή ίσως να νιώθεις χαρά που θα δεις φίλους και συγγενείς από την πατρίδα της οικογένειάς σου και να νιώθεις ενθουσιασμό γι’ αυτή τη μεγάλη αλλαγή. Είναι φυσιολογικό να έχεις αυτά τα αισθήματα», γράφει το παιδικό εγχειρίδιο απελάσεων.

Τα βιβλιαράκια απευθύνονται το ένα σε ηλικίες 6-11 ετών και το άλλο σε εφήβους, ενώ κυκλοφόρησε άλλο ένα με παιχνίδια και ασκήσεις. Κυκλοφόρησαν τον Σεπτέμβριο του 2024, λίγους μήνες μετά την ψήφιση του νέου αντιμεταναστευτικού Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Ασυλο. Είναι όμως σήμερα ιδιαιτέρως επίκαιρα, καθώς στις 12 Ιουνίου τέθηκε σε εφαρμογή το Σύμφωνο, το οποίο πλέον συνοδεύεται από τον Κανονισμό Απελάσεων, ο οποίος κάνει ευρωπαϊκή πολιτική τις ανατριχιαστικές επιχειρήσεις-σκούπα του τραμπικού ICE στην Αμερική, που έχει κατηγορηθεί για ιδιαίτερη βαναυσότητα εναντίον παιδιών.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η εικονογράφηση των κέντρων κράτησης, όπου μπορεί να κρατούνται οικογένειες με παιδιά για δύο ολόκληρα χρόνια, τα εμφανίζει σαν παιδική χαρά. «Πριν επιστρέψετε στην πατρίδα σας εσύ και η οικογένειά σου, ίσως πρέπει να μείνετε σε ένα κτήριο με άλλες οικογένειες που περιμένουν να ταξιδέψουν. Εσύ και η οικογένειά σου θα μείνετε μαζί. Θα σας δοθεί φαγητό για να φάτε και ιατρική φροντίδα για όταν αρρωστήσετε ή αν έχετε χτυπήσει. Θα μείνετε εδώ μέχρι να ταξιδέψετε. Μπορεί να σας επιτραπεί ή να μη σας επιτραπεί να βγείτε από το κτήριο ή να έχετε επισκέπτες απ’ έξω. Υπάρχουν διαφορετικοί κανόνες σε κάθε χώρα», αναφέρει το κείμενο.

Πτήση

Ακολουθεί η διαδικασία της μεταφοράς από το κέντρο κράτησης στο αεροδρόμιο για την πτήση της απέλασης: «Ενα βαν θα σας μεταφέρει εσένα και την οικογένειά σου στο αεροδρόμιο. Στο βαν θα υπάρχουν ειδικές θέσεις για τα μικρότερα παιδιά. Ενας άνθρωπος που λέγεται “συνοδός” μπορεί να μπει μαζί σας στο βαν. Αν συμβεί αυτό, ο συνοδός μπορεί να φοράει ένα ειδικό γιλέκο για να μπορείς να τον αναγνωρίσεις. Είναι εδώ για να σε βοηθήσει. Αυτή είναι η δουλειά τους. Μπορείς να τους κάνεις ερωτήσεις». Στην επόμενη σελίδα το παιδί καλείται να απαντήσει στην ερώτηση για την ενδυμασία του συνοδού: «Τι χρώμα νομίζεις ότι θα είναι το γιλέκο;» Για να διασκεδάσουν μάλιστα τα παιδιά στην πτήση του νέου βίαιου ξεριζωμού, το εγχειρίδιο αναφέρει ότι «είναι καλή ιδέα να φέρεις παιχνίδια ή ένα βιβλίο στη χειραποσκευή σου για να παίζεις κατά τη διάρκεια της πτήσης».

Προστασία

Οταν ολοκληρωθεί η απέλαση και φτάσει το παιδί στη χώρα καταγωγής, μια χώρα που είναι πιθανό να μην έχει γνωρίσει ποτέ, μια χώρα από την οποία αναγκάστηκαν να φύγουν κακήν κακώς οι δικοί του για να αναζητήσουν προστασία ή μέλλον στην Ευρώπη, το εγχειρίδιο αναφέρει στο κεφάλαιο με τίτλο «Το μέλλον»:

«Τώρα που βρίσκεσαι στη χώρα της οικογένειάς σου, θα ζήσεις νέα και διαφορετικά πράγματα. Οπως ένα νέο σπίτι, ένα νέο σχολείο, μια άλλη γλώσσα, άλλα φαγητά. Το καινούργιο είναι πάντα συναρπαστικό, γι’ αυτό μη φοβάσαι ν’ ανακαλύψεις νέα πράγματα, ίσως έναν καλό νέο δάσκαλο, να βρεις νέους καλούς φίλους και μερικά καλά νέα γλυκά. Η νέα ζωή μπορεί επίσης να σε κάνει να νιώθεις λύπη, θυμό ή ανησυχία. Ολα αυτά τα αισθήματα είναι φυσιολογικά. Θα χρειαστείς λίγο χρόνο για να το συνηθίσεις, είναι φυσιολογικό. Θυμήσου όμως ότι βρίσκεται εκεί η οικογένειά σου και μπορούν να σε βοηθήσουν. Αν νιώθεις άνετα, παρακαλώ μοιράσου με κάποιον που εμπιστεύεσαι και αγαπάς πώς νιώθεις».

«Οταν ένα παιδί μπαίνει σε τέτοια διαδικασία, δεν μπορώ να δω πώς είναι προς το βέλτιστο συμφέρον του ένα τέτοιο βιβλιαράκι ούτε πώς αποτελεί πρακτική παιδικής προστασίας», λέει στην «Εφ.Συν.» υπεύθυνη παιδικής προστασίας σε οργάνωση που δραστηριοποιείται στην προστασία ασυνόδευτων ανηλίκων.

Η ευρωομάδα της Αριστεράς σαρκάζει τη Frontex

Η ευρωομάδα της Αριστεράς κυκλοφόρησε χτες φυλλάδιο που σαρκάζει τα παιδικά εγχειρίδια απέλασης της Frontex. «Η Φρόντεξ φαίνεται ότι δίνει στα παιδιά πριν τα απελάσει βιβλία που τους μαθαίνουν να χαμογελούν την ώρα που τα διώχνουν από το ευρωπαϊκό έδαφος», αναφέρει το φυλλάδιο της Αριστεράς.

Χρησιμοποιεί κι αυτό εν είδει παρωδίας παιδικές εικόνες και ζωγραφιές για να δείξει τη βάναυση πολιτική της Ε.Ε. που «υιοθετεί μεθόδους ICE», ως αποτέλεσμα της ανίερης συμμαχίας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και των πολιτικών ομάδων της Ακροδεξιάς στο Ευρωκοινοβούλιο: κράτηση παιδιών στα Γκουαντάναμο της Ευρώπης, εισβολή σε σπίτια, σχολεία και χώρους εργασίας, απελάσεις σε χώρες όπου δεν έχουν πατήσει το πόδι τους οι άνθρωποι, αραβιαστικά ιατρικά τεστ για την «εξακρίβωση» της ηλικίας των παιδιών, μόνιμη απαγόρευση εισόδου, στοχοποίηση νόμιμων κατοίκων με ανανεώσεις βίζας και άδειας διαμονής που μπαίνουν σε εκκρεμότητα.

Σήμα κινδύνου από 50 ειδικούς του ΟΗΕ

Σχεδόν 50 ανεξάρτητοι ειδικοί του ΟΗΕ και άλλων διεθνών συστημάτων προστασίας δικαιωμάτων προειδοποιούν με χτεσινό τους κείμενο ότι ο Κανονισμός Επιστροφών «είναι ασύμβατος με τα δικαιώματα των παιδιών, βασισμένα στις νομικές υποχρεώσεις του διεθνούς δικαίου ανθρωπίνων δικαιωμάτων».

Οι διατάξεις «παραβιάζουν πολυάριθμα δικαιώματα τα οποία εγγυάται η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού και άλλες διεθνείς και περιφερειακές συμβάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως και οι αρχές και τα πρότυπα ερμηνείας αυτών των κανόνων που έχουν υιοθετήσει τα όργανα του διεθνούς δικαίου ανθρωπίνων δικαιωμάτων που εγκαθιδρύθηκαν από τα κράτη μετά τα μέσα του 20ού αι.», αναφέρουν.

Εκπέμπουν συγκεκριμένα σήμα κινδύνου για τη δυνατότητα κράτησης παιδιών με την οικογένειά τους ή ασυνόδευτων για περίοδο 24 έως 30 μηνών στο πλαίσιο της διαδικασίας απέλασης. Εκφράζουν επίσης ανησυχία για τις νέες διαδικασίες απέλασης από τις οποίες απουσιάζουν εγγυήσεις προστασίας ή η ενδελεχής και εξατομικευμένη εξέταση του κριτηρίου του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού. Καταλήγουν ζητώντας να αναθεωρηθεί ο Κανονισμός Επιστροφών ώστε να είναι συμβατός με τις υποχρεώσεις παιδικής προστασίας.