Λίβανος: Τα αναπάντητα ερωτήματα για τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν και οι εύλογες ανησυχίες της Βηρυτού

Η συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν αναμένεται να βάλει τέλος στον πόλεμο στον Λίβανο, αλλά σε αυτή δεν γίνεται αναφορά ούτε σε μια ισραηλινή αποχώρηση ούτε στην παύση της υποστήριξης της Τεχεράνης στη Χεζμπολάχ, αφήνοντας πολλά εκκρεμή προβλήματα στον Λίβανο, εκτιμούν αναλυτές.

Σημειώνεται ότι οι αρχές του Λιβάνου, που διεξάγουν υπό την πίεση της Ουάσινγκτον χωριστές διμερείς διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ, κρατήθηκαν στο περιθώριο κατά τη σύναψη αυτής της συμφωνίας που ανακοινώθηκε τη νύχτα.

Τι προβλέπει η συμφωνία;

Το περιεχόμενο της συμφωνίας που ανακοινώθηκε τη νύχτα δεν δημοσιοποιήθηκε. Το Ιράν και το Πακιστάν, κύριος διαμεσολαβητής στις διαπραγματεύσεις αυτές, ανακοίνωσαν ότι προβλέπει το τέλος του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, και στον Λίβανο, όπου η φιλοϊρανική Χεζμπολάχ και το Ισραήλ αναμετρώνται στα μέτωπα από τις 2 Μαρτίου.

Ο Λίβανος δεν ενημερώθηκε για τους όρους της συμφωνίας. Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Ναμπίχ Μπέρι, ο οποίος έχει ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ της Χεζμπολάχ και των ΗΠΑ, υπογράμμισε ότι η συμφωνία περιλαμβάνει «έναν δεσμευτικό όρο» που επιβάλλει «να σταματήσει η ισραηλινή επιθετικότητα εναντίον όλου του Λιβάνου».

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών δήλωσε από την πλευρά του σήμερα ότι οι ΗΠΑ πρέπει να εγγυηθούν ότι το Ισραήλ δεσμεύεται να βάλει τέλος στον πόλεμο στη βόρεια γειτονική του χώρα.

Η Χεζμπολάχ, η οποία «ευχαρίστησε το Ιράν» γιατί συμπεριέλαβε τον Λίβανο στη συμφωνία, σταμάτησε από τη νύχτα τις επιθέσεις της κατά του Ισραήλ, το οποίο από την πλευρά του δεν διεξήγαγε μέχρι το μεσημέρι πλήγματα στον νότο.

Δεν υπάρχει αποχώρηση;

Σύμφωνα με αυτό που διέρρευσε από τη συμφωνία, δεν αναφέρεται αποχώρηση του Ισραήλ. Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ Ισραελ Κατς δήλωσε ότι η χώρα θα διατηρήσει τα στρατεύματά της στον Λίβανο, όπως στη Συρία και στη Γάζα, “για απεριόριστο χρονικό διάστημα”.

«Η συμφωνία αυτή δεν δείχνει να δεσμεύει το Ισραήλ, το οποίο αμέσως μετά γνωστοποίησε ότι δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος. Επομένως είναι πολύ απίθανο να υπάρξει ισραηλινή αποχώρηση από τον νότιο Λίβανο», εκτιμα ο Καρίμ Μπιτάρ, που διδάσκει στο Sciences Po Paris.

Ο ισραηλινός στρατός εξαπέλυσε χερσαία επιχείρηση και προωθήθηκε σε βάθος στο εσωτερικό του Λιβάνου, διασχίζοντας ακόμη και σε μερικά σημεία τον ποταμό Λιτάνι, περίπου 30 χιλιόμετρα από τα σύνορα, σύμφωνα με δυτική στρατιωτική πηγή.

Η πηγή που ζήτησε να μην κατονομαστεί διευκρινίζει ότι «δεκάδες χιλιάδες Ισραηλινοί στρατιώτες» βρίσκονται πλέον στον νότο της χώρας όπου συνεχίζουν να έχουν ορισμένες σταθερές θέσεις.

«Πρόκειται για τη μεγαλύτερη εισβολή μετά την αποχώρησή τους το 2000», υπογραμμίζει η ίδια πηγή σύμφωνα με την οποία η Χεζμπολάχ διατηρεί μια παρουσία στις κατεχόμενες περιοχές.

Το φιλοϊρανικό κόμμα είχε αποκαλύψει ότι έστειλε ενισχύσεις από την αρχή του πολέμου στις περιοχές νοτίως του Λιτάνι, από τις οποίες υποτίθεται ότι θα αποσυρόταν μετά το τέλος της τελευταίας σύγκρουσης με το Ισραήλ τον Νοέμβριο του 2024.

Ποιο το μέλλον για τη Χεζμπολάχ;

Ενώ οι ΗΠΑ ασκούν εδώ και μήνες πίεση στις αρχές του Λιβάνου για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ, η συμφωνία δεν κάνει αναφορά εκ των προτέρων για το τι πρόκειται να γίνει με τις ομάδες που συνδέονται με το Ιράν.

«Το Ιράν δεν δείχνει να έχει δεσμευτεί να σταματήσει την υποστήριξή του και τη χρηματοδότησή του στη Χεζμπολάχ”, εκτιμά ο Καρίμ Μπιτάρ, ενώ για τον ειδικό σε στρατιωτικά θέματα Ριάντ Καχουάτζι, “είναι βέβαιο ότι η Χεζμπολάχ δεν θα δεχτεί να παραδώσει τα όπλα της”.

Ο αναλυτής φοβάται ότι μπορεί να υπάρξει «αυξημένη αστάθεια στον Λίβανο, καθώς κυρίως η Χεζμπολάχ πιστεύει ότι μέσω του Ιράν, βγήκε νικήτρια, και ότι θα προσπαθήσει επομένως να επιβάλει τους όρους της» στις αρχές.

Τι γίνεται με τις διμερείς διαπραγματεύσεις;

Ο Λίβανος και το Ισραήλ διεξάγουν από τον Απρίλιο διαπραγματεύσεις υπό την αιγίδα της Ουάσινγκτον, η οποία προσπάθησε να αποσυνδέσει τα μέτωπα στον Λίβανο και στο Ιράν. Οι διαπραγματεύσεις απορρίφθηκαν από τη Χεζμπολάχ και δεν έθεσαν τέλος στον πόλεμο που μετρά ήδη περισσότερους από 3.700 νεκρούς και περισσότερο από ένα εκατομμύριο εκτοπισμένους στον Λίβανο.

Ένας νέος κύκλος διαπραγματεύσεων με δύο σκέλη, ένα πολιτικό και ένα στρατιωτικό, προγραμματίζεται να αρχίσει στις 22 Ιουνίου στην Ουάσινγκτον.

«Θα εντείνουμε τις προσπάθειές μας κατά τις διαπραγματεύσεις της Ουάσινγκτον για να πέτυχουμε πλήρη ισραηλινή αποχώρηση», δήλωσε σήμερα ο πρωθυπουργός του Λιβάνου Ναουάφ Σαλάμ.

Ωστόσο οι αναλυτές αμφιβάλλουν για τη χρησιμότητα της διαδικασίας αυτής, καθώς ο επίσημος Λίβανος παρακάμφθηκε με την ανακοίνωση της συνολικής συμφωνίας.

Για τον Μπιτάρ, ο Λίβανος θα μπορούσε «για μια ακόμη φορά να είναι το εξιλαστήριο θύμα που θα πληρώσει ταυτόχρονα τον αμερικανικό ερασιτεχνισμό, τον ιρανικό κυνισμό, την ισραηλινή ύβρι και για να είμαι ειλικρινής, την απουσία σαφούς στρατηγικής από τη δική του πολιτική τάξη».