Η εθνική άμυνα σε επικίνδυνο κενό στρατηγικής

ΝΑΤΟ και ευρωπαϊκή άμυνα, αποδεικνύονται ανύπαρκτα. Στη διεθνή πολιτική παρατηρείται ανατροπή βασικών δεδομένων. Οι σχέσεις ΗΠΑ–Ευρώπης έχουν υπονομευτεί με πρωτοβουλία Τραμπ. Η περίφημη ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία διατυπώνεται σαν θεωρία αλλά δεν εφαρμόζεται. Η Τουρκία αποκτά ολοένα μεγαλύτερο ρόλο και φιλοδοξίες.

Στην Ελλάδα οι αρμόδιοι επαναλαμβάνουν στρατηγικά δόγματα που έχουν ξεπεραστεί από τις εξελίξεις ή ελπίζουν σε θεωρίες που δεν πρόκειται να μετατραπούν σε πράξη.

Μεταξύ αμηχανίας και βαθιάς ανησυχίας κάνουν το ένα λάθος μετά το άλλο.

Προς το τέλος του ΝΑΤΟ

Το ΝΑΤΟ έχει μετατραπεί σε συμμαχία που ισχύει μόνο στα χαρτιά. Οι Αμερικανοί περιορίζουν συνεχώς τη στρατιωτική τους παρουσία στην Ευρώπη. Το χειρότερο είναι ότι ο Τραμπ έχει στραφεί κατά ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και ΕΕ.

Ειδικά στο θέμα της Ουκρανίας προτιμάει να κάνει πλάτες στον Πούτιν παρά να ενισχύσει,μαζί με τους Ευρωπαίους, τον Ζελένσκι.

Είναι τέτοια η απαξίωση ΗΠΑ-ΝΑΤΟ στην αντίληψη των ευρωπαίων πολιτών ώστε έχει διαμορφωθεί μια ευρύτατη πλειοψηφία η οποία δεν θεωρεί τις ΗΠΑ συμμαχική χώρα, ούτε περιμένει παρέμβαση των ΗΠΑ σε περίπτωση που μια ευρωπαϊκή χώρα δεχθεί επίθεση.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη εξακολουθεί να σκηνοθετεί ενισχυμένη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή μας και να στηρίζεται σε μια στρατηγική σχέση που μπορεί να μην υπάρχει.

Η ΕΕ χωρίς κοινή άμυνα

Οι ευρωπαίοι αντιλαμβάνονται ότι οι ΗΠΑ με Τραμπ έχουν περιορίσει δραστικά την αξιοπιστία του ΝΑΤΟ και εναποθέτουν τις ελπίδες τους στην μετά-Τραμπ εποχή χωρίς να έχουν ιδέα πώς θα είναι.

Η σκληρή μεταχείρισή τους από τον Τραμπ ανέδειξε τη στρατηγική ανυπαρξία τους.

Η κρίση στο ΝΑΤΟ δεν ενίσχυσε την προοπτική της κοινής ευρωπαϊκής άμυνας, απλά φανέρωσε την έλλειψη εναλλακτικής στρατηγικής.

Εδώ και 25 χρόνια οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αθετούν τις δεσμεύσεις που αναλαμβάνουν για αύξηση των αμυντικών δαπανών στα πλαίσια του ΝΑΤΟ θεωρώντας ότι.. οι ΗΠΑ θα καλύψουν το κενό. Ακόμη και σήμερα που ο Τραμπ περιορίζει με κάθε επισημότητα την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη, εφαρμόζουν τις ίδιες μεθόδους.

Αυξάνουν τις αμυντικές δαπάνες πολύ κάτω από τα επίπεδα στα οποία έχουν συμφωνήσει. Καταφεύγουν σε λογιστικά κόλπα βαφτίζοντας αμυντικές, δαπάνες που δεν έχουν σχέση με την άμυνα.

Επιπλέον ακολουθούν αλληλοσυγκρουόμενες εθνικές στρατηγικές. Και να αυξηθούν κάπως οι αμυντικές δαπάνες η διαφορά δεν θα είναι ουσιαστική εάν δεν υπάρξουν ευρωπαϊκός συντονισμός και συνεργασία.

Η κατάρρευση του προγράμματος ανάπτυξης και παραγωγής του γαλλογερμανικού μαχητικού αεροσκάφους επόμενης γενιάς επιβεβαίωσε την έλλειψη ευρωπαϊκής συνεννόησης.

Η παραίτηση του υπουργού Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου η οποία συνοδεύτηκε με σκληρή καταγγελία της ανεπάρκειας των αμυντικών δαπανών, δείχνει ότι σήμανε η ώρα της αλήθειας για πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Οι μπλόφες για ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία δεν περνάνε και τα προβλήματα δεν αντιμετωπίζονται με οριακές ή ακόμη χειρότερα λογιστικές αυξήσεις δαπανών.

Ελληνικές δυσκολίες

Στο δυσμενές διεθνοπολιτικό περιβάλλον που έχει δημιουργηθεί η κυβέρνηση αναζητεί στηρίγματα για την εθνική στρατηγική.

Προχώρησε σε μεγάλης κλίμακας αγορές οπλικών συστημάτων από τη Γαλλία. Σωστή κίνηση η αποτελεσματικότητα της οποίας περιορίστηκε από την ίδια την κυβέρνηση.

Με τα «ήρεμα νερά» διευκόλυνε την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής αμυντικής συνεργασίας της Τουρκίας. Η Ιταλία, η Ισπανία, η Γερμανία, η Πολωνία, το Ηνωμένο Βασίλειο, έχουν πιο αναπτυγμένη συνεργασία με την Τουρκία σε ζητήματα εξοπλισμών απ ό,τι με την Ελλάδα. Ακόμη και η Γαλλία στην οποία στηριζόμαστε, αναπτύσσει τη συνεργασία της με την τουρκική πολεμική βιομηχανία.

Οι προμήθειες των οπλικών συστημάτων που έκανε η κυβέρνηση ήταν εξαιρετικά δαπανηρές και προσαρμοσμένες στις ανάγκες των προηγούμενων και όχι των επόμενων πολέμων.

Η σχέση με Νετανιάχου

Το νέο στοιχείο στην κυβερνητική πολιτική είναι η προβολή της στρατηγικής σχέσης με το Ισραήλ.

Πρόκειται για επιλογή ανάγκης ενδεχομένως και απελπισίας η οποία όμως μπορεί να δημιουργήσει νέα προβλήματα.

Προφανώς η επιχειρηματολογία της ελληνικής διπλωματίας για αποφάσεις του ΟΗΕ, διεθνές δίκαιο αποδυναμώνεται με τη συνεργασία με τον διεθνώς καταζητούμενο για εγκλήματα πολέμου και κατά της ανθρωπότητας, Νετανιάχου.

Επίσης η στρατηγική αντιπαλότητα Ισραήλ-Τουρκίας μπορεί να μας φέρει σε δύσκολη θέση εάν η Τουρκία μας θεωρήσει στρατηγικό βάθος του Ισραήλ.

Σε περίπτωση πραγματοποίησης αυτού του σεναρίου – την οποία δεν θεωρώ ιδιαίτερα πιθανή-θα διαπιστώσουμε ότι το ΝΑΤΟ είναι αδρανοποιημένο, η ευρωπαϊκή αμυντική συνεργασία είναι ανύπαρκτη και ο διεθνοπολιτικός ρόλος της Τουρκίας αναβαθμισμένος.