Έντονες είναι οι διπλωματικές διεργασίες γύρω από το θέμα της πολυπόθητης αρχικής συμφωνίας (το αποκαλούμενο μνημόνιο συνεννόησης) μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, το οποίο αναμένεται να ανοίξει τον δρόμο για οριστικό τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Εν μέσω συνεχών δηλώσεων, διαρροών και… διαψεύσεων, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί έδωσε, το βράδυ της Παρασκευής, μια πρώτη γεύση σχτικά με το πώς προχωρούν οι συνομιλίες με τις ΗΠΑ.
Συγκεκριμένα, ο Ιρανός υπουργός (που λίγες ώρες νωρίτερα δήλωσε πως η συμφωνία «δεν ήταν ποτέ πιο κοντά»), τόνισε στο PressTV πως το μνημόνιο συνεννόησης δεν έχει υπογραφεί ακόμη. Τονίζει επίσης ότι το κείμενο της συμφωνίας έχει αλλάξει πολλές φορές.
Νέο καθεστώς για τα Στενά
Αυτή τη στιγμή, στο μνημόνιο περιλαμβάνονται τα ζητήματα του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ και της άρσης του ναυτικού αποκλεισμού από τις ΗΠΑ. Δήλωσε μάλιστα πως το Ορμούζ δεν θα επιστρέψει στην προπολεμική του κατάσταση, λέει, τονίζοντας ότι τα Στενά βρίσκονται «υπό την κυριαρχία του Ιράν και του Ομάν».
Ωστόσο, έχει αναβληθεί η συζήτηση για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. «Οι απαιτήσεις των ΗΠΑ στο θέμα των πυρηνικών δεν ήταν καθόλου αποδεκτές από εμάς σε αυτό το στάδιο», υπογράμμισε ο Αραγτσί, σημειώνοντας πως το θέμα αυτό θα συζητηθεί στη δεύτερη φάση. Τόνισε επίσης ότι η συμφωνία θα ανακοινώσει το τέλος του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, προσθέτοντας: «Δεν θα αφήσουμε ποτέ τον Λίβανο μόνο του».
Σύμφωνα πάντα με τον Ιρανό ΥΠ.ΕΞ, οι ΗΠΑ θα δεσμεύονται στη συμφωνία να μην ξεκινήσουν πόλεμο και να μη χρησιμοποιήσουν απειλές. Επίσης, ΗΠΑ και Ιράν θα δεσμεύονται να σέβονται την κυριαρχία η μία της άλλης και να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις.
Επίσης, ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας κατηγόρησε το Ισραήλ ότι επιδιώκει να «εκτροχιάσει» τη συμφωνία, δείχνοντας το Ισραήλ: «Η συμφωνία αυτή έχει εχθρούς, με πρώτο το σιωνιστικό καθεστώς, το οποίο ψάχνει προσχήματα για να την εκτροχιάσει», δήλωσε.
Αμερικανός αξιωματούχος: Στο κάδρο και ο Λίβανος
Νωρίτερα, υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε και αυτός ότι η συμφωνία που συζητείται με το Ιράν «περιλαμβάνει τον Λίβανο», δηλώνοντας αισιόδοξος ότι το τελικό αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων θα είναι αποδεκτό επίσης στο Ισραήλ και στις χώρες του Κόλπου.
Όσον αφορά πιθανές επιφυλάξεις από την ιρανική πλευρά, ο αξιωματούχος εκτίμησε ότι αυτές είναι «μάλλον ελάχιστες», κρίνοντας ότι υπάρχει «ευρεία συναίνεση» υπέρ της συμφωνίας στην Τεχεράνη, και στις τάξεις των Φρουρών της Επανάστασης, μεταξύ των «σκληροπυρηνικών» και μεταξύ των «πολιτικών αρχών».
Εκτίμησε σε 80 με 85% αλλά «όχι 100%», την πιθανότητα να υπογραφεί συμφωνία με το Ιράν μέσα στις επόμενες ημέρες. Μιλώντας με δημοσιογράφους, ο αξιωματούχος είπε ότι «αισθάνεται πολύ καλά» όσον αφορά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, προειδοποιώντας παράλληλα ότι οι δύο πλευρές «δεν έχουν διασχίσει ακόμη τη γραμμή τερματισμού».
Διευκρίνισε ότι το κείμενο είναι μια «συμφωνία-πλαίσιο» (μνημόνιο συνεννόησης), που ανοίγει μια περίοδο 60 ημερών για τεχνικές συνομιλίες. Ο ίδιος αξιωματούχος, που ζήτησε να μην κατονομαστεί, δήλωσε ότι η εν λόγω συμφωνία θα «ανοίξει και πάλι τα Στενά» του Ορμούζ και θα «άρει τον αποκλεισμό» που επέβαλαν οι ΗΠΑ στα ιρανικά λιμάνια.
Ο συμβιβασμός πρέπει, σύμφωνα με τον αξιωματούχο, να οδηγήσει στη διάλυση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και να επιτρέψει στις ΗΠΑ να ανακτήσουν το εμπλουτισμένο ουράνιο, το οποίο θα «καταστραφεί επί τόπου», και στη συνέχεια θα βγει από τη χώρα.
Η συμφωνία προβλέπει ένα «καθεστώς επιθεώρησης», δήλωσε ο αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι το Ιράν από την πλευρά του θα επωφεληθεί από την άρση μεγάλου μέρους των οικονομικών κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στη χώρα, και θα επανενταχθεί στην παγκόσμια οικονομία, εάν τηρήσει τους όρους της συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
