Αντιγόνη, Υπατία, Ρόζα: Τρεις γυναίκες απέναντι στην εξουσία

Αντιγόνη, Υπατία, Ρόζα. Τρεις γυναικείες μορφές, ασύλληπτα ανώτερου επιπέδου συγκρινόμενες με τους άνδρες με τους οποίους συγκρούστηκαν, υπήρξαν τα θύματα ενός και του αυτού συστήματος εξουσίας. Σε βάρος τους εφαρμόστηκαν οι πιο βάρβαροι και εκδικητικοί νόμοι της πατριαρχίας. Οι δολοφονίες τους μπορεί να έγιναν σε τρεις διαφορετικές περιόδους της Ιστορίας που απέχουν μεταξύ τους περίπου χίλια πεντακόσια χρόνια η μία από την άλλη, είχαν όμως τα ίδια αίτια, τις ίδιες πολιτικοκοινωνικές αναλογίες και δυστυχώς για τις κοινωνίες της εποχής κατέληγαν στο ίδιο αποτέλεσμα, στον πόλεμο, στην ανισότητα και στη βαρβαρότητα των κοινωνικών συμβάσεων.

Η Αντιγόνη δολοφονήθηκε το πιθανότερο στο μέσον του 13ου αιώνα π.Χ., η Υπατία τέλη 4ου αρχές 5ου αιώνα μ.Χ. και η Ρόζα Λούξεμπουργκ στον 20ό αιώνα. Και οι τρεις αυτές γυναίκες υπήρξαν οι καθαρές και ευαίσθητες φωνές της ανάμνησης ενός πολιτισμού ο οποίος βασίστηκε στο τρίπτυχο: κοινοκτημοσύνη, ισότητα, ειρήνη. Η περίοδος αυτή πλέον είναι ιστορικά αποδεδειγμένο ότι όχι μόνο υπήρξε αλλά και ότι στη μακραίωνη διάρκειά της ο πολιτισμός γεννήθηκε και καλλιεργήθηκε πολιτικά, καλλιτεχνικά και πνευματικά.

Με βάση αυτές τις τρεις αρχές έδρασαν και οι τρεις αυτές σπουδαίες γυναίκες και εξαιτίας αυτής τους της στάσης εξοντώθηκαν από το κοσμικό, θρησκευτικό και μισαλλόδοξο σε όλες τις περιόδους της κυριαρχίας του ιερατείο.

Η Αντιγόνη είναι η κόρη του Οιδίποδα του Τυράννου των Θηβών στις οποίες είχαν κυριαρχήσει οι Σπαρτοί πολεμιστές και μετέπειτα μεγαλοϊδιοκτήτες γης που έφερε μαζί του ο Κάδμος από τη Φοινίκη. Ως η έσχατη χρονικά προσωπικότητα της μητροπαράδοσης η οποία ήταν κυρίαρχη πριν και κατά την περίοδο του Κάδμου, όταν οι γυναίκες είχαν τον πρώτο ρόλο (Αντιόπη, Σεμέλη), η Αντιγόνη αντιτάχθηκε σθεναρά στον σφετεριστή Κρέοντα και στη δογματική, πατριαρχική και εξουσιαστική συμπεριφορά του και γι’ αυτόν τον λόγο απαγχονίστηκε. Είναι λάθος πιστεύω η επικρατούσα άποψη ότι αυτοκτόνησε, διότι η ποινή που προέβλεπε ο νόμος του Κρέοντα ήταν θάνατος διά λιθοβολισμού. Επειδή η δημόσια εκτέλεση θα προκαλούσε ενδεχομένως εξέγερση, προτιμήθηκε ο απαγχονισμός στο κελί της, ο οποίος παρουσιάστηκε στον λαό ως αυτοκτονία. Από το σημείο αυτό και μετά ο πολιτισμός έδωσε τη θέση του στη βαρβαρότητα. Μακροχρόνιοι πόλεμοι και φυλετικές συγκρούσεις οδήγησαν στους λεγόμενους ελληνικούς σκοτεινούς χρόνους.

Η Υπατία ήταν μαθηματικός και φιλόσοφος, δίδασκε δε στη νεοπλατωνική σχολή της Αλεξάνδρειας. Εξαιτίας των διδασκαλιών της και της πολιτικής επιρροής που είχε στον έπαρχο Ορέστη, το 415 μ.Χ. ένας όχλος φανατικών Παραβολάνων χριστιανών, με εντολή του επισκόπου Κύριλλου, τη συνέλαβε, την οδήγησε σε μια εκκλησία όπου την έγδυσαν, την έγδαραν με όστρακα και τη διαμέλισαν. Από την ημερομηνία αυτή και μετά άρχισε η σκοταδιστική περίοδος του Χριστιανικού Μεσαίωνα που κράτησε πάνω από χίλια χρόνια.

Η Ρόζα Λούξεμπουργκ υπήρξε για πολλούς η μεγαλύτερη μορφή των επαναστατικών κινημάτων που ξεκίνησαν μετά τη Γαλλική Επανάσταση, κορυφώθηκαν στα μέσα του 19ου αιώνα και κράτησαν μέχρι την έκρηξη του Β’ Π.Π. Ακόμα μια γυναίκα ελεύθερη, ευφυής και ανεξάρτητη, εξέφρασε με αδογμάτιστο λόγο και συμπεριφορά τις αξίες της μητροπαράδοσης: την κοινοκτημοσύνη, την ισότητα και την ειρήνη. Δεν δίστασε να συγκρουστεί με το μιλιταριστικό πατριαρχικό κατεστημένο που οδήγησε στον Α’ Π.Π., καλώντας τους Γερμανούς και τους Γάλλους να ρίξουν τα όπλα και να συμφιλιωθούν. Για τον λόγο αυτό φυλακίστηκε. Δεν δίστασε να συγκρουστεί με το σοσιαλδημοκρατικό αλλά και το σοβιετικό κατεστημένο, ακόμα και με τον ίδιο τον Λένιν, τον οποίο χαρακτήριζε στην ουσία δικτάτορα. Υπήρξε πρωτοπόρος του φεμινιστικού κινήματος μαζί με τη συντρόφισσά της Κλάρα Τσέτκιν, τοποθετώντας το σε καθαρά πολιτικό και επαναστατικό υπόβαθρο. Οπως η Αντιγόνη και η Υπατία, έτσι και η Ρόζα ήταν επικίνδυνη για το πατριαρχικό σύστημα. Είτε τυραννικό, θεοκρατικό, καπιταλιστικό ή φασιστικό λεγόταν, ακόμα και σοσιαλδημοκρατικό ή κομμουνιστικό, το σύστημα εξουσίας δεν ανεχόταν μια γυναίκα να επικρίνει τους έμπλεους πνευματικού ναρκισσισμού αρσενικούς, ιδιαίτερα όταν τολμούσε να αμφισβητήσει την ορθότητα των ενεργειών τους.

Και όπως ο Κρέων με τους Σπαρτούς του, ο Κύριλλος με τους Παραβολάνους του, έτσι και ο «σοσιαλδημοκράτης» Εμπερτ κάλεσε τα φασιστικά Φράικορπς να τη δολοφονήσουν. Τη 15η Ιανουαρίου του 1919, τη συνέλαβαν, τη βασάνισαν, την πυροβόλησαν στο κεφάλι και μετά πέταξαν το πτώμα της στο κανάλι Landwehr. H συνέχεια είναι γνωστή για την ιστορία της «σκοτεινής ηπείρου». Χίτλερ και ναζισμός. Και μετά, Ψυχρός Πόλεμος, Κορέα, Βιετνάμ, κ.ο.κ., μέχρι Ουκρανία, Ιράν, Παλαιστίνη, Λίβανος και σύντομα κανείς δεν ξέρει πού αλλού.

Από το «ούτοι συνέχθειν αλλά συμφιλείν έφυν» της Αντιγόνης μέχρι το «ελευθερία σημαίνει πάντοτε την ελευθερία αυτού που σκέφτεται διαφορετικά» της Ρόζας, οι σπουδαίες γυναικείες μορφές, οι οποίες ανέκαθεν κοίταζαν προς το παρελθόν του κόσμου της ειρήνης για να αλλάξουν το μέλλον του κόσμου του πολέμου, θα φωτίζουν τον δρόμο όλων αυτών που επιμένουν να συλλογίζονται ελεύθερα.