Προοδευτική συνεργασία: Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κ. Μακεδονίας

Η Αυτοδιοίκηση είναι ιδανικό πεδίο για συναινέσεις και συνεργασία δυνάμεων που υποστηρίζουν τις ίδιες βασικές πολιτικές κατευθύνσεις. Πρώτα, γιατί η Αυτοδιοίκηση είναι το πεδίο στο οποίο δοκιμάζονται οι κεντρικές πολιτικές επιλογές. Και συνεπώς αφήνει πολλά περιθώρια για ευρύτερες συνεργασίες και συναινέσεις. Και δεύτερον γιατί από τη φύση της και σε πείσμα της κυβέρνησης Μητσοτάκη, που θέλει να τη μετατρέψει σε κρατική υπηρεσία, είναι χώρος αυτο-διοικούμενος. Που αφήνει μεγάλα περιθώρια για συμφωνίες και συνεργασίες.

Η Περιφέρεια Κ. Μακεδονίας, η δεύτερη σε πληθυσμό περιφέρεια της χώρας, πλούσια σε πρώτες ύλες και σε φυσικό περιβάλλον και συγχρόνως με κάποτε δυναμική οικονομία, δοκιμάζεται τα τελευταία 20 χρόνια από συντηρητικές, δηλαδή πελατειακές, υφεσιακές, αντικοινωνικές και εχθρικές προς το περιβάλλον πολιτικές μιας δεξιάς διοίκησης, που ξεκίνησε από τον κ. Ψωμιάδη, συνέχισε με τον κ. Τζιτζικώστα και σήμερα διοικείται από τη διάδοχό του, την κ. Αηδονά. Είναι μια περιφέρεια που από δεύτερη, ως προς τους δείκτες της ανάπτυξης το 2000, κατρακύλησε σήμερα στην 8η θέση ανάμεσα στις 13 περιφέρειες της χώρας. Κι ακόμη βρίσκεται σήμερα στην 11η θέση ως προς τον δείκτη ανεργίας.

Ως προς την επίτευξη των στόχων της βιώσιμης ανάπτυξης, η Κ. Μακεδονία βρίσκεται σήμερα στην καθόλου κολακευτική 9η θέση ανάμεσα στις 13 περιφέρειες. Και, τέλος, η Κ. Μακεδονία, σύμφωνα με πρόσφατες δημογραφικές έρευνες, είναι η περιφέρεια με τη μεγαλύτερη απώλεια πληθυσμού, έχοντας χάσει το 5,7% του πληθυσμού της την τελευταία 15ετία. Δεν υπάρχει καλύτερη απόδειξη για την κακή πορεία μιας κάποτε πλούσιας περιφέρειας από τους συγκριτικούς πίνακες, που τη δείχνουν να βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις σε σχέση με τις υπόλοιπες περιφέρειες της χώρας.

Τρεις παρατάξεις της προοδευτικής αντιπολίτευσης στο περιφερειακό συμβούλιο, οι ΠΡΑΞΕΙΣ για τη Μακεδονία, που υποστηρίχτηκε από το ΠΑΣΟΚ, η ΑΛΛΑΓΗ, που υποστηρίχτηκε από τον ενιαίο ΣΥΡΙΖΑ, και η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ, ανεξάρτητη στον χώρο της Κεντροαριστεράς, διαπιστώσαμε ότι συγκλίνουμε στις τοποθετήσεις και στις προτάσεις μας στο περιφερειακό συμβούλιο. Και αποφασίσαμε να συνεργαστούμε για να ενισχύσουμε τη θέση μας. Υποστηρίζοντας από κοινού αιτήματα και προτάσεις και διοργανώνοντας κοινές εκδηλώσεις με θεματικές τα προβλήματα της ανάπτυξης και του περιβάλλοντος στην περιφέρεια.

Μας συνδέει η κοινή αντίληψη ότι ο στόχος της βιώσιμης ανάπτυξης, μιας δίκαιης και ισόρροπης οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά ανάπτυξης για όλους, δεν μπορεί να επιτευχθεί με αδιαφανείς, πελατειακές και ευνοιοκρατικές προς το μεγάλο κεφάλαιο πολιτικές. Χρειάζεται δημόσια έργα υποδομής και μεταφορών (εγγειοβελτιωτικά, αντιπλημμυρικά, συγκοινωνιακά, σιδηροδρομικά, προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή) και δημόσιες πολιτικές, έναντι έργων βιτρίνας και ευνοιοκρατικών πολιτικών που εξυπηρετούν μεμονωμένα ιδιωτικά συμφέροντα. Και χρειάζεται μιαν αντίληψη που, αντί για ιδιωτικοποιήσεις με σκοπό το κέρδος κάποιων, να αναγορεύει σε υπέρτατο στόχο την προστασία των κοινών αγαθών και την εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος.

Αν το πείραμα της συνεργασίας στην περιφερειακή Αυτοδιοίκηση επιτύχει, μπορεί να γίνει οδηγός και για την κεντρική πολιτική. Εκεί όπου, αντί τα κόμματα με κοινές πολιτικές θέσεις να συνεργάζονται, συνεχίζουν να διασπώνται και να διαιρούνται.

*Καθηγητής, πρώην πρύτανης ΑΠΘ