Σε κρίση η ελληνική κτηνοτροφία: Ζωονόσοι και εισαγωγές κρέατος «γονατίζουν» τον κλάδο

Ολέθριος για τον κλάδο της ελληνικής κτηνοτροφίας αποδεικνύεται ο συνδυασμός της συνεχιζόμενης αύξησης των τιμών σε όλη την Ε.Ε., αλλά με ιδιαίτερη έμφαση στην Ελλάδα, και των αλλεπάλληλων ζωονόσων, με σημαντικότερη την ευλογιά των αιγοπροβάτων. Ενώ ένας τεράστιος αριθμός ζώων, κοντά στις 600.000 για όλες τις ζωονόσους που έχουν πλήξει την τελευταία διετία, έχει θανατωθεί, οδηγώντας σε οικονομική καταστροφή πάνω από 2.500 μικρές και μεσαίες μονάδες, η εγχώρια κτηνοτροφία πλαγιοκοπείται και από την εκτίναξη των εισαγωγών κρέατος το 2025.

Οπως προκύπτει από τα στοιχεία της Eurostat για την Ελλάδα και τις άλλες 26 χώρες της Ε.Ε., η αξία των εισαγωγών κρέατος σε κάθε εκδοχή στη χώρα μας ξεπέρασε τα 2 δισ. ευρώ, αυξημένη κατά 14,4% σε σχέση με το 2024. Σε βάθος δεκαετίας η αύξηση πλησιάζει σχεδόν το 100%, αν και οι ποσότητες των εισαγόμενων κρεάτων, υποπροϊόντων και παραπροϊόντων αυξήθηκαν το ίδιο διάστημα μόλις 12%, τροφοδοτούμενες από την αύξηση του τουρισμού και της εγχώριας ζήτησης και την ελλειμματική εγχώρια κτηνοτροφική παραγωγή.

Και ενώ στο πεδίο της αυξημένης αξίας των εισαγωγών κρέατος αντανακλάται η αύξηση των τιμών τόσο των τελικών προϊόντων όσο και των επιμέρους συντελεστών της κτηνοτροφικής παραγωγής –ενέργεια, καύσιμα, ζωοτροφές, φάρμακα, λιπάσματα κ.ά.–, στο πεδίο των ποσοτήτων αποκαλύπτονται οι επιπτώσεις της αμφιλεγόμενης και αναποτελεσματικής διαχείρισης της ευλογιάς των αιγοπροβάτων: οι εισαγωγές κρέατος αμνοεριφίων, του πιο πλεονεκτικού υποκλάδου της εγχώριας κτηνοτροφίας, αυξήθηκαν πέρσι κατά 25% σε ποσότητα και πάνω από 40% σε αξία! Ετσι, το εμπορικό έλλειμμα του κρέατος αυξήθηκε πέρσι κατά 15% σε σχέση με το 2024 (από έλλειμμα 1,55 δισ. το 2024 σε 1,8 δισ. το 2025).

Στο προβληματικό εμπορικό ισοζύγιο του κρέατος στη χώρα μας, με το κύριο βάρος του να πέφτει στο εντός Ε.Ε. εμπόριο και στους πέντε μεγαλύτερους προμηθευτές (Ολλανδία, Γαλλία, Ισπανία, Γερμανία, Ιταλία), αντανακλάται η μεγάλη εξάρτηση της χώρας μας τόσο στην επάρκεια και κατανάλωση κρέατος όσο και στην ίδια την εκτροφή και παραγωγή.

Το αποτέλεσμα είναι ότι οι χώρες-μεγάλες προμηθεύτριες κρέατος μπορούν να επιδοτούν τις εξαγωγές των προϊόντων τους ώστε να φτάνουν στα κρεοπωλεία και τα σουπερμάρκετ της χώρας μας σε χαμηλότερες από τα εγχώρια τιμές, ενώ την ίδια στιγμή αναγκάζουν τους Ελληνες κτηνοτρόφους να πωλούν ακριβότερα προμηθεύοντάς τους με ακριβότερες ζωοτροφές και τεχνολογίες εκτροφής.

Από τα επιμέρους στοιχεία του ελλειμματικού εμπορικού ισοζυγίου κρέατος αξίζει να σημειώσουμε τα εξής:

● Το χοιρινό καταλαμβάνει το 44% των ποσοτήτων του εισαγόμενου κρέατος, με δεύτερο το μοσχαρίσιο (25%).

● Εντελώς αντίστροφη είναι, όμως, η αναλογία των δύο ειδών σε αξία: το ακριβό μοσχάρι απορροφά 44 από κάθε 100 ευρώ που δαπανάμε σε εισαγωγές κρέατος.

● Την εξαετία 2020-2025, το εμπορικό έλλειμμα του κρέατος αυξανόταν κατά 13,24% τον χρόνο.

● Στο σύνολο των προϊόντων ζωικής προέλευσης (κρέας, γαλακτοκομικά, θαλασσινά, συναφή παρασκευάσματα) οι εισαγωγές το 2025 ξεπέρασαν τα 4,5 δισ. ευρώ.

● Η Ολλανδία είναι μακράν ο πρώτος εισαγωγέας κρεάτων στην Ελλάδα, με το 26% των εισαγωγών σε ποσότητα και αξία, με δεύτερη τη Γαλλία. Ωστόσο, στο άκρως ανταγωνιστικό πεδίο του μοσχαρίσιου κρέατος η Ισπανία ροκανίζει σταθερά την κυριαρχία της Γαλλίας.

● Η ελληνική παραγωγή αιγοπρόβειου κρέατος ακολουθεί πτωτική πορεία ως συνέπεια και της μείωσης του ζωικού κεφαλαίου. Στην απογραφή του 2025 ο αριθμός των αιγοπροβάτων έπεσε για πρώτη φορά κάτω από τα 10 εκατ. κεφάλια.

● Το αιγοπρόβειο κρέας τείνει και στη χώρα μας να γίνει είδος εποχικής κατανάλωσης, η οποία έχει πέσει κάτω από τα 6 κιλά κατά κεφαλή τον χρόνο.

● Οι ζωονόσοι και ο μονόδρομος των θανατώσεων που έχει επιλέξει η κυβέρνηση προκαλούν τη μεγαλύτερη και πιο καταστροφική αναδιάρθρωση στον κλάδο της αιγοπροβατοτροφίας εδώ και πολλές δεκαετίες.

● Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και η στάση πληρωμών προς τους παραγωγούς που έχει προκαλέσει η βίαιη μεταρρύθμισή του, με την μεταφορά των αρμοδιοτήτων διαχείρισης των πληρωμών στην ΑΑΔΕ, επιτείνουν την κρίση κόστους, τιμών και προσφοράς στην εγχώρια κτηνοτροφία, αφήνοντας ακόμη μεγαλύτερο έδαφος στις εισαγωγές.

● Οσα άκρως ανησυχητικά καταγράφονται στο εμπορικό ισοζύγιο κρέατος το 2025 δεν έχουν «αφομοιώσει» τη νέα εστία γεωπολιτικής κρίσης που μεταμορφώνεται σε κρίση τιμών σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα, από την ενέργεια μέχρι τις τιμές των λιπασμάτων.

● Τέλος, καθώς η συμφωνία με τις χώρες Mercosur μόλις τέθηκε σε ισχύ, κανείς δεν ξέρει ποια επίπτωση θα έχει στην εγχώρια κτηνοτροφία το νέο κύμα εισαγωγών κρεάτων από τις τέσσερις λατινοαμερικανικές χώρες, με τη μακρά και βαθιά παράδοση εκτατικής παραγωγής.