Ετοιμη για τη στιγμή που θα ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία θέλει να είναι η Ευρωπαϊκή Ενωση. Με τη διαπραγματευτική ομάδα του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να δίνει πλέον όλη την προσοχή της στον πόλεμο του Ιράν, η Ευρώπη εκτιμά ότι χρειάζεται να λάβει πρωτοβουλία από μόνη της.
Η συζήτηση έχει ξεκινήσει στις Βρυξέλλες για το ποιο θα πρέπει να είναι το μήνυμα που θα σταλεί στον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν όταν έρθει εκείνη η ώρα. Ομως επειδή ως γνωστόν το μέσο είναι το μήνυμα, παράλληλα έχει ξεκινήσει και η κουβέντα για το ποιο πρόσωπο θα μπορέσει να εκπροσωπήσει την Ε.Ε.
Το πρόσωπο
Είτε ως ειδικός απεσταλμένος, είτε ως διαπραγματευτής, οι 27 πρέπει να συμφωνήσουν πρώτα μεταξύ τους στο πρόσωπο. Αλλά πριν από αυτό σημαντικό είναι να καταλήξουν στο τι θα πουν και πότε! Και αυτό μπορεί να αποδειχτεί πολύ δύσκολο!
Σε δημοσίευμα της περασμένης εβδομάδας η εφημερίδα Financial Times έσπευσε να «δείξει» ως πιθανούς υποψήφιους για απευθείας διαπραγματεύσεις με τον Ρώσο πρόεδρο την πρώην καγκελάριο της Γερμανίας, Ανγκελα Μέρκελ, ή τον πρώην πρωθυπουργό της Ιταλίας και πρώην πρόεδρο της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι.
Σύμφωνα με τους FT, οι δύο αυτές προσωπικότητες μπορούν να γίνουν ειδικοί μεσολαβητές («Putin whisperers») γιατί ο Ντράγκι θεωρείται μια αξιοσέβαστη και αξιόπιστη προσωπικότητα εντός των ευρωπαϊκών θεσμών, με ισχυρό προφίλ διαχειριστή κρίσεων, ενώ η Μέρκελ διαθέτει πολυετή εμπειρία προσωπικών επαφών με τον Πούτιν.
Στην πραγματικότητα το όνομα του πρώην προέδρου της ΕΚΤ ακούγεται κάθε φορά που «χηρεύει» μια υψηλόβαθμη θέση στην Ε.Ε. Ακόμα και για τη θέση της προέδρου της Κομισιόν είχε ακουστεί εν όψει των ευρωεκλογών που εξέλεξαν ξανά την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Με οικονομικό προφίλ, ο Ντράγκι δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται για καμία από τις θέσεις που του προτείνουν. Διπλωμάτες έλεγαν στην «Εφ.Συν.» ότι είναι σχεδόν απίθανο να δεχτεί μια θέση ειδικού απεσταλμένου.
Οσο για την Ανγκελα Μέρκελ, ναι μεν γνωρίζει πολύ καλά τον Πούτιν, αλλά η αποτυχία των παλαιότερων Συμφωνιών του Μινσκ δεν θεωρείται καλό σημάδι. «Οι προηγούμενες αποτυχημένες προσπάθειές της για διαμεσολάβηση είναι αρκετές για να την αποκλείσουν» είπε χαρακτηριστικά ένας διπλωμάτης.
Εκκληση Ζελένσκι
Είναι αλήθεια ότι η ονοματολογία έχει ήδη ξεκινήσει. Και την άρχισε πρώτος ο ίδιος ο Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο Ρώσος πρόεδρος πριν από λίγες μέρες εξέπληξε τους Ευρωπαίους, δηλώνοντας για πρώτη φορά ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία μπορεί να είναι πολύ κοντά στη λήξη και… έριξε στο τραπέζι το όνομα του Γκέρχαρντ Σρέντερ.
Πολλοί λένε ότι επέλεξε το όνομα του πρώην καγκελαρίου της Γερμανίας για να «χτυπήσει» τον νυν καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς. Φαίνεται όμως ότι περισσότερο λειτούργησε η στενή σχέση του Σρέντερ με το Κρεμλίνο και τους ενεργειακούς κολοσσούς του.
Σε κάθε περίπτωση το όνομα απορρίφθηκε από τους Ευρωπαίους διά στόματος της Υπατης Εκπροσώπου της Ε.Ε. για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής. Και τότε ήρθε και η έκκληση του Ουκρανού προέδρου Β. Ζελένσκι για ορισμό απεσταλμένου της Ε.Ε.
Ως «προφανής υποψήφια», όπως κάποιοι λένε στις Βρυξέλλες, η Κάγια Κάλας αυτοπροτάθηκε εμμέσως πλην σαφώς. «Νομίζω ότι μπορώ να διακρίνω τις παγίδες που παρουσιάζει η Ρωσία» είπε πριν από λίγες μέρες σε δημοσιογράφους.
Ωστόσο τρεις διπλωμάτες που μίλησαν με την «Εφ.Συν.» προειδοποίησαν ότι η έντονη αντιρωσική στάση της Κάλας θα προκαλούσε ένα γρήγορο «νιετ» από τον Πούτιν. Οι διπλωμάτες υπενθυμίζουν ότι και ο Πούτιν, αλλά κυρίως ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ θα πρέπει να συμφωνήσουν επίσης για το πρόσωπο που θα καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Μία ακόμα υποψηφιότητα φαίνεται να είναι ο Αλεξάντερ Στουμπ, ο πρόεδρος της Φινλανδίας. Εχει εμπειρία διαμεσολάβησης στη χώρα του, είναι φίλος του Τραμπ, θεωρείται «καταφερτζής». Αλλά η ένταξη της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ μπορεί να προκαλέσει ένα ακόμα όχι από τη Μόσχα.
Κόκκινες γραμμές
Κάποιες άλλες χώρες υποστηρίζουν ότι ο απεσταλμένος της Ε.Ε. θα πρέπει να έχει την ισχυρή υποστήριξή της, αλλά να μην προέρχεται από την Ε.Ε. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε προσωπικότητες όπως ο Νορβηγός υπουργός Εξωτερικών, Εσπεν Μπαρθ Αϊντε, που έχει πείρα στη Μέση Ανατολή, ή ακόμα και ο Ινδός υπουργός Εξωτερικών Σ. Τζαϊσανκάρ, ο οποίος έχει διατηρήσει σχέσεις και με τις δύο πλευρές.
Πάντως ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας αστειεύτηκε στο POLITICO ότι ο Πούτιν θα μπορούσε κάλλιστα να προτείνει τους φίλα προσκείμενους στη Ρωσία ηθοποιούς Στίβεν Σιγκάλ ή Ζεράρ Ντεπαρντιέ, ανοίγοντας τη βεντάλια ακόμα περισσότερο!
Στην πραγματικότητα η Ε.Ε. δεν είναι ακόμα «εκεί». Βασικό ζήτημα είναι να συμφωνήσουν στο τι θέλουν να πουν στον Πούτιν και ποιες είναι οι κόκκινες γραμμές τους. Η πρώτη επίσημη συζήτηση θα πραγματοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα στο άτυπο Συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών στην Κύπρο.
