Πόλεμος στο Ιράν: Στα 25 δισ. δολάρια το κόστος για τις επιχειρήσεις παγκοσμίως – Η Ευρώπη δέχεται ισχυρό πλήγμα

Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν έχει ήδη επιβαρύνει τις παγκόσμιες επιχειρήσεις με κόστος τουλάχιστον 25 δισ. δολαρίων, με το ποσό να συνεχίζει να αυξάνεται, σύμφωνα με ανάλυση του Reuters.

Ειδικότερα, η μελέτη, που βασίστηκε σε εταιρικές ανακοινώσεις από εισηγμένες εταιρείες σε ΗΠΑ, Ευρώπη και Ασία, καταγράφει ένα ιδιαίτερα επιβαρυντικό περιβάλλον για τη διεθνή οικονομία, καθώς οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν εκτόξευση ενεργειακού κόστους, σοβαρές διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες και διακοπές εμπορικών ροών λόγω του ελέγχου του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ.

«Αυτό το επίπεδο βιομηχανικής κάμψης είναι αντίστοιχο με αυτό που είδαμε στην παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση»

Συνολικά, τουλάχιστον 279 εταιρείες έχουν ήδη αναφέρει ότι ο πόλεμος τις οδήγησε σε «αμυντικές» κινήσεις για τον περιορισμό των ζημιών, όπως αυξήσεις τιμών, περικοπές παραγωγής, αναστολή μερισμάτων και επαναγορών μετοχών, προσωρινές απολύσεις ή άδειες προσωπικού, επιπλέον χρεώσεις καυσίμων, αλλά και αιτήματα για κρατική στήριξη. Η συνεχιζόμενη αναταραχή, που έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά από παγκόσμιες κρίσεις μετά την πανδημία COVID-19 και τον πόλεμο στην Ουκρανία, έχει περιορίσει σημαντικά τις προσδοκίες για το υπόλοιπο του έτους, ενώ οι αγορές δεν βλέπουν άμεση προοπτική διπλωματικής αποκλιμάκωσης.

«Αυτό το επίπεδο βιομηχανικής κάμψης είναι αντίστοιχο με αυτό που είδαμε στην παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση και ακόμη υψηλότερο από άλλες υφέσεις», δήλωσε ο CEO της Whirlpool Marc Bitzer, μετά την απόφαση της εταιρείας να μειώσει στο μισό τις ετήσιες προβλέψεις της και να αναστείλει τη διανομή μερίσματος. Παράλληλα, όπως σημείωσε, «οι καταναλωτές καθυστερούν την αντικατάσταση προϊόντων και προτιμούν να τα επισκευάζουν», ένδειξη της πίεσης που ασκείται στη ζήτηση.

Αυξημένο κόστος για πολλές πρώτες ύλες

Αναλυτές εκτιμούν ότι, καθώς η ανάπτυξη επιβραδύνεται, η δυνατότητα των εταιρειών να μετακυλίσουν αυξήσεις τιμών θα μειωθεί, ενώ τα σταθερά κόστη θα γίνονται ολοένα και πιο δύσκολο να απορροφηθούν, γεγονός που απειλεί τα περιθώρια κέρδους ήδη από το δεύτερο τρίμηνο και μετά. Την ίδια ώρα, οι αυξήσεις τιμών που επιχειρούν οι επιχειρήσεις αναμένεται να ενισχύσουν τις πληθωριστικές πιέσεις, επιβαρύνοντας περαιτέρω την ήδη εύθραυστη καταναλωτική εμπιστοσύνη.

Η κατάσταση δεν είναι μεμονωμένη για έναν κλάδο. Εταιρείες όπως η Procter & Gamble, η Toyota και η McDonald’s έχουν προειδοποιήσει για αυξανόμενο οικονομικό πλήγμα, καθώς η σύγκρουση εισέρχεται στον τρίτο μήνα της. Ο καταλύτης της κρίσης είναι ο έλεγχος του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, το πιο κρίσιμο ενεργειακό πέρασμα παγκοσμίως, που έχει οδηγήσει τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, δηλαδή πάνω από 50% υψηλότερα σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα.

Οι αεροπορικές πληρώνουν το μεγαλύτερο τίμημα

Η άνοδος των τιμών έχει προκαλέσει ντόμινο επιπτώσεων: αυξημένα κόστη μεταφοράς, περιορισμό πρώτων υλών και διακοπή κρίσιμων εμπορικών διαδρομών. Έχουν πληγεί βασικά υλικά όπως λιπάσματα, ήλιο, αλουμίνιο και πολυαιθυλένιο, επηρεάζοντας ευρύ φάσμα βιομηχανιών. Περίπου το ένα πέμπτο των εταιρειών που εξετάστηκαν – από καλλυντικά και ελαστικά μέχρι αεροπορικές και εταιρείες κρουαζιέρας – έχουν ήδη καταγράψει άμεσο οικονομικό πλήγμα, με την πλειονότητα αυτών να εδρεύει σε Βρετανία και Ευρώπη, όπου το ενεργειακό κόστος ήταν ήδη υψηλό, ενώ σχεδόν το ένα τρίτο βρίσκεται στην Ασία, αντανακλώντας την εξάρτηση των περιοχών αυτών από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής.

Ιδιες επιβαρύνσεις με την επιβολή των δασμών Τραμπ

Σε επίπεδο σύγκρισης, το συνολικό κόστος του πολέμου πλησιάζει πλέον τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί από τους δασμούς του 2025 επί προεδρίας Ντόναλντ Τραμπ, οι οποίοι είχαν ξεπεράσει τα 35 δισ. δολάρια για εκατοντάδες εταιρείες. Σημαντικό βάρος φέρουν οι αεροπορικές εταιρείες, οι οποίες αντιπροσωπεύουν σχεδόν 15 δισ. δολάρια από το σύνολο των επιπτώσεων, λόγω της εκτίναξης των τιμών στα καύσιμα αεροσκαφών.

Μεγάλες πολυεθνικές συνεχίζουν να αναθεωρούν τις εκτιμήσεις τους. Η Toyota έχει προειδοποιήσει για πλήγμα 4,3 δισ. δολαρίων, ενώ η Procter & Gamble υπολογίζει ζημιά περίπου 1 δισ. δολαρίων στα καθαρά της κέρδη. Η McDonald’s από την πλευρά της αναφέρει ότι οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα ενισχύουν τις πληθωριστικές πιέσεις μακροπρόθεσμα, σε ένα περιβάλλον όπου το αυξημένο κόστος καυσίμων επηρεάζει άμεσα και τη ζήτηση, ειδικά στα χαμηλότερα εισοδήματα.

Ανατιμήσεις σε αρκετούς κλάδους

Περίπου 40 εταιρείες από κλάδους όπως βιομηχανία, χημικά και πρώτες ύλες έχουν δηλώσει ότι θα αναγκαστούν να προχωρήσουν σε αυξήσεις τιμών λόγω της έκθεσής τους σε πετροχημικά προϊόντα από τη Μέση Ανατολή. Η Newell Brands ανέφερε ότι κάθε αύξηση 5 δολαρίων στο βαρέλι πετρελαίου μεταφράζεται σε περίπου 5 εκατ. δολάρια επιπλέον κόστος, ενώ η Continental εκτιμά ότι μόνο από το δεύτερο τρίμηνο θα δεχθεί επιβάρυνση τουλάχιστον 100 εκατ. ευρώ λόγω της ανόδου των τιμών των πρώτων υλών.

Η Ευρώπη στο επίκεντρο της κρίσης

Ορισμένες εταιρείες επισημαίνουν ότι η επίδραση αυτή δεν έχει ακόμη φανεί πλήρως στα οικονομικά αποτελέσματα. Παρότι τα εταιρικά κέρδη παρέμειναν ισχυρά στο πρώτο τρίμηνο – διατηρώντας δείκτες όπως ο S&P 500 σε υψηλά επίπεδα – οι αναθεωρήσεις στις προβλέψεις δείχνουν επιδείνωση. Από το τέλος Μαρτίου, οι εκτιμήσεις για τα περιθώρια κέρδους έχουν μειωθεί για πολλούς κλάδους, ενώ στην Ευρώπη και την Ιαπωνία οι αναλυτές καταγράφουν αισθητή υποβάθμιση των προσδοκιών για τα επόμενα τρίμηνα.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών, το πραγματικό οικονομικό πλήγμα δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στα εταιρικά αποτελέσματα, με το μεγαλύτερο μέρος των επιπτώσεων να αναμένεται να εμφανιστεί από το δεύτερο τρίμηνο και μετά, καθώς εξαντλούνται τα περιθώρια απορρόφησης του κόστους και λήγουν οι αντισταθμίσεις κινδύνου.