Τα Κατειλημμένα Προσφυγικά με τα μάτια των παιδιών

Οι λιλιπούτειοι ξεναγοί μιλούν περήφανα για τη γειτονιά τους και μεταφέρουν με τον πιο αληθινό τρόπο την εμπειρία να ζεις και να μεγαλώνεις στην ιδιαίτερη κοινότητα της Λεωφόρου Αλεξάνδρας

Μια ομάδα ανθρώπων που συνεχώς διευρύνεται βρισκόμαστε συχνά στα Κατειλημμένα Προσφυγικά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, υποστηρίζοντας τη δημιουργική και αλληλέγγυα κοινότητα που αναπτύσσεται σ’ αυτά εδώ και 16 χρόνια και συμβάλλοντας όσο μπορούμε σε δημιουργικές δράσεις της.

Η εμπειρία στην οποία στηρίζεται αυτό το κείμενο αφορά μία δράση που αναπτύξαμε με παιδιά που ζουν στα Προσφυγικά, παιδιά που προέρχονται από διαφορετικές εθνότητες, ηλικίας από 5 έως 13 ετών.

Παιδιά που έχουν χτίσει ή ξαναχτίσει εκεί τη ζωή τους. Διαπιστώνοντας σε προηγούμενες επισκέψεις μας ότι ήταν περήφανα να μιλούν για τη γειτονιά τους, ζητήσαμε να μας τη γνωρίσουν καλύτερα. Ανταποκρίθηκαν με μεγάλη προθυμία. Μοιραστήκαμε σε ομάδες και τα παιδιά μάς ξενάγησαν. Μεταφέρουμε λίγα από όσα είπαν:

Στο Παιδικό Στέκι και στον Παιδικό Σταθμό

Ρ. (αγόρι, 10 χρόνων): Εδώ (στο Παιδικό Στέκι) κάνουμε τα μαθήματά μας, κοιτάξτε, έχει μολύβια και τετράδια και βιβλία. Εχουμε και έναν πίνακα μεγάλο. Δίπλα (στο διπλανό δωμάτιο που επίσης έχει θρανία και χάρτες στους τοίχους) όποιος ξέρει πάει και κάνει τα μαθήματα μόνος του, εδώ (στην αίθουσα που βρισκόμαστε) όποιος δεν μπορεί μόνος του οι μεγάλοι τον βοηθάνε.

Ρ. (κορίτσι, 10 χρόνων): Εδώ (στον Παιδικό Σταθμό) έρχονται το πρωί τα μικρά παιδιά για να μπορούν οι γονείς να δουλεύουν…

Στην παιδική χαρά και στο δενδρόσπιτο

Ρ. (κορίτσι, 12 ετών): Την παιδική χαρά τη φτιάξαμε πριν δύο ή τρία χρόνια. Ολα τα παιδιά βοήθησαν. Σκάβαμε όλοι μαζί. Βάλαμε άμμο και μετά πέτρες και τσιμέντο. Τη φτιάξαμε για να μην παρκάρουν αυτοκίνητα, για να μπορούμε να παίζουμε. Τις κούνιες και την τραμπάλα τις είχε βγάλει ο δήμος από κάπου και τις βάλαμε εμείς εδώ. Βοήθησαν κάποιοι μεγάλοι.

Ο. (αγόρι, 12 χρόνων): Εχουμε φτιάξει και δενδρόσπιτο. Εχουμε βάλει κούνια, έχουμε βάλει σκάλα…

Τελευταίος σταθμός της ξενάγησης, η πρώτη πολυκατοικία επί της Λεωφόρου Αλεξάνδρας

Ο. (αγόρι, 11 χρόνων): Είμαστε στο 1ο μπλοκ, που κάνει απεργία πείνας ο Αρίστος Χαντζής. Κάνει απεργία πείνας μέχρι θανάτου για να υπερασπιστεί τη γειτονιά μας και τα σπίτια μας.

Ρ. (κορίτσι, 12 χρόνων): Ευχαριστούμε τον Αρίστο που παλεύει για όλη τη γειτονιά, για καλύτερο αύριο.

Πώς να κρυφτείς απ’ τα παιδιά; Ετσι κι αλλλιώς τα ξέρουν όλα. Μίλησαν περισσότερα παιδιά από όσα εμφανίζονται σε αυτό το κείμενο και καθένα είπε περισσότερα. Αναγκαστικά έγιναν επιλογές. Μας συγκλόνισε πώς αντιλαμβάνονται το «μαζί» και το «ανήκειν», που το διατύπωσε κάθε παιδί με τον δικό του τρόπο. «Είμαστε όλοι ένα χέρι», είπε παραστατικά ο Μ. Αυτό το «μαζί», που δίνει δύναμη και ελπίδα για κάθε αύριο, θέλουν να κρατήσουν. Κι ακόμη, αντιλαμβάνονται τι σημαίνει δέσμευση και υπευθυνότητα. Οταν κάποιος από μας ετοιμάστηκε να φύγει πριν από την ολοκλήρωση της δράσης, γιατί είχε ανελαστική δουλειά: «Δεν είναι σωστό», του είπε η 7χρονη Σ. «Κληρωθήκαμε σαν ομάδα και πρέπει να μείνουμε μαζί μέχρι το τέλος!».

Γι’ αυτά τα πολύ σημαντικά υποστηρίζουμε την Κοινότητα των Κατειλημμένων Προσφυγικών. Γιατί στους δυστοπικούς καιρούς μας, αυτή η γειτονιά αποτελεί μια όαση ανθρωπιάς, δημιουργικότητας, αλληλεγγύης και πολιτισμού. Κι εμείς, με όλες μας τις δυνάμεις, θέλουμε να υπερασπιστούμε το δικαίωμα των παιδιών των Προσφυγικών να μπορέσουν να διατηρήσουν όσα συμβάλλουν στην κοινωνική τους ενδυνάμωση και τους δίνουν ασφάλεια και ελπίδα…

Στον φούρνο και στη δομή φιλοξενίας για ασθενείς του «Αγίου Σάββα» ή συγγενείς τους

Μας οδήγησαν στον φούρνο των Προσφυγικών, όπου και τα ίδια βοηθούν κάποιες φορές. Ο φούρνος φτιάχνει ψωμί με προζύμι, που το διαθέτει και σε κάποια μαγαζιά της Αθήνας, πίτες, γλυκά και φαγητά. Καθώς πλησιάσαμε μοσχοβολούσε… Ηταν Κυριακή και αργότερα είχαν συλλογική κουζίνα. Ατομα της κοινότητας μαγείρευαν στον φούρνο, αλλά και στα σπίτια, για να μεταφέρουν στη συνέχεια τα φαγητά στο Κιόσκι. Οποιος θέλει μπορεί να φάει μαζί τους…

Μας έδειξαν επίσης την εξαιρετικά φροντισμένη δομή φιλοξενίας για ασθενείς του «Αγίου Σάββα» ή/και συγγενείς τους. «Εδώ μένουν ασθενείς του “Αγίου Σάββα”», είπε η 12χρονη Σ. «Μένουν κάποιοι σημαντικοί», παρενέβη ο πεντάχρονος Μ., δίνοντας το στίγμα του σεβασμού στους φιλοξενούμενους.

Στο Κιόσκι και στην πλατεία

Ρ. (κορίτσι, 12 χρόνων): Είμαστε στην πλατεία. Οταν έρθει το καλοκαίρι, εδώ κάνουμε σινεμά. Εχουν βάψει εκεί άσπρο τον τοίχο για να βλέπουμε με τον προτζέκτορα. Κάνουμε και στο Στέκι σινεμά όταν βρέχει ή όταν κάνει κρύο. Είναι πάρα πολύ ωραία όταν βλέπουμε έξω ταινίες.

Σ. (κορίτσι, 7 χρόνων): Στο Κιόσκι ερχόμαστε πολλές φορές και τρώμε.

Ο. (αγόρι 11 χρόνων): Κάνουμε και lives εδώ, ανάβουμε φωτιά σε βαρέλι όταν κάνει κρύο.

Και άλλες δομές

Επισκεφθήκαμε τη δομή ρουχισμού, τον χώρο της συλλογικής τραπεζαρίας και συλλογικής κουζίνας, τον χώρο των μαθημάτων ελληνικών για ενήλικες, μας μίλησαν για τη δομή γυναικών κ.ά.

Τους αρέσει που μένουν στα Προσφυγικά;

Μ. (αγόρι, 13 χρόνων): Μας αρέσει πολύ που μένουμε στα Προσφυγικά γιατί πάντα κάνουμε ωραία πράγματα όταν έχουμε Σαββατοκύριακο. Οταν κάνουμε κάτι το κάνουμε μαζί όλα τα παιδιά, είμαστε όλοι ένα χέρι. Φτιάξαμε αυτά τα μεγάλα (μας δείχνει τα παρτέρια) για τα λουλούδια που είναι ωραία. Βάλαμε χώμα και βάλαμε λουλούδια και φυτά και τώρα σιγά σιγά θα γίνουνε φράουλες, και ρίγανη, και φασκόμηλο. Δεν θέλουμε να πάρουν τα Προσφυγικά.

Σ. (κορίτσι 12 ετών): Μου αρέσει πολύ που μένω στα Προσφυγικά. Κάνουμε πολλές δραστηριότητες: φυτεύουμε, ζυμώνουμε, μαγειρεύουμε, βλέπουμε σινεμά… Σκεφτόμαστε παιχνίδια και τα παίζουμε όλοι μαζί. Μερικές φορές τσακωνόμαστε, αλλά μετά καθόμαστε όλοι μαζί και τα ξαναβρίσκουμε. Κάνουμε και συνελεύσεις και τα συζητάμε όλα. Στο Παιδικό Στέκι μας βοηθάνε στα μαθήματά μας. Με έχουν βοηθήσει πολλές φορές. Αυτό που μου αρέσει πιο πολύ είναι ότι παίζουμε όλοι μαζί.

Χ. (κορίτσι, 13 χρόνων): Μου αρέσει που έχω κοντά φίλους. Μου αρέσει πολύ που κάνουμε πολλά πράγματα μαζί. Μου αρέσει που κάθε μήνα λέμε ποιες ταινίες θέλουμε να δούμε και κάθε Σάββατο βλέπουμε μια ταινία. Μου αρέσει που έχουμε κοντά φούρνο. Μου αρέσει που παίζουμε στην παιδική χαρά που έχουμε φτιάξει εμείς τα παιδιά.

Μ. (αγόρι, 5 χρόνων): Μου αρέσει πολύ. Εχω πολλούς φίλους.

Ρ. (αγόρι, 10 χρόνων): Μου αρέσει που πάμε και στον φούρνο και κάνουμε μπισκότα και μετά πάμε σε όλη τη γειτονιά να δώσουμε μπισκότα.

Σ. (κορίτσι, 12 χρόνων): Πηγαίνουμε και εκδρομές. Είχαμε πάει στη θάλασσα και στο βουνό, έχουμε πάει και θέατρο.

Χ. (κορίτσι 13 χρόνων): Στα Προσφυγικά έχει πάρα πολλούς καλούς ανθρώπους, παιδιά, οικογένειες, πάμε πορείες μαζί.

Γ. (αγόρι, 9 χρόνων): Πάμε πορείες για να σταματάνε να κάνουνε πόλεμο. Θέλουμε ειρήνη.

Ο. (αγόρι, 11 χρόνων): Πιο πολύ μου αρέσει η αλληλεγγύη. Βοηθάμε ο ένας τον άλλο. Αμα κάποιος έχει ανάγκη για σπίτι έρχεται και το συζητάμε και του δίνουμε σπίτι, άμα έχουμε χώρο. Και όποιος έχει κάτι ανάγκη, οι άλλοι τον βοηθάμε.

Στον σχεδιασμό και την ανάπτυξη της δράσης συμμετείχαμε:

Διώνη Κεσούλη, Δημήτρης Κούλογλου και Αννα Παπαδάκη, φοιτήτριες και φοιτητής ΤΕΑΠΗ – ΕΚΠΑ