Το τρένο των καθυστερήσεων στο μετρό της Αθήνας

Πλούσια συγκομιδή είχε η χθεσινή ξενάγηση στο… βασίλειο των καθυστερήσεων του αθηναϊκού μετρό. Με καθυστέρηση 2 ετών φτάνουν τελικά οι 14 ανακατασκευασμένοι συρμοί της γραμμής 1 (Πειραιάς-Κηφισιά), τουλάχιστον ακόμα 3 χρόνια θα περάσουν για να αποκτήσει aircondition η πολυπληθέστερη παρτίδα των γαλλικών συρμών κατασκευής του 2000, 4 χρόνια έχουν περάσει και ακόμη δεν έχει ξεκινήσει η προμήθεια των ειδικών συρμών που φτάνουν στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος».

Αφορμή για την παραπάνω αναδρομή έδωσε η ξενάγηση στο αμαξοστάσιο της ΣΤΑΣΥ (Σταθερές Συγκοινωνίες) στα Σεπόλια, όπου φιλοξενείται ο πρώτος από τους ανακατασκευασμένους συρμούς της γραμμής 1. Εκεί ήταν για να πανηγυρίσει το γεγονός ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Κ. Κυρανάκης, τονίζοντας ότι ύστερα από πολλά μπρος-πίσω η σύμβαση προχωρά και «μετά από περισσότερα από 20 χρόνια, ένας πλήρως ανακατασκευασμένος συρμός επιστρέφει στις ράγες της γραμμής 1, της πιο ιστορικής αστικής γραμμής της Αθήνας». «Δεν μιλάμε για μια απλή ανακαίνιση, αλλά για πλήρη μηχανολογική ανακατασκευή, που ουσιαστικά δίνει στον ΗΣΑΠ ένα νέο τρένο με άλλα 25 χρόνια ζωής», ανέφερε ο κ. Κυρανάκης.

Ανακατασκευή

Η σύμβαση στην οποία αναφέρθηκε ο αναπληρωτής υπουργός είναι από εκείνες που αποτελούν «μνημείο αριστείας». Την υπέγραψε τον Δεκέμβριο του 2022 ο τότε υπουργός Κ. Αχ. Καραμανλής, έχοντας επιλέξει να δώσει 70 εκατομμύρια ευρώ για να ανακατασκευαστούν 14 συρμοί που κυκλοφορούν από το 1985, αντί να αγοραστούν νέοι. Με βάση την αρχική σύμβαση με την ισπανική CAF, που ανέλαβε την ανακατασκευή, θα έπρεπε ο πρώτος συρμός να παραδοθεί 19 μήνες αργότερα, δηλαδή τον Ιούλιο του 2024. Κάπως έτσι προκύπτει η διετής καθυστέρηση στην υλοποίηση της σύμβασης.

Ομως, όπως ανέφερε ο κ. Κυρανάκης, όταν έρθουν και οι υπόλοιποι 13 ανακατασκευασμένοι συρμοί μέσα στο 2027, θα υπάρχει περισσότερο διαθέσιμο τροχαίο υλικό και τα δρομολόγια στη γραμμή 1 θα εκτελούνται «ανά μόλις 5 λεπτά», έναντι 8,5 λεπτών τώρα. Ο γενικός διευθυντής Συντήρησης της ΣΤΑΣΥ, Χρήστος Μαμαλουκάκης, πρόσθεσε ότι με τις εργασίες που έγιναν αντικαταστάθηκε ολοκληρωτικά ο μηχανολογικός εξοπλισμός των συρμών και ανανεώθηκε το εσωτερικό αφού προστέθηκαν σύστημα aircondition, κάμερες παρακολούθησης, οθόνες προβολής μηνυμάτων.

Ολα τα παραπάνω αφορούν την παλαιότερη παρτίδα συρμών που κυκλοφορούσαν στο δίκτυο μεταξύ Πειραιά-Κηφισιάς. Πρόκειται για την αποκαλούμενη «8η παραλαβή» συρμών, που μετρούν εκατομμύρια χιλιόμετρα από το 1985 και οι περισσότεροι είχαν τεθεί εκτός λειτουργίας αφού δεν υπήρχαν καν ανταλλακτικά. Η γραμμή 1 είναι η πλέον προβληματική καθώς, εκτός των 14 συρμών της 8ης παραλαβής, εξαρτάται από ακόμα 10 συρμούς που ήρθαν μετά το 1995 (10η παραλαβή) και 18 της 11ης παραλαβής (ήρθαν με τους Ολυμπιακούς του 2004) από τους οποίους κυκλοφορούν οι μισοί.

Ενώ, δηλαδή, θεωρητικά στη γραμμή 1 είναι χρεωμένοι 42 συρμοί (όλοι κατασκευής Siemens), στην πράξη κυκλοφορούν καθημερινά μόλις 18! Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα δρομολόγια να αραιώνουν και οι επιβάτες να συνωστίζονται σε συρμούς και αποβάθρες. Σημειωτέον ότι η κατάσταση θα ήταν ακόμα χειρότερη εάν δεν είχαν ανέβει στη γραμμή 1 τέσσερις συρμοί από το υπόγειο δίκτυο.

Αυτοί οι 4 συρμοί είναι από την πρώτη παρτίδα των 28 γαλλικών που κινήθηκαν το 2000 στις γραμμές 2 και 3. Οι συρμοί αυτοί έχουν αποδειχτεί σχετικά ανθεκτικοί (οι 24 συνεχίζουν να κινούνται καθημερινά), αλλά πλησιάζουν να κλείσουν τριακονταετία. Το μεγαλύτερό τους πρόβλημα (εκτός από τον εκκωφαντικό θόρυβο όταν ανοίγουν τα παράθυρα) είναι ότι δεν είναι εξοπλισμένοι με aircondition και αυτό προκαλεί τεράστια ταλαιπωρία τους καλοκαιρινούς μήνες σε συνδυασμό με τη συνεχόμενη αύξηση της επιβατικής κίνησης (στο πρώτο τετράμηνο του 2026 σημειώθηκε αύξηση 7% σε σχέση με πέρυσι).

«Αμαρτία»

Η άλλη μεγάλη «αμαρτία» αφορά τους ειδικούς (διρευματικούς) συρμούς που κάνουν τα δρομολόγια του μετρό έως το αεροδρόμιο από το 2004. Υστερα από 22 χρόνια συνεχίζουν να κυκλοφορούν οι ίδιοι 7 διρευματικοί συρμοί. Ομως, τα δρομολόγια έχουν αραιώσει επειδή η γραμμή 3 επεκτάθηκε για να φτάσει έως τον Πειραιά το 2022 και οι τουρίστες αναγκάζονται να συνωστίζονται μαζί με τους ντόπιους που κινούνται προς και από τα Μεσόγεια.

Μια άριστη κυβέρνηση θα έπρεπε λογικά να προμηθευτεί νέους συρμούς από το 2022, όταν έγινε η επέκταση προς Πειραιά. Αντ’ αυτού, 4 χρόνια μετά δεν έχει καν ξεκινήσει ο διαγωνισμός για ακόμα 7 ειδικούς συρμούς, αν και, όπως είπε ο Κ. Κυρανάκης, υπάρχουν ήδη 150 εκατομμύρια ευρώ «ονοματισμένα» στο ΕΣΠΑ. Ο λόγος της καθυστέρησης; Αν και αρχικά ο αναπληρωτής υπουργός απέφυγε τα σχετικά ερωτήματα, απάντησε τελικά ότι άλλαξαν οι προδιαγραφές των ειδικών αυτών συρμών και τώρα αναμένεται η έγκριση από τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ).

Πάντως, το θέμα των ειδικών αυτών συρμών ρυθμίζεται από τον νόμο 4632 που ψήφισε η νυν κυβέρνηση το 2019. Και εκεί αναφέρεται ότι για τους συρμούς αυτούς θεσπίζονται «εθνικοί κανόνες», «με απόφαση του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών», «προκειμένου να διασφαλίζεται ότι τα εν λόγω τρένα πληρούν τις σχετικές βασικές απαιτήσεις».

Στην αναμονή και για λίγο δροσερό αέρα

Η κυβέρνηση υπόσχεται εδώ και χρόνια ότι προγραμματίζει να τοποθετήσει κλιματισμό στους γαλλικούς συρμούς, όμως χθες μάθαμε ότι η διαδικασία δεν έχει ακόμη ξεκινήσει. Ο διαγωνισμός θα βγει στον αέρα τις επόμενες εβδομάδες, αλλά θα αφορά μόνο τους 12 από τους 24 ενεργούς συρμούς, με την ανακατασκευή τους να ολοκληρώνεται έπειτα από 3 χρόνια για να εξασφαλίζει δροσιά στο επιβατικό κοινό.