Το ΥΠΕΝ «μπαζώνει» τις περιοχές Natura για την προστασία τους

Αντιμέτωπο με τις αντιφάσεις του βρέθηκε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στην επιτροπή της Βουλής όπου συζητήθηκε το νομοσχέδιο για την πολεοδόμηση στις περιοχές Natura και την επιτάχυνση των έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), με τη συμμετοχή εξωκοινοβουλευτικών φορέων.

Στις συνεδριάσεις της Δευτέρας συμμετείχε αυτοπροσώπως ο υπουργός Σταύρος Παπασταύρου, ενώ στην πρώτη συνεδρίαση της περασμένης Παρασκευής το ΥΠΕΝ εκπροσωπήθηκε μόνο διά του υφυπουργού Νίκου Τσάφου. Υπενθυμίζεται ότι αντικείμενο της συζήτησης είναι νομοσχέδιο 110 άρθρων με πλήθος ετερόκλητων διατάξεων για το οποίο έγινε δημόσια διαβούλευση μέσα στις ημέρες του Πάσχα, συγκεντρώνοντας πλήθος επικριτικών σχολίων για τη δυνατότητα οριζόντιας πολεοδόμησης μέσα στις περιοχές Natura και μέχρι ποσοστού 20% της έκτασης στις Ζώνες Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων.

Ο υπουργός ΠΕΝ Στ. Παπασταύρου προσπάθησε εξ αρχής να αμβλύνει τις εντυπώσεις, υποστηρίζοντας ότι σκοπός είναι «να βάλουμε τάξη, προστατεύοντας τη βιοποικιλότητα της κάθε περιοχής». Τόνισε ότι σήμερα οι επεκτάσεις των σχεδίων πόλης γίνονται «άναρχα», ενώ με το νομοσχέδιο θα γίνονται «με σχεδιασμό» και με ασφαλιστική δικλίδα την εκπόνηση Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ). Εν ολίγοις, ο υπουργός τόνισε ότι όλα γίνονται προκειμένου να καλυφθούν κοινωνικές και οικιστικές ανάγκες σε περιοχές που βρίσκονται εντός δικτύου Natura, την ίδια στιγμή που εκατοντάδες χιλιάδες οικόπεδα έχουν μετατραπεί σε χωράφια αφ’ ενός διότι έχει καταργηθεί κάθε μορφής εκτός σχεδίου δόμηση, αφ’ ετέρου συρρικνώνονται τα όρια των μικρότερων οικισμών και όσοι είχαν γη εντός τους χάνουν τη δυνατότητα να χτίσουν ένα σπίτι.

Ο κ. Παπασταύρου αναφέρθηκε επίσης στις ρυθμίσεις για έργα ΑΠΕ (φωτοβολταϊκά-ανεμογεννήτριες) καθώς προβλέπεται γρηγορότερη αδειοδότησή τους. Για να το ισορροπήσει, όμως, δεν παρέλειψε να μιλήσει για «ενεργειακή δημοκρατία» και για «φωτοβολταϊκά στα μπαλκόνια», παραβλέποντας ότι εδώ και χρόνια δίνεται συνεχώς προτεραιότητα στα μεγάλα έργα βιομηχανικού χαρακτήρα που αναπτύσσονται από μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους. Υποστήριξε, μάλιστα, ότι υπάρχουν 80.000 μικρά φωτοβολταϊκά και ο αριθμός αυτός είναι από τους μεγαλύτερους, την ώρα που οι συνδεδεμένοι στη χαμηλή τάση πλησιάζουν τα 8 εκατομμύρια.

Η κυβερνητική πλειοψηφία είχε φροντίσει να μπουν στους εξωκοινοβουλευτικούς φορείς πρόσωπα που θα έπαιρναν θέση υπέρ των ρυθμίσεων. Ο Κωνσταντίνος Τριάντης, διευθύνων σύμβουλος του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), είπε ότι το πρόβλημα που έρχεται να λύσει η πολεοδόμηση στις περιοχές Natura είναι υπαρκτό και ο δήμαρχος Ιωαννιτών, Θωμάς Μπέγκας, ανέφερε ότι στα Γιάννενα επικρατεί λόγω καθεστώτος Natura ασφυκτική κατάσταση, «δεν δύνανται να εξυπηρετηθούν ούτε οι σημερινές ανάγκες σε κοινόχρηστους και κοινωφελείς χώρους, όπως σχολεία, γηροκομεία, χώροι πολιτισμού κ.λπ.», ενώ «η στεγαστική πίεση είναι τεράστια, τόσο σε επίπεδο κοινότητας όσο και σε επίπεδο φοιτητικής κατοικίας, μια και στα Γιάννενα φιλοξενείται ένας εξαιρετικά μεγάλος πληθυσμός φοιτητών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων».

Αντίστοιχα περιέγραψε την κατάσταση για το Ναύπλιο ο αντιδήμαρχος Γεώργιος Φραγκιουδάκης, λέγοντας ότι ο αστικός ιστός του «ταυτίζεται λειτουργικά με τη χερσαία ζώνη του Natura Παλαμηδίου-Ακροναυπλίας, την αρχαιολογική ζώνη προστασίας του Παλαμηδίου, καθώς και τον αρχαιολογικό χώρο προστασίας του ιστορικού κέντρου της παλιάς πόλης του Ναυπλίου, αλληλεπιδρώντας άμεσα και με το ευαίσθητο θαλάσσιο μέτωπο του Αργολικού Κόλπου».

Για «ντε φάκτο αποχαρακτηρισμό περιοχών Natura» και «καταστρατήγηση ορισμένων από τις πλέον βασικές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τους οικοτόπους σε ό,τι αφορά τη λήψη κατάλληλων μέτρων, αποφυγή υποβάθμισης και διενέργεια δέουσας εκτίμησης για επιπτώσεις», μίλησε ο Γιώργος Μελισσουργός, υπεύθυνος πολιτικής για το φυσικό περιβάλλον της WWF Ελλάς. Η WWF μαζί με ακόμη 11 περιβαλλοντικές οργανώσεις είχαν ασκήσει σκληρή κριτική στο νομοσχέδιο και ο κ. Μελισσουργός αναρωτήθηκε γιατί στις διατάξεις μπαίνει οριζόντια ως όριο πολεοδόμησης το 20% των εκτάσεων και όχι το 10% ή το 30%.

Υπενθυμίζεται ότι το ΥΠΕΝ, για να αναδείξει τα εμπόδια που θέτουν οι περιοχές Natura, ανέφερε ότι αυτές καλύπτουν συνολικά το 28% της χερσαίας χώρας. Ομως ο κ. Μελισσουργός ανέφερε ότι το ποσοστό αυτό πρέπει βάσει ευρωπαϊκών στόχων να ανέβει στο 30%, αλλά «εμείς κινούμαστε στην αντίθετη κατεύθυνση».

Η Μαρία Γραμματικάκη, υπεύθυνη περιβαλλοντικής πολιτικής της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, σημείωσε ότι στις ρυθμίσεις για πολεοδόμηση στις περιοχές Natura δεν υπάρχει επαρκής επιστημονική τεκμηρίωση ούτε συνδέεται με σαφή πολεοδομικά ή κοινωνικά κριτήρια. «Δημιουργείται έτσι κίνδυνος γενικευμένης πίεσης για δόμηση εντός προστατευόμενων περιοχών, ανατροπής του υφιστάμενου σχεδιασμού και της κοινωνικής συναίνεσης και υπονόμευσης της σταθερότητας και της αξιοπιστίας του πλαισίου προστασίας των περιοχών Natura, το οποίο έχει διαμορφωθεί με βάση ευρωπαϊκές υποχρεώσεις και επιστημονικά δεδομένα», τόνισε.

Λίγο νωρίτερα, ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, Σπύρος Κυριάκης, είχε ζητήσει από τους εκπροσώπους WWF και Ορνιθολογικής να απαντήσουν στους δημάρχους Ιωαννιτών και Ναυπλιέων, πηγαίνοντας το θέμα ακόμα παραπέρα: «Είναι σωστό εμείς εδώ από την Αθήνα να λέμε στους ανθρώπους αυτούς που ζουν στις περιοχές αυτές για το ποια θα πρέπει να είναι η προστασία του περιβάλλοντος της πόλης τους; Μήπως οι άνθρωποι αυτοί ξέρουν καλύτερα από εμάς για το πώς θα θέλουν να προστατέψουν την πόλη τους, να την αναδείξουν και να προστατέψουν το περιβάλλον τους;»…

Επιτάχυνση ΑΠΕ

Για τις περιοχές στις οποίες θα επιχειρηθεί η επιτάχυνση εγκατάστασης ΑΠΕ, ο Νίκος Μπόκαρης, πρόεδρος της Ενωσης Δασολόγων (ΠΕΔΔΥ), τόνισε ότι δεν υπάρχει καμία δικλίδα ή πρόβλεψη για τον χειρισμό των δασών, ενώ θα έπρεπε να υπάρχει υποχρέωση περιβαλλοντικής αδειοδότησης και οικολογικής αξιολόγησης.

Μιλώντας εκ μέρους του WWF, η Θεοδότα Νάντσου σημείωσε ότι από Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ εξαιρούνται οι Natura βάσει της Ευρωπαϊκής Οδηγίας, αλλά αυτό δεν ισχύει για το χωροταξικό των ΑΠΕ, που δεν τις εξαιρεί, θυμίζοντας ότι η Κομισιόν έχει ανοίξει εδώ και πολλά χρόνια υπόθεση παράβασης του ενωσιακού δικαίου, με αντικείμενο ακριβώς το χωροταξικό των ΑΠΕ.

Επανερχόμενος αργότερα στο θέμα ο υπουργός κ. Παπασταύρου υποστήριξε ότι μέσα στον Μάιο θα παρουσιαστεί άλλο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ. Ανέφερε επίσης ότι οι Περιοχές Επιτάχυνσης θα χωροθετηθούν σε «υποβαθμισμένα εδάφη, ορυχεία ή τεχνητές επιφάνειες».

Ενδεικτικά των αντικρουόμενων συμφερόντων είναι τα όσα ανέφερε ο πρόεδρος του Συνδέσμου Παραγωγών με Φωτοβολταϊκά (ΣΠΕΦ), Στέλιος Λουμάκης. Ο κ. Λουμάκης αντέδρασε στις εξαγγελίες για «φωτοβολταϊκά στα μπαλκόνια», λέγοντας ότι αυτά θα δημιουργήσουν πρόβλημα επειδή δεν υπάρχουν μπαταρίες για να αποθηκεύεται η παραγόμενη ενέργεια.

Υπενθυμίζεται ότι κάθε χρόνο πετιούνται τεράστιες ποσότητες ενέργειας (2 Τεραβατώρες, δηλαδή 2 δισεκατομμύρια κιλοβατώρες μέσα στο 2025, όπως ανέφερε ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Φ. Παρασύρης) που παράγεται από φωτοβολταϊκά διότι δεν υπάρχει αντίστοιχη ζήτηση και αυτό οδηγεί σε απώλειες αντίστοιχων εσόδων για τους ιδιοκτήτες των εγκαταστάσεων.