Υπάρχουν στιγμές που μια σχολική υπόθεση παύει να αφορά μόνο ένα σχολείο. Μετατρέπεται σε καθρέφτη μιας ευρύτερης πραγματικότητας. Η καταγγελία της Α΄ ΕΛΜΕ Κυκλάδων για τη στάση ενός διευθυντή σχολείου δεν είναι απλώς ένα ακόμη επεισόδιο έντασης.
Σύμφωνα με το σωματείο, ένας διευθυντής που ήδη έχει ελεγχθεί διοικητικά και έχει τεθεί υπό εποπτεία, προχώρησε σε μήνυση κατά τεσσάρων συναδέλφων του — ανάμεσά τους και ο γενικός γραμματέας της ΕΛΜΕ. Το στοιχείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία δεν είναι μόνο η ίδια η πράξη, αλλά το περιεχόμενό της: αφορά, όπως καταγγέλλεται, όσα οι εκπαιδευτικοί κατέθεσαν στο πλαίσιο υπηρεσιακής διαδικασίας, κατόπιν αιτήματος της διοίκησης.
Αν αυτό ισχύει, τότε ανοίγει μια επικίνδυνη πόρτα.
Γιατί τι σημαίνει για έναν εκπαιδευτικό να καλείται να καταθέσει σε μια προκαταρκτική διαδικασία και να γνωρίζει ότι όσα πει μπορεί να μετατραπούν σε αντικείμενο μήνυσης; Πώς μπορεί να υπάρξει ειλικρίνεια, διαφάνεια, τεκμηρίωση, όταν η μαρτυρία συνοδεύεται από φόβο;
Το σχολείο δεν είναι δικαστική αίθουσα. Αλλά ούτε και πεδίο επιβολής. Είναι χώρος παιδαγωγικός, χώρος συνεργασίας, χώρος εμπιστοσύνης. Και όταν η εμπιστοσύνη αυτή διαρρηγνύεται, τότε η ζημιά δεν περιορίζεται στους άμεσα εμπλεκόμενους. Διαχέεται σε όλη τη σχολική κοινότητα.
Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερο βάρος αν αναλογιστεί κανείς ένα δεύτερο στοιχείο που αναδεικνύεται: ο ίδιος διευθυντής καλείται —ή θα κληθεί— να αξιολογήσει τους εκπαιδευτικούς τους οποίους έχει μηνύσει. Ένα σχήμα που, ακόμη και σε θεωρητικό επίπεδο, εγείρει σοβαρά ζητήματα δεοντολογίας και αντικειμενικότητας.
Μπορεί να υπάρξει αξιολόγηση χωρίς εμπιστοσύνη;
Μπορεί να υπάρξει παιδαγωγική σχέση όταν προηγείται μια νομική σύγκρουση;
Τα ερωτήματα δεν είναι ρητορικά. Είναι βαθιά ουσιαστικά.
Η Α΄ ΕΛΜΕ Κυκλάδων μιλά για απόπειρα εκφοβισμού και φίμωσης. Για ένα μήνυμα προς όλους όσοι «τολμούν» να μιλήσουν για αυθαιρεσίες. Και ίσως εδώ βρίσκεται η καρδιά του ζητήματος: στο δικαίωμα —ή την υποχρέωση— του εκπαιδευτικού να εκφράζεται, να καταγγέλλει, να συμμετέχει.
Γιατί η εκπαίδευση δεν λειτουργεί με σιωπές. Λειτουργεί με φωνές. Με διαφωνίες, με διάλογο, με συγκρούσεις που οδηγούν σε καλύτερες ισορροπίες. Όταν αυτές οι φωνές επιχειρείται να περιοριστούν, τότε το σχολείο χάνει ένα από τα βασικά του χαρακτηριστικά: τον δημοκρατικό του πυρήνα.
Το σχολείο της Μυκόνου δεν είναι το μόνο που δοκιμάζεται. Είναι όμως ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ενός ευρύτερου φαινομένου: της αυξανόμενης έντασης ανάμεσα στη διοίκηση και τους εκπαιδευτικούς. Μιας έντασης που, αν δεν αντιμετωπιστεί με ψυχραιμία και θεσμική ευθύνη, μπορεί να οδηγήσει σε βαθύτερες ρωγμές.
Οι εκπαιδευτικοί ζητούν κάτι απλό: να μπορούν να μιλούν χωρίς φόβο. Να συμμετέχουν στις διαδικασίες χωρίς να απειλούνται. Να εργάζονται σε ένα περιβάλλον όπου η διαφωνία δεν τιμωρείται, αλλά αξιοποιείται.
Και το σχολείο, για να παραμείνει σχολείο, χρειάζεται ακριβώς αυτό: ανθρώπους που δεν φοβούνται να σταθούν όρθιοι.
.jpg)
