Μητσοτάκης-Ράμα συζήτησαν κρίσιμα διμερή ζητήματα

Στον απόηχο της αναζωπύρωσης της συζήτησης για τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ενωσης, η χθεσινή συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Εντι Ράμα στο Μέγαρο Μαξίμου αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Ο Αλβανός πρωθυπουργός, εμφανιζόμενος με αθλητικά παπούτσια και χωρίς γραβάτα, έδωσε έναν πιο ανεπίσημο τόνο στην εικόνα, χωρίς όμως αυτό να αντανακλά το περιεχόμενο των συνομιλιών, που επικεντρώθηκαν σε κρίσιμα ζητήματα των διμερών σχέσεων, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να κάνει λόγο για «σημαντική ευκαιρία να λύσουμε εκκρεμή ζητήματα» και τον Εντι Ράμα να υπογραμμίζει ότι «είμαστε πολύ πρόθυμοι να συνεχίσουμε και να ολοκληρώσουμε ό,τι έχουμε συμφωνήσει», δίνοντας έμφαση στη συνέχιση του διαλόγου.

Στο επίκεντρο βρέθηκε η ευρωπαϊκή προοπτική της Αλβανίας, η οποία, σύμφωνα με την πάγια ελληνική θέση, περνά μέσα από την πλήρη ευθυγράμμιση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και τον σεβασμό των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας στη Βόρεια Ηπειρο. Η Αθήνα στηρίζει τη διεύρυνση προς τα Δυτικά Βαλκάνια, υπό την προϋπόθεση όμως ότι θα υπάρξει απτή πρόοδος σε ζητήματα κράτους δικαίου, θεσμών και προστασίας μειονοτήτων.

Τα εκκρεμή ζητήματα παραμένουν συγκεκριμένα: η κατοχύρωση των περιουσιακών δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας, η πλήρης διασφάλιση της πολιτικής και διοικητικής εκπροσώπησής της, καθώς και η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών μεταξύ των δύο χωρών, με την προοπτική παραπομπής στη Χάγη να εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς.

Στο φόντο των συζητήσεων παραμένει και η υπόθεση του Φρέντι Μπελέρη, η οποία αποτέλεσε τη σοβαρότερη κρίση στις ελληνοαλβανικές σχέσεις τα τελευταία χρόνια. Αν και δεν συνιστά πλέον ενεργό διαπραγματευτικό ζήτημα, άφησε σαφές αποτύπωμα στο επίπεδο εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών και ανέδειξε τις ευαισθησίες γύρω από τη λειτουργία του κράτους δικαίου και τη μεταχείριση της ελληνικής μειονότητας.

Η χρονική συγκυρία της συνάντησης δεν είναι τυχαία. Λίγο αργότερα, στους Δελφούς, υπογράφηκε η «Διακήρυξη των Δελφών», με στόχο την επιτάχυνση της ένταξης των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, τόνισε ότι η διεύρυνση πρέπει να καταστεί άμεση προτεραιότητα, επισημαίνοντας ότι «δεν μπορούμε να φανταστούμε την Ευρώπη χωρίς τα Δυτικά Βαλκάνια» και ότι η Ελλάδα αναλαμβάνει ενεργό ρόλο προς αυτή την κατεύθυνση.

Από την πλευρά του, ο Αλβανός ομόλογός του επανέλαβε τη δέσμευση της χώρας του στην ευρωπαϊκή πορεία και στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, αναγνωρίζοντας ότι η πρόοδος στις σχέσεις καλής γειτονίας αποτελεί βασική προϋπόθεση. Το συνολικό μήνυμα είναι σαφές: η ευρωπαϊκή προοπτική της Αλβανίας είναι ανοιχτή, αλλά περνά μέσα από συγκεκριμένες προϋποθέσεις, με την Ελλάδα να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο τόσο ως υποστηρικτής όσο και ως εγγυητής της τήρησης των ευρωπαϊκών κανόνων.