ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Τοξικοί αέριοι ρύποι έπνιξαν τη Θεσσαλονίκη από νέα πυρκαγιά που ξέσπασε χθες το πρωί σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στη Νεοχωρούδα, η οποία μαινόταν ως αργά χθες το βράδυ παρά τις προσπάθειες κατάσβεσης των πυροσβεστών! Αναστάτωση στους κατοίκους μετά τη λήψη μηνύματος από το 112. Τι λένε οι επιστήμονες.
Πυκνός μαύρος καπνός σκέπασε τον ουρανό της δυτικής Θεσσαλονίκης κι ένα διαδοχικό «κύμα» προειδοποιήσεων από τις Αρχές στα κινητά τηλέφωνα χιλιάδων πολιτών συνέθεσαν το σκηνικό της μεγάλης πυρκαγιάς που ξέσπασε περίπου στις 9 χθες το πρωί σε εγκαταστάσεις εργοστασίου ανακύκλωσης ιδιωτικής εταιρείας, στον Δήμο Ωραιοκάστρου. Με το 112 να καλεί τους πολίτες να κλειστούν στα σπίτια τους και να σφραγίσουν πόρτες και παράθυρα, η ανησυχία δεν περιορίστηκε απλώς στην εξέλιξη της φωτιάς, αλλά κυρίως στους τοξικούς αέριους ρύπους που απειλούν να επιβαρύνουν την ήδη βεβαρημένη ατμόσφαιρα της πόλης.
Η πυρκαγιά εκδηλώθηκε στον υπαίθριο χώρο της επιχείρησης όπου καίγονται μεγάλες ποσότητες απορριμμάτων και ανακυκλώσιμων υλικών. Από την πρώτη στιγμή, ισχυρές πυροσβεστικές δυνάμεις κινητοποιήθηκαν, με δεκάδες πυροσβέστες και οχήματα στο σημείο, ενώ συνδρομή παρείχαν μηχανήματα έργου και δυνάμεις της Πολιτικής Προστασίας. Παρά τις προσπάθειες, το έργο της κατάσβεσης αποδείχθηκε ιδιαίτερα δύσκολο λόγω του όγκου της καύσιμης ύλης, που απαιτεί συνεχή αναμόχλευση, επιχωμάτωση και ρίψεις νερού.
Οι άνεμοι στην περιοχή μετέφεραν τους καπνούς προς κατοικημένες ζώνες, εντείνοντας την ανησυχία των αρχών. Το Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Ωραιοκάστρου εξέδωσε έκτακτη ανακοίνωση, προειδοποιώντας για πιθανή έκλυση τοξικών αερίων, ενώ το μήνυμα ήταν σαφές: Μείνετε κλεισμένοι σε εσωτερικούς χώρους και αποφύγετε κάθε έκθεση στον καπνό.
Την ίδια στιγμή, η επιστημονική κοινότητα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Σύμφωνα με την ομότιμη καθηγήτρια Χημείας του ΑΠΘ, Κωνσταντίνη Σαμαρά, που έχει για χρόνια ασχοληθεί εκτενώς με την ατμοσφαιρική ρύπανση στη Θεσσαλονίκη, οι πυρκαγιές σε μονάδες ανακύκλωσης συνοδεύονται από εκπομπές ιδιαίτερα επικίνδυνων ουσιών, ειδικά όταν καίγονται πλαστικά και ελαστικά. Τα υλικά αυτά απελευθερώνουν πολυαρωματικούς υδρογονάνθρακες, καρκινογόνες ενώσεις που μπορούν να επηρεάσουν σοβαρά την υγεία.
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι και τα αιωρούμενα σωματίδια πολύ μικρού μεγέθους, που μπορούν να διεισδύσουν βαθιά στο αναπνευστικό σύστημα, φτάνοντας ως τις πνευμονικές κυψελίδες. Η διάρκεια της έκθεσης σε αυτά παίζει καθοριστικό ρόλο, με τους ειδικούς να τονίζουν ότι πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο. Επιπλέον, η λεγόμενη δευτερογενής ρύπανση, όταν τα σωματίδια επικάθονται στο έδαφος ή σε καλλιέργειες, δημιουργεί ένα ευρύτερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα που ξεπερνά το άμεσο περιστατικό.
Η εικόνα του πυκνού καπνού που απλώθηκε πάνω από τη δυτική Θεσσαλονίκη επανέφερε στις μνήμες πρόσφατα περιστατικά. Μόλις πέρυσι το καλοκαίρι σημειώθηκαν τρεις ξεχωριστές πυρκαγιές σε εργοστάσια ανακύκλωσης στη δυτική Θεσσαλονίκη, σημαίνοντας συναγερμό και αναδεικνύοντας ένα επαναλαμβανόμενο πρόβλημα για τη βιομηχανική ζώνη της πόλης!
Επαναλαμβανόμενο το «έγκλημα»
Η επανάληψη τέτοιων συμβάντων εντείνει τα ερωτήματα για τα μέτρα πυροπροστασίας στις εγκαταστάσεις εργοστασίων ανακύκλωσης, με τους ειδικούς να υπογραμμίζουν την ανάγκη για αυστηρότερους ελέγχους και πρόληψη. Πέρα απ’ αυτά, όμως, οι πυρκαγιές σε εργοστάσια ανακύκλωσης είναι διεθνές φαινόμενο.
Από το 2018, όταν η Κίνα σταμάτησε να δέχεται πλαστικά απορρίμματα από τη Δύση, άρχισε να ξετυλίγεται ένα παγκόσμιο ντόμινο. Οι χώρες της Ευρώπης δεν μείωσαν την παραγωγή πλαστικού. Απλώς αναζήτησαν νέους «προορισμούς»: Αφρική, Νοτιοανατολική Ασία. Ομως ούτε εκεί θέλουν πια τα υπολείμματά μας. Τα πλαστικά είναι σύνθετα υλικά, δύσκολα στην ανακύκλωση κι όταν καίγονται παράγουν τις πιο θανατηφόρες χημικές ουσίες. Η μόνη πραγματική λύση είναι η μείωση της παραγωγής.
Αμείλικτοι οι αριθμοι
Η ανακύκλωση στην Ελλάδα μοιάζει περισσότερο με εργαλείο απορρόφησης ευρωπαϊκών κονδυλίων παρά με ουσιαστική περιβαλλοντική στρατηγική. Σύμφωνα με το Energy Mag στην Ελλάδα:
