Σινεφίλ πανδαισία για την τέχνη του θεάτρου Καμπούκι

Εθνικός θησαυρός
(Kokuhô, Ιαπωνία, 2025, 175’)

Σκηνοθεσία: Σανγκ-ιλ Λι
Ηθοποιοί: Ρίο Γιοσιζάβα, Ριουσέι Γιοκοχάμα, Μιτσούκι Τακαχάτα

Τρίωρης διάρκειας η νέα ταινία του Sang-il Lee (γνωστού από το ριμέικ της ταινίας του Κλίντ Ιστγουντ «Οι Ασυγχώρητοι», 2013) αποτίει φόρο τιμής σε μία από τις μακροβιότερες τέχνες της ιαπωνικής παράδοσης, το Καμπούκι, και ταυτόχρονα αφηγείται μια ιστορία σύγκρουσης δύο αντρών. Ξεκινώντας από το Ναγκασάκι του 1964 και εκτεινόμενη σε βάθος πενήντα ετών, η ταινία ξεδιπλώνει μια αφήγηση που πραγματεύεται πολύπλοκα ζητήματα όπως η εμμονική αφοσίωση στην τέχνη, η επιδίωξη της επιτυχίας, αλλά και η σκληρή φύση της ίδιας της τέχνης του Καμπούκι που μοιάζει να εγκλωβίζει όποιον παραδοθεί στη γοητεία της.

Βασισμένη στο μυθιστόρημα του Σουίτσι Γιόσιντα, η ταινία αφηγείται την ιστορία του Κικούο, ο οποίος μετά τον θάνατο του πατέρα του -αρχηγού μιας συμμορίας Γιακούζα- γίνεται προστατευόμενος ενός διάσημου ηθοποιού Καμπούκι. Μαζί με τον γιο του Σουνσούκε αφιερώνεται στην τέχνη αυτή με τους δύο να μεγαλώνουν και να εξελίσσονται παράλληλα, από τη μαθητεία έως τα μεγαλύτερα θέατρα της Ιαπωνίας, μέσα από δόξα, σκάνδαλα, αδελφοσύνη και προδοσίες. Ενας από τους δύο θα γίνει ο σπουδαιότερος ηθοποιός της τέχνης του Καμπούκι.

Η ταινία του Λι αποτελεί ένα επίτευγμα σκηνοθετικής ευφυΐας και μαεστρικής διαχείρισης των ηθοποιών, με έναν εξαιρετικό Ρίο Γιοσιζάβα, και κερδίζει το στοίχημα, καθώς καταφέρνει να σε παρασύρει μέσα στον κόσμο που «χτίζει». Παίρνει μια τέχνη που το ευρύ δυτικό κοινό δεν γνωρίζει καλά και την ενσωματώνει οργανικά στην ταινία του όχι απλώς ως φόντο, αλλά ως το βασικό και κυριότερο συστατικό της αφήγησης. Την αναδεικνύει μέσα από μακροσκελείς σκηνές που παρουσιάζουν στιγμιότυπα από διάφορα έργα του Καμπούκι, με τίτλους που εξηγούν ποιο έργο παρακολουθούμε και την πλοκή του, προκαλώντας δέος για αυτή την πολύπλοκη και εκθαμβωτική τέχνη.

Ο διευθυντής φωτογραφίας Sofian el Fani («Η ζωή της Αντέλ», 2013) με τα φωτεινά χρώματα αναδεικνύει την εξαιρετική σκηνογραφία και τα κοστούμια δημιουργώντας μια χρωματική παλέτα ευδιάκριτη και πλήρως εναρμονισμένη με την ιαπωνική παράδοση. Πραγματικά η ταινία λάμπει σε όλους τους τομείς: ρούχα, σκηνικά και η μουσική του Mariko Hara, που σε αιχμαλωτίζει, συνθέτουν ένα έργο οπτικής πανδαισίας, το οποίο εξυψώνει την τέχνη του Καμπούκι σε κάτι μοναδικό.

Αν όμως «ξύσουμε» αυτή την εκθαμβωτική λάμψη που προβάλλει η ταινία, η κεντρική ιστορία της φαίνεται να εξυπηρετεί περισσότερο την ανάγκη του Λι να παρουσιάσει το Καμπούκι και όχι το αντίθετο. Η αφήγηση λειτουργεί κυρίως ως αφορμή για να στηθούν αυτές οι εντυπωσιακές σκηνές και μοιάζει γνώριμη, συχνά τετριμμένη, γεμάτη κλισέ ενός μελοδράματος. Το δράμα του Λι δεν ξεφεύγει ποτέ από τη βασική σύγκρουση των δύο πρωταγωνιστών προσεγγίζοντας τη σχέση τους με έναν επιφανειακό τρόπο. Οι χαρακτήρες του σκιαγραφούνται με μια ψυχρή αποστασιοποίηση, χωρίς ποτέ να έχουν συναισθηματικό βάθος και αυτή η έλλειψη είναι που αποδυναμώνει τελικά την ταινία καθιστώντας την ένα καλοφτιαγμένο έργο για την τέχνη του Καμπούκι, αλλά όχι μια καλοφτιαγμένη μυθοπλαστική ιστορία.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Enzo
(Γαλλία, 2025, 102´)

Σκηνοθεσία: Ρόμπιν Καμπίγιο
Ηθοποιοί: Ελόι Ποχού, Μάξιμ Σλιβίνσκι, Πιεφραντσέσκο Φαβίνο

Το κύκνειο άσμα του βραβευμένου με Χρυσό Φοίνικα, Λοράν Καντέ («Ανάμεσα στους τοίχους», 2008), το οποίο μετά τον θάνατό του ολοκλήρωσε ο συν-σεναριογράφος της ίδιας ταινίας και χρόνια στενός συνεργάτης του Ρόμπιν Καμπίγιο, είναι ένα ρεαλιστικό και ειλικρινές πορτρέτο ενηλικίωσης. Η ταινία επιχειρεί να εξερευνήσει την ψυχοσύνθεση του πρωταγωνιστή της, τον οποίο υποδύεται ο υπέροχος πρωτοεμφανιζόμενος Ελόι Ποχού, αναδεικνύοντας τα ερωτήματα που βασανίζουν έναν έφηβο: τη θέση του στον κόσμο, τη σχέση του με την οικογένεια και την αναζήτηση προσωπικής ταυτότητας.

Ο δεκαεξάχρονος Ενζο απομακρύνεται από την αστική του ζωή και βρίσκει τον εαυτό του μέσα από τη μαθητεία του δίπλα σε εργάτες. Η σχέση του με τον Βλαντ, έναν Ουκρανό εργάτη υπό τη σκιά του πολέμου, γίνεται το επίκεντρο μιας εσωτερικής σύγκρουσης ανάμεσα στη φιλία, την επιθυμία και την ανάγκη για αυτοπροσδιορισμό.

Με τη φωτογραφία της Ζαν Λαπουαρί να συνθέτει ένα ζεστό καλοκαίρι, όπου ο χρόνος διαστέλλεται και η αίσθηση της στασιμότητας των διακοπών της εύπορης οικογένειας του Ενζο έρχεται σε αντιδιαστολή με την προσπάθειά του να αποτινάξει την άνετη ζωή και να εξερευνήσει με διαφορετικό τρόπο την πραγματικότητα της καθημερινής ζωής των εργατών, ο Καμπίγιο κινείται σε γνώριμα αφηγηματικά μονοπάτια, χωρίς ποτέ να τολμά το κάτι παραπάνω.

Με στιγμές που αγγίζουν την υπερβολή, αδυνατεί να εξωτερικεύσει τη σύγκρουση που συντελείται μέσα στον χαρακτήρα του και δεν βρίσκει ουσιαστικές συνδέσεις με τους δευτερεύοντες χαρακτήρες, οι οποίοι σκιαγραφούνται ελάχιστα. Οταν, δε, προσπαθεί να καταπιαστεί με σημαντικά θέματα, «σκοντάφτει» σε μια απλοϊκή προσέγγιση καθώς τα ενσωματώνει στην αφήγηση αρκετά αργά (όπως η σκηνή του πάρτι στην πισίνα προς το τέλος), χωρίς να αφήνει περιθώριο για περαιτέρω διερεύνηση.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Η θάλασσα τον χειμώνα
(Ελλάδα, 2026, 108´)

Σκηνοθεσία: Νίκος Κορνήλιος
Ηθοποιοί: Αδελαΐδα Κατσίδε, Βαγγέλης Ρόκκος, Παρθενόπη Μπουζούρη

Η νέα ταινία του Νίκου Κορνήλιου («Μητριαρχία», 2014), που έκανε πανελλήνια πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και αθηναϊκή στο 38ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου όπου απέσπασε το Βραβείο Καλύτερης Ταινίας της Διεθνούς Κριτικής Επιτροπής και το Βραβείο Κοινού, αφηγείται την ιστορία τριών ανθρώπων: της Ναντίν, γεωλόγου, του Χρήστου, απόγονου μεταλλωρύχων, και της Κατερίνας, της μοναδικής γυναίκας αλιέα της περιοχής. Σε μια πόλη με παλιά μεταλλεία οι ζωές τους διαπλέκονται σε ένα ιδιαίτερο συναισθηματικό πλέγμα, καθώς προσπαθούν να απαλλαγούν από το βάρος του παρελθόντος και της Ιστορίας για να ζήσουν ένα αβέβαιο παρόν.

Σφιχτοδεμένη αφήγηση, με τρεις πολύ καλούς πρωταγωνιστές και μια λιτή, στιβαρή σκηνοθεσία, η ταινία του Νίκου Κορνήλιου μέσα από τον κοινωνικό ρεαλισμό προσπαθεί να εξερευνήσει θέματα όπως η μνήμη, το βάρος του παρελθόντος και το τραύμα, επιχειρώντας να σκιαγραφήσει τον ψυχισμό τριών ανθρώπων που έρχονται κοντά λόγω του παρελθόντος τους και προσπαθούν μέσα από τον ειλικρινή διάλογο να επαναπροσδιορίσουν τον εαυτό τους.

Ο σκηνοθέτης κρατά το δράμα σε χαμηλούς τόνους, αλλά, παρ’ όλο που αρχικά διατηρεί έναν ρυθμό, τα θέματα της ταινίας εξαντλούνται γρήγορα, με αρκετές σκηνές να μοιάζουν ως συμπλήρωμα χρόνου και χωρίς να αναπτύσσεται ποτέ η απαραίτητη ένταση, δημιουργώντας μια αίσθηση στασιμότητας που τελικά βαραίνει την αφήγηση. Η συνάντηση των τριών χαρακτήρων θα μπορούσε να είχε συμβεί νωρίτερα προσφέροντας μια πιο πολυεπίπεδη σκιαγράφηση της σχέσης τους και ανοίγοντας πιο ενδιαφέροντα αφηγηματικά μονοπάτια.

ΠΑΙΖΟΝΤΑΙ ΑΚΟΜΑ

Χρήσιμα φαντάσματα
(Pee Chai Dai Ka, Ταϊλάνδη, 2025, 130’)

Σκηνοθεσία: Ρατσαπούμ Μπουνμπουντσατσόκε
Ηθοποιοί: Νταβίκα Χουρν, Γουίτσαρουτ Χιμμαράτ, Απασίρι Νιτιμπόν

Ενας άντρας βλέπει τη νεκρή σύζυγό του να επιστρέφει ως πνεύμα μέσα σε μια ηλεκτρική σκούπα παλεύοντας με το πένθος και την απόρριψη των γύρω του. Μεγάλο Βραβείο στην Εβδομάδα Κριτικής του 78ου Φεστιβάλ των Κανών.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Η Ελι και η παρέα των φαντασμάτων
(Elli and the Ghostly Ghost Train, Γερμανία, Καναδάς, 2024, 86’)

Σκηνοθεσία: Πιετ ντε Ρίκερ, Γενς Μόλερ, Γέσπερ Μόλερ
Με τις φωνές των Μαρίας Γκιώνη, Βαγγέλη Χαλκιαδάκη, Δημήτρη Κανέλλου

Το μικρό φάντασμα Ελι ψάχνει νέο σπίτι, αφού ο θείος της έχει απαχθεί και το αρχοντικό τους δεν είναι ασφαλές. Τα ίχνη την οδηγούν σε ένα παλιό τρένο-φάντασμα σε λούνα παρκ, όπου συναντά μια κρυφή κοινότητα τεράτων. Παρά την αρχική τους επιφύλαξη η επίμονη Ελι μπλέκει τους πάντες σε μια περιπέτεια για να βρει τον θείο της.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Ξεκινήματα
(Begyndelser, Δανία, 2025, 96’)

Σκηνοθεσία: Ζανέτε Νόρνταλ
Ηθοποιοί: Τρίνε Ντίρχολμ, Ντέιβιντ Ντέντσικ, Μπιόρκ Στορμ

Ενα ζευγάρι που χωρίζει αναγκάζεται να μείνει ξανά μαζί μετά το εγκεφαλικό της συζύγου, απόφαση που φέρνει στην επιφάνεια συναισθήματα και μια απρόσμενη δεύτερη ευκαιρία.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Mother Mary
(Αγγλία, Φινλανδία, ΗΠΑ, 2026, 112’)

Σκηνοθεσία: Ντέιβιντ Λόουερι
Ηθοποιοί: Αν Χάθαγουεϊ, Τζέσικα Μπράουν Φίντλεϊ, Μιχαέλα Κοελ

Οταν η εμβληματική pop star Mother Mary εμφανίζεται ξαφνικά στο σπίτι της παλιάς ενδυματολόγου της Sam ζητώντας ένα τελευταίο φόρεμα για τη μεγαλύτερη συναυλία της, ξεκινά μια παραισθησιακή νύχτα αντιπαράθεσης, συνεργασίας, μνήμης και επανεφεύρεσης…

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Η Μούμια από τον Λι Κρόνιν
(Lee Cronin’s The Mummy, ΗΠΑ, 2026, 133’)

Σκηνοθεσία: Λι Κρόνιν
Ηθοποιοί: Τζάκ Ρέινορ, Λάια Κόστα, Νάταλι Γκρέις

Η νεαρή κόρη ενός δημοσιογράφου εξαφανίζεται στην έρημο χωρίς να αφήσει κανένα ίχνος. Οκτώ χρόνια αργότερα η διαλυμένη οικογένεια συγκλονίζεται όταν εκείνη επιστρέφει κοντά τους, καθώς αυτό που θα έπρεπε να είναι μια χαρούμενη επανένωση μετατρέπεται σε έναν ζωντανό εφιάλτη.