Τελεσίγραφο με απειλή έξωσης από τις φοιτητικές εστίες

«Υπογράψτε ή φύγετε»! Ενα μέιλ-τελεσίγραφο από τις πρυτανικές αρχές ανάβει τη σπίθα στις φοιτητικές εστίες του ΑΠΘ και αναστατώνει τους εστιακούς φοιτητές του ιδρύματος, που καλούν σε άρνηση υπογραφής και ετοιμάζουν συνέλευση για μαζική αντίδραση.

Το μήνυμα του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου έφτασε πριν από λίγες μέρες. Πρόκειται για ένα «ιδιωτικό συμφωνητικό διαμονής» με τελεσίγραφο υπογραφής ώς τις 27 του μηνός, αλλιώς προειδοποιούνται ότι θα υποστούν έξωση στις 2 Ιουνίου!

Το μέιλ αυτό ήταν αρκετό για να πυροδοτήσει ένα κύμα οργής που ξεπερνά κατά πολύ μια τυπική διοικητική ρύθμιση. Οι φοιτητές μιλούν ανοιχτά για εκβιασμό, για κανονισμούς «στρατοπέδου» και για μια διοίκηση που, ενώ υπόσχεται «αναβάθμιση», την ίδια ώρα φαίνεται να χτίζει ένα ασφυκτικό πλαίσιο ελέγχου πάνω σε ήδη διαλυμένες υποδομές με το πρόσχημα μιας μικρής ανακαίνισης.

Το ερώτημα που αιωρείται πλέον ανοιχτά στους διαδρόμους των φοιτητικών εστιών και στις ομάδες κοινωνικής δικτύωσης όπου επικοινωνούν είναι απλό – και βαριά πολιτικό. Πρόκειται για αναβάθμιση ή εκκαθάριση ευθυγραμμισμένη με την κυβερνητική πολιτική αλλοίωσης του δημόσιου πανεπιστημίου;

Απαγορεύσεις

Λίγα μόλις 24ωρα μετά τη συνέντευξη Τύπου των πρυτανικών αρχών του ΑΠΘ, όπου παρουσιάστηκε ένα φιλόδοξο σχέδιο «ολιστικής φοιτητικής μέριμνας», δεκάδες εστιακοί φοιτητές έλαβαν το μήνυμα που τους καλεί να υπογράψουν άμεσα το νέο συμφωνητικό διαμονής. Το μήνυμα, τυπικά διατυπωμένο και ψηφιακά ευθυγραμμισμένο με τις «σύγχρονες» πρακτικές που εξήγγειλε η διοίκηση, περιλαμβάνει έναν κανονισμό που οι ίδιοι οι φοιτητές περιγράφουν ως βαθιά παρεμβατικό. Η χρήση του δωματίου περιορίζεται αυστηρά στον ίδιο τον δικαιούχο, με ρητή απαγόρευση διανυκτέρευσης οποιουδήποτε τρίτου – ακόμη και συγγενικού προσώπου. Οι επισκέψεις επιτρέπονται μόνο σε κοινόχρηστους χώρους. Τα κατοικίδια απαγορεύονται πλήρως. Το κάπνισμα, επίσης. Παράλληλα προβλέπεται η δυνατότητα ελέγχου των δωματίων από τη διοίκηση, ενώ οι φοιτητές καλούνται ακόμη και να ενημερώνουν για απουσίες ή περιπτώσεις ασθένειας.

Για πολλούς το περιεχόμενο δεν είναι απλώς αυστηρό. Είναι εξευτελιστικό.

«Οι κανόνες θυμίζουν περισσότερο στρατόπεδο παρά χώρο κατοικίας» αναφέρουν χαρακτηριστικά εστιακοί φοιτητές, καταγγέλλοντας ότι επιχειρείται μια συνολική αλλαγή φιλοσοφίας από την έννοια της φοιτητικής στέγασης ως κοινωνικού δικαιώματος σε ένα καθεστώς επιτήρησης και στρατιωτικής πειθαρχίας.

Η απαγόρευση φιλοξενίας, λένε, δεν αφορά απλώς την «τάξη», αλλά πλήττει τον ίδιο τον πυρήνα της καθημερινότητας. «Μας ζητούν να ζούμε μόνοι, απομονωμένοι, σε δωμάτια 10-12 τετραγωνικών, χωρίς τη δυνατότητα να φέρουμε έναν φίλο, έναν άνθρωπο δικό μας».

Η αντίδραση δεν περιορίζεται στο περιεχόμενο, αλλά επεκτείνεται και στον τρόπο επιβολής. Το τελεσίγραφο υπογραφής, σε συνδυασμό με την απειλή άμεσης απομάκρυνσης στις 2 Ιουνίου, εκλαμβάνεται ως ωμός εκβιασμός. «Ή υπογράφεις ή φεύγεις» συνοψίζουν πολλοί, την ώρα που ήδη οργανώνονται γενικές συνελεύσεις με βασικό αίτημα τη μαζική άρνηση υπογραφής.

Επιλεκτικά

Ερωτήματα όμως προκαλεί και η επιλεκτική αποστολή των μηνυμάτων. Δεν έλαβαν όλοι οι εστιακοί το ίδιο μέιλ, γεγονός που γεννά υποψίες για «κόφτες», πιθανώς εις βάρος μεγαλύτερων σε έτη φοιτητών ή όσων δεν πληρούν συγκεκριμένα, μη ξεκάθαρα κριτήρια. «Δεν ξέρουμε ποιος θεωρείται δικαιούχος και ποιος όχι» σημειώνουν κάνοντας λόγο για πλήρη αδιαφάνεια…

Ολα αυτά εκτυλίσσονται σ’ ένα περιβάλλον που μόνο «αναβαθμισμένο» δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Οι φοιτητικές εστίες, ιδιαίτερα στην περιοχή των 40 Εκκλησιών, παραμένουν σε κατάσταση που οι ίδιοι οι φοιτητές περιγράφουν ως «οριακά κατοικήσιμη». Υγρασίες, μούχλα, προβληματικά υδραυλικά, ασανσέρ μονίμως χαλασμένα, ελλιπής θέρμανση, παλαιωμένες εγκαταστάσεις, κοινόχρηστοι χώροι σε κακή κατάσταση.

Οι εξαγγελίες για ανακαινίσεις με περιορισμένα κονδύλια ή «ψευτο-ανακαινίσεις» περιορισμένης κλίμακας δεν φαίνεται να αλλάζουν την καθημερινότητά τους.

Ακριβώς εκεί εντοπίζεται και η μεγαλύτερη αντίφαση που αναδεικνύουν οι εστιακοί φοιτητές. Αντί δηλαδή για ουσιαστική βελτίωση των συνθηκών, η προτεραιότητα μοιάζει να δίνεται στην επιβολή κανόνων και ελέγχων. «Δεν φτιάχνουν τα δωμάτια, αλλά θέλουν να ελέγχουν ποιος μπαίνει σε αυτά» σχολιάζουν με νόημα.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η κατεύθυνση που υπονοείται συνολικά για το μέλλον των φοιτητικών εστιών. Ο νέος κανονισμός, σε συνδυασμό με τις εξαγγελίες για ελεγχόμενη είσοδο και πιθανές συμπράξεις με ιδιώτες για επέκταση των υποδομών, ενισχύει την αίσθηση ότι οι εστίες μετασχηματίζονται σταδιακά από χώρους κοινωνικής πρόνοιας σε δομές με όρους αγοράς και αυστηρής επιτήρησης.

Σύγκρουση

«Οι εστίες είναι το σπίτι μας, όχι ξενοδοχείο με κανονισμό λειτουργίας» είναι ένα από τα επιχειρήματα που διατυπώνονται πλέον όλο και πιο συχνά. Πίσω από τη φράση αυτή κρύβεται μια βαθύτερη σύγκρουση για το τι σημαίνει φοιτητική μέριμνα, ποιος έχει λόγο στη διαμόρφωσή της και μέχρι πού μπορεί να φτάνει η διοικητική παρέμβαση στην προσωπική ζωή των φοιτητών.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι το επίμαχο μέιλ δεν λειτούργησε ως μια απλή διοικητική ενημέρωση. Λειτούργησε ως καταλύτης. Και αν οι πρυτανικές αρχές του ΑΠΘ επιδίωκαν «ομαλή εφαρμογή» του νέου πλαισίου, το αποτέλεσμα δείχνει να είναι το ακριβώς αντίθετο αυτή τη στιγμή. Εν μέσω των πασχαλινών εορτών διαμορφώνεται ένα κύμα αμφισβήτησης και αντίδρασης, που ήδη μετατρέπεται σε συλλογική κινητοποίηση.

Κι αν τη σπίθα την άναψε ένα μέιλ, η συνέχεια αναμένεται εκρηκτική…