Στην ελληνική μυθολογία η Αρτεμη, θεά (και) της Σελήνης, ήταν δίδυμη αδελφή του Απόλλωνα, θεού του Ηλιου. Κι αν το διαστημικό πρόγραμμα «Apollo 11» της NASA στις 20 Ιουλίου του 1969 έστειλε Αμερικανούς αστροναύτες να περπατήσουν για 2,5 ώρες στο φεγγάρι, το υπό εξέλιξη πρόγραμμα «Artemis 2» θα επιστρέψει μόνιμα τους Γιάνκηδες στη Σελήνη «αύριο» – και θεωρητικά στον πλανήτη Αρη «μεθαύριο».
«Ειρήνη και ελπίδα για όλη την ανθρωπότητα, αυτό θέλουμε πραγματικά», δήλωσε ο Ριντ Γουάιζμαν, αρχηγός της δεκαήμερης αποστολής «Artemis 2» που ξεκίνησε την περασμένη Πέμπτη. Τέσσερις αστροναύτες πάνε μια βόλτα στο φεγγάρι, χωρίς να προσσεληνωθούν αυτή τη φορά, κάτι που σχεδιάζεται στα χαρτιά για τις αρχές του 2028.
Πίσω από τις μεγαλοστομίες, τα τηλεοπτικά πλάνα, τη συγκίνηση και τα news bulletin απλώνεται ένα τοπίο. Οχι σεληνιακό, αλλά ισχυρών οικονομικών συμφερόντων και φιλοδοξιών για ηγεμονία στο διάστημα. Αποστολή «Κάντε μπίζνες στη Σελήνη». Με άλλα λόγια ανοίξτε τον δρόμο για εκμετάλλευση. Εκμετάλλευση στην κυριολεξία, αφού ο δορυφόρος της Γης πιστεύεται ότι διαθέτει μέταλλα όπως σίδηρο και τιτάνιο. Αλλά και σπάνιες γαίες, στερεό ήλιο και ποιος ξέρει τι άλλο ακόμα.
Ελντοράντο ο νότιος πόλος
Ο νότιος πόλος της Σελήνης φαντάζει σαν το μελλοντικό Ελντοράντο. Περιμένει τους άπληστους κονκισταδόρες του 21ου αιώνα. Διότι πολλοί ειδικοί εκτιμούν ότι εκεί υπάρχει νερό με τη μορφή πάγου. Ο πάγος είναι ζωτικής σημασίας για όσους σχεδιάζουν μόνιμες σεληνιακές βάσεις. Δεν δίνει μόνο πόσιμο νερό, αλλά μπορεί και να διασπάσει το νερό σε υδρογόνο και οξυγόνο, παράγοντας αέρα για να αναπνέουν οι αστροναύτες ή ακόμα και καύσιμα για μελλοντικά διαστημόπλοια.
Ολες οι μεγάλες αμερικανικές εταιρείες είναι παρούσες. Πρωτοστατούν αυτές που οι ιδιοκτήτες τους έχουν προσκυνήσει τον πρόεδρο Τραμπ. Η SpaceX του Ιλον Μασκ, η Blue Origin του Τζεφ Μπέζος, η Boeing των τεράστιων στρατιωτικών συμβολαίων με το Πεντάγωνο. Αν η διαστημική εποποιία του 20ού αιώνα ήταν έργο που ανέβηκε με σκηνικό τον αμερικανοσοβιετικό ανταγωνισμό επί Ψυχρού Πολέμου (1947-1991), ο σημερινός διάδοχος των Σοβιετικών και βασικός ανταγωνιστής των ΗΠΑ είναι η Κίνα – αλλά και η Ινδία, η Ρωσία, η Βραζιλία και η Ευρωπαϊκή Ενωση.
Στα τηλεσκόπια όλων νετάρει ο σεληνιακός νότιος πόλος. Οι κόκκινοι καπιταλιστές του Πεκίνου σημειώνουν ραγδαία πρόοδο στο διαστημικό τους πρόγραμμα. Εχουν προσσεληνωθεί ρομπότ και τηλεκατευθυνόμενα οχήματα, το 2020 τοποθέτησαν τη σημαία τους στο σεληνιακό έδαφος και ετοιμάζουν επανδρωμένη αποστολή μέχρι το 2030. Οι εξουσιαστές, οι μπίζνεσμεν και οι τεχνικοί της επικοινωνίας δεν υποτιμούν καθόλου τα πλήθη που παρακολουθούν με συγκίνηση μια εκτόξευση πυραύλου στο Διάστημα. Χρειάζονται επικάλυψη εθνικής υπερηφάνειας στο κυρίως σώμα του γλυκού, που είναι το προσδοκώμενο κέρδος. Ο αγώνας δρόμου για πρόσβαση στις περιοχές της Σελήνης με τους πιο άφθονους φυσικούς πόρους ξεκίνησε με νέα ορμή στις αρχές του 2023, όταν ο πλανήτης Γη άρχισε να αφήνει σιγά σιγά πίσω του την πανδημία της Covid-19.
Ο Οδικός Χάρτης των πλούσιων και φιλόδοξων παικτών είναι παρόμοιος με αυτόν της κυβέρνησης Τραμπ για το πρόγραμμα «Artemis». Διακρίνονται τρεις φάσεις. Πρώτον η προσσελήνωση ανθρώπων, πρώτη φορά από το 1972 (τότε με την αποστολή της NASA «Apollo 17»). Δεύτερον, η ανέγερση μόνιμης βάσης στη Σελήνη. Και, τρίτον, οι αποστολές στον Αρη, πλανήτη πολλαπλά αφιλόξενο αυτή τη στιγμή για το ανθρώπινο είδος.
Εντωμεταξύ πίσω στη Γη, λιμοί, πόλεμοι, κοινωνικές ανισότητες και κλιματική κρίση θα επιβεβαιώνουν θλιβερά την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Και θα μοιράζουν σε ελάχιστους, με το σταγονόμετρο, σαν ατομικό σενάριο science fiction, εισιτήρια δραπέτευσης στο Διάστημα.
Οποιος αρπάξει πρώτος ένα καλό οικόπεδο
Στις 10 Οκτωβρίου 1967 τέθηκε σε ισχύ η Συνθήκη του ΟΗΕ για το Εξωτερικό Διάστημα (Outer Space Treaty). Ορίζει ότι καμία χώρα δεν μπορεί να κατέχει τη Σελήνη. Η εξερεύνηση και η χρήση του Διαστήματος, λέει, θα γίνει προς όφελος όλων των κρατών στο όνομα του συνόλου της ανθρωπότητας – και άλλα τέτοια ρομαντικά.
Προσοχή όμως. Οσον αφορά το τι ακριβώς βρίσκεται στη Σελήνη, ποιος και με ποια τεχνικά μέσα το προσεγγίζει και το εκμεταλλεύεται, η κατάσταση είναι θολή. «Αν και δεν μπορείτε να καταλάβετε ένα τμήμα σεληνιακού εδάφους λόγω της Συνθήκης του ΟΗΕ, μπορείτε ουσιαστικά να επιχειρείτε σε αυτό χωρίς να παρεμβαίνει κανείς», λέει η δρ Ελεν Σάρμαν, η πρώτη Βρετανίδα αστροναύτης.
«Ετσι, το σημαντικό τώρα είναι να προσπαθήσετε να αρπάξετε το δικό σας οικόπεδο. Νομικά δεν θα το κατέχετε, αλλά μπορείτε να το χρησιμοποιείτε. Μόλις φτάσετε εκεί, θα το έχετε για όσο χρονικό διάστημα θέλετε».
Εκτός αν ξεσπάσει ο αληθινός πόλεμος των άστρων.
-320x213.jpg)
