Μέτρα για εξοικονόμηση ενέργειας συστήνει ο επίτροπος Ενέργειας της Κομισιόν, Νταν Γιόργκενσεν. Σε επιστολή του πριν από την τηλεδιάσκεψη των Ευρωπαίων υπουργών Ενέργειας χθες, ο Δανός επίτροπος καλεί τις χώρες της Ε.Ε. «να εξετάσουν την προώθηση μέτρων εξοικονόμησης» για να αντιμετωπίσουν την άνοδο των τιμών, αλλά και την πιθανή έλλειψη πετρελαίου και φυσικού αερίου, «με ιδιαίτερη προσοχή στον τομέα των μεταφορών». Ο επίτροπος λέει –ούτε λίγο ούτε πολύ– ότι αν ο πόλεμος στο Ιράν συνεχιστεί, δεν θα μας απασχολήσουν μόνο οι τιμές στα πρατήρια και το πετρέλαιο, αλλά και η έλλειψή του στην αγορά. Γι’ αυτό λέει στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις «Πάρτε μέτρα ακόμα και μείωσης των μετακινήσεων αν χρειαστεί»!
Η ανησυχία της Κομισιόν είναι ότι η παράταση του πολέμου θα οδηγήσει σε κρίση ενεργειακού εφοδιασμού, με σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Η Ε.Ε. επιμένει ότι η ασφάλεια ανεφοδιασμού της Ενωσης παραμένει διασφαλισμένη, ωστόσο ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας έχει επηρεαστεί βαριά.
«Από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, οι τιμές στην Ε.Ε. έχουν αυξηθεί κατά περίπου 70% για το φυσικό αέριο και κατά 60% για το πετρέλαιο. Από οικονομική άποψη, 30 ημέρες σύγκρουσης έχουν ήδη προσθέσει 14 δισεκατομμύρια ευρώ στις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων της Ενωσης. Καθώς η κρίση στη Μέση Ανατολή εισέρχεται στον δεύτερο μήνα της, είναι σαφές ότι αντιμετωπίζουμε μια πολύ σοβαρή κατάσταση», δήλωσε ο επίτροπος Γιόργκενσεν. Σε ερώτηση της «Εφ.Συν.» για τα πιθανά μέτρα, ο επίτροπος «έδειξε» τις 10 συστάσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας. Ανάμεσά τους, προτείνεται οι πολίτες να οδηγούν λιγότερο ή να μειώσουν τα ταξίδια με αεροπλάνο για να εξοικονομούν καύσιμα για πιο ουσιαστικούς σκοπούς, όπως συμβαίνει ήδη σε ορισμένες ασιατικές χώρες!
Το σενάριο είναι υπαρκτό: διπλωμάτες της Ε.Ε. επιβεβαίωσαν ότι τέτοια σενάρια είναι πιθανά και εξετάζονται από τους αρμοδίους. Ειδικά ο τομέας των μεταφορών αντιμετωπίζει αυξανόμενο κόστος και ελλείψεις εφοδιασμού λόγω της μεγάλης εξάρτησης του κλάδου από τον Περσικό Κόλπο, στον οποίο η Ε.Ε. βασιζόταν για πάνω από το 40% των εισαγωγών καυσίμων αεροσκαφών και ντίζελ.
Μαθήματα από το 2022
Η έλλειψη επιδεινώνεται από την «περιορισμένη διαθεσιμότητα εναλλακτικών προμηθευτών και δυναμικότητας διύλισης για συγκεκριμένα προϊόντα εντός της Ε.Ε.». Σε αυτό το πλαίσιο και ο επίτροπος ζητεί από τα κράτη-μέλη να απέχουν από τη λήψη μέτρων που ενδέχεται να αυξήσουν την κατανάλωση καυσίμων και επιμένει ότι πρέπει να εξετάσουν τον διασυνοριακό αντίκτυπο των εθνικών μέτρων για τη διατήρηση της «συνοχής σε ολόκληρη την Ε.Ε.».
Δεν είναι κάτι εντελώς καινούργιο. Τη δεκαετία του 1970, είχε επιβληθεί δελτίο βενζίνης. Αλλά και η κρίση του 2022 έδειξε ότι η Ε.Ε. πρέπει να δράσει συντονισμένα και σε συνεργασία προκειμένου να υπάρξει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Ωστόσο, η Κομισιόν καθυστερεί την παρουσίαση της πολυαναμενόμενης εργαλειοθήκης για τη μείωση των τιμών ενέργειας που είχε αναλάβει να ετοιμάσει στη σύνοδο κορυφής, όταν οι 27 δεν συμφώνησαν σε πανευρωπαϊκά μέτρα αντιμετώπισης της ακρίβειας.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τα μέτρα που θα προτείνονται είναι χαλάρωση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων, μείωση των φορολογικών συντελεστών στην ηλεκτρική ενέργεια για την άμεση ανακούφιση των καταναλωτών, επιτάχυνση της δέσμης για τα ευρωπαϊκά δίκτυα (Grids Package) και τη δημιουργία «ευρωπαϊκών ενεργειακών λεωφόρων» για τη βελτίωση των διασυνοριακών συνδέσεων.
Δεν αποκλείεται να επανενεργοποιηθούν, πάντως, και μέτρα που είχαν ληφθεί το 2022. Πάντως, η ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής έχει απορριφθεί ήδη από το Eurogroup.
«Σε κάθε περίπτωση, τα μέτρα μας πρέπει να είναι στοχευμένα, προσωρινά και να αποφεύγουν την επιδείνωση των συνθηκών προσφοράς και ζήτησης», επανέλαβε ο επίτροπος.
«Δεν πρέπει να έχουμε καμία ψευδαίσθηση ότι οι συνέπειες αυτής της κρίσης για τις αγορές ενέργειας θα είναι βραχύβιες. Γιατί δεν θα είναι. Επομένως, είναι εξαιρετικά σημαντικό να αναλάβουμε δράση με ενότητα και στενό συντονισμό και να αποφύγουμε κατακερματισμένες, φυσικές αντιδράσεις και αντιφατικά σήματα προς την αγορά», συμπλήρωσε.
Οι υπουργοί Ενέργειας συμφώνησαν πάντως ότι τίθεται ζήτημα ενεργειακής ανεξαρτησίας της Ε.Ε. «Η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να αντέξει οικονομικά να εκτίθεται στην αστάθεια της παγκόσμιας αγοράς καυσίμων. Η ενεργειακή ανεξαρτησία είναι ο δρόμος προς τα εμπρός και αποτελεί στρατηγική επιτακτική ανάγκη, τόσο από οικονομική άποψη όσο και από άποψη ασφάλειας», κατέληξε ο επίτροπος.
10 συστάσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας για τη μείωση της χρήσης πετρελαίου
1. Μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους κατά τουλάχιστον 10 χλμ./ώρα
2. Ενθάρρυνση τηλεργασίας έως και τρεις ημέρες την εβδομάδα, όπου είναι δυνατό
3. Κυριακές χωρίς αυτοκίνητο στις πόλεις
4. Φθηνότερες δημόσιες συγκοινωνίες και ενθάρρυνση της χρήσης τους
5. Περιορισμός της πρόσβασης με ιδιωτικό αυτοκίνητο στις πόλεις, με βάση τους αριθμούς πινακίδων κυκλοφορίας (τύπου δακτυλίου)
6. Προώθηση της ποδηλασίας και του περπατήματος
7. Μείωση των επαγγελματικών αεροπορικών ταξιδιών και ενθάρρυνση των εικονικών συναντήσεων
8. Ενίσχυση των πωλήσεων και των υποδομών ηλεκτρικών οχημάτων
9. Ενίσχυση των προτύπων αποδοτικότητας καυσίμου για τα οχήματα
10. Χρήση σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας αντί αεροπλάνων
