Αποκλειστικά και μόνο με ηλεκτρονικό τρόπο θα υποβάλλονται πλέον οι αιτήσεις για απόκτηση διπλώματος οδήγησης. Η σχετική απόφαση του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών προκαλεί ήδη αντιδράσεις κυρίως στο πώς θα καθορίζονται πλέον οι ημερομηνίες των εξετάσεων και οι εκπαιδευτές οδήγησης μιλούν για μια «ψηφιακή μετάβαση» που καταλήγει σε διοικητική αυθαιρεσία.
Η υποβολή των δικαιολογητικών άδειας οδήγησης αποκλειστικά και μόνο μέσω του gov.gr θεσπίστηκε με διαπιστωτική πράξη που υπέγραψε ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κ. Κυρανάκης και τέθηκε σε ισχύ από χθες που δημοσιεύθηκε, με μεταβατικό διάστημα ενός μήνα στη διάρκεια του οποίου θα συνεχίσουν να γίνονται δεκτές από τις αρμόδιες υπηρεσίες και οι αιτήσεις με φυσικό φάκελο.
Η ημερομηνία
Η διαπιστωτική πράξη περιγράφει συνοπτικά τη διαδικασία υποβολής αίτησης για αρχική άδεια οδήγησης ή για επέκταση ήδη υπάρχουσας άδειας σε άλλη κατηγορία (π.χ. από δίκυκλο σε Ι.Χ., από Ι.Χ. σε φορτηγό ή λεωφορείο κ.λπ.). Δεν υπεισέρχεται όμως στο κρίσιμο σημείο του καθορισμού της ημέρας κατά την οποία ο κάθε υποψήφιος θα πρέπει να περάσει τη δοκιμασία των θεωρητικών ή των πρακτικών εξετάσεων.
Υπενθυμίζεται ότι στο παρελθόν η διαδικασία απόκτησης άδειας οδήγησης υπήρξε συχνά αιτία να αναδειχθούν κυκλώματα που δρούσαν μέσα στις Υπηρεσίες Μεταφορών και διευκόλυναν, έναντι αμοιβής, τους υποψηφίους. Προφανώς, οι πιο αποτρόπαιες εξυπηρετήσεις αφορούσαν την απόκτηση διπλώματος χωρίς καν εξετάσεις, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις δίνονταν ποσά για την επιτάχυνση των διαδικασιών, το γνωστό και ως «γρηγορόσημο».
Από την άλλη πλευρά, ο καθορισμός της ημερομηνίας για τις θεωρητικές και τις πρακτικές εξετάσεις απαιτεί κάποια σχετική ευελιξία καθώς κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει εκ των προτέρων όταν κάνει την αίτηση πότε θα είναι έτοιμος κάθε υποψήφιος. Δηλαδή πότε θα έχει ολοκληρώσει την απαραίτητη προετοιμασία αφ’ ενός και ποιες μέρες θα είναι κατάλληλες καθώς οι διαδικασίες των εξετάσεων διαρκούν ώρες και αφορούν ανθρώπους που εργάζονται, σπουδάζουν ή έχουν πολλές υποχρεώσεις.
Σε ανακοίνωση-σχόλιο για το νέο σύστημα που εξέδωσε χθες ο Πανελλήνιος Σύλλογος Εκπαιδευτών Οδήγησης και Κυκλοφοριακής Αγωγής (ΠΣΕΟ), επισημαίνει ότι «η ηλεκτρονική διακυβέρνηση υποτίθεται ότι ήρθε για να λύσει προβλήματα, όχι για να δημιουργεί νέα», αφού «υποτίθεται ότι υπηρετεί τον πολίτη, μειώνει τη γραφειοκρατία, επιταχύνει τις διαδικασίες και ενισχύει τη διαφάνεια». «Κι όμως, με τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στο πεδίο ευθύνης του υπουργείου Μεταφορών, βλέπουμε το ακριβώς αντίθετο: μια «ψηφιακή μετάβαση» που καταλήγει σε διοικητική αυθαιρεσία», τονίζει ο ΠΣΕΟ.
Οπως αναφέρει παρακάτω, υπήρχαν διαβεβαιώσεις ότι το σύστημα θα διορθωνόταν, αλλά η διαπιστωτική πράξη δείχνει πως «η κατάσταση πλέον παγιώνεται και δεν αφήνει κανένα περιθώριο παρερμηνείας: η αυθαιρεσία επισημοποιήθηκε». Και εξηγεί ότι μέχρι πρόσφατα, μέσω της πλατφόρμας ηλεκτρονικού προγραμματισμού (λειτουργούσε, έστω με πολλές ελλείψεις και ασυνέχειες) υπήρχε το αυτονόητο: «Η ημερομηνία εξέτασης των υποψήφιων οδηγών οριζόταν με βάση τη διαθεσιμότητα όλων των εμπλεκομένων, δηλαδή του εκπαιδευόμενου, της σχολής οδήγησης και της υπηρεσίας».
Το «περιτύλιγμα»
Αυτή η διαδικασία καταργείται. «Η ημερομηνία εξέτασης πλέον επιβάλλεται μονομερώς -είτε από το σύστημα είτε από διοικητικό παράγοντα- χωρίς καμία ουσιαστική πρόβλεψη για τον ίδιο τον πολίτη. Χωρίς διάλογο. Χωρίς ευελιξία. Χωρίς λογική. Αυτό δεν είναι ψηφιακή διακυβέρνηση. Είναι ψηφιακός αυταρχισμός». «Οι υποψήφιοι οδηγοί αντιμετωπίζονται σαν να μην έχουν ζωή», συνεχίζει ο ΠΣΕΟ. «Σαν να μπορούν να εγκαταλείψουν εργασία, σπουδές ή οικογενειακές υποχρεώσεις επειδή «έτσι όρισε το σύστημα».
»Το προβλεπόμενο αποτέλεσμα; Ακυρώσεις, ένταση, χάος. Οι ανισότητες βαθαίνουν. Οσοι έχουν λιγότερη ευελιξία, όπως εργαζόμενοι με βάρδιες, άνθρωποι με περιορισμένα μέσα, τιμωρούνται στην πράξη. Η “ουδέτερη” τεχνολογία γίνεται εργαλείο αποκλεισμού», καταγγέλλουν οι εκπαιδευτές οδήγησης, θέτοντας το απλό ερώτημα:
«Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης είναι τόσο δύσκολο να “συνεννοηθούν” δύο πλατφόρμες; Ή απλώς δεν υπάρχει η βούληση να συνεννοηθούν με τον πολίτη; Η κατάργηση μιας λειτουργικής διαδικασίας στο όνομα μιας δήθεν «αναβάθμισης» δεν είναι πρόοδος. Είναι οπισθοδρόμηση με σύγχρονο περιτύλιγμα».
Παρά τις διαμαρτυρίες των εκπαιδευτών οδήγησης, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών φαίνεται να πιστεύει πως όλα είναι έτοιμα για ένα σύστημα αποκλειστικά ηλεκτρονικό. Οπως αναφέρεται στη διαπιστωτική πράξη Κυρανάκη, «έχουν διαμορφωθεί οι κατάλληλες συνθήκες για την υποβολή στις Υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών αποκλειστικά ηλεκτρονικά της αίτησης και των δικαιολογητικών για αρχική χορήγηση άδειας οδήγησης, επέκταση άδειας οδήγησης, απόκτηση Πιστοποιητικού Επαγγελματικής Ικανότητας (ΠΕΙ)», αφού από τις 12 Μαΐου 2025 λειτουργούσε η σχετική ηλεκτρονική πλατφόρμα.
Η διαδικασία
«Η ψηφιοποίηση των διαδικασιών παρέχει ποικίλα σημαντικά πλεονεκτήματα και οφέλη στους πολίτες, όπως ταχύτητα και εξοικονόμηση χρόνου, μείωση γραφειοκρατίας, διαφάνεια, ιχνηλασιμότητα, μείωση κόστους», τονίζεται στην υπουργική πράξη που περιγράφει και τη διαδικασία για ολόκληρη την ελληνική επικράτεια:
● Ο ενδιαφερόμενος εισέρχεται στην ειδική εφαρμογή με χρήση των κωδικών-διαπιστευτηρίων της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
● Σε περίπτωση που δεν διαθέτει άδεια οδήγησης, επιλέγει «Αρχική Χορήγηση», αλλιώς επιλέγει «Αδειες Οδήγησης» και ακολούθως «Επέκταση ισχύουσας άδειας οδήγησης».
● Ο υποψήφιος μπορεί να επιλέξει έως δύο διαφορετικές κατηγορίες (Α-διάφοροι τύποι δικύκλων, Β-Ι.Χ., C-μικρά φορτηγά, D-λεωφορεία) και μεταφορτώνει τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για να εκδοθεί Δελτίο Υποψηφίου.
● Στη συνέχεια, ακολουθεί τις οδηγίες για να υποβληθεί στις προβλεπόμενες ιατρικές εξετάσεις, επισκέπτεται πιστοποιημένο φωτογράφο για την υποβολή φωτογραφίας και ιδιόχειρης υπογραφής και πληρώνει τα ηλεκτρονικά παράβολα.
● Με την οριστική υποβολή της αίτησης ο υποψήφιος ενημερώνεται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
● Στη συνέχεια, εξουσιοδοτεί υποχρεωτικά κάποια σχολή οδήγησης που αναλαμβάνει τη διαχείριση της αίτησης.
