Πρόταση για κοινωνικό ενοίκιο

Η επιχειρούμενη εμπορική αξιοποίηση του «φιλέτου» 14,5 στρεμμάτων στα Προσφυγικά της λεωφόρου Αλεξάνδρας από την Περιφέρεια Αττικής με πρόσχημα την «ανάπλαση» των ιστορικών κτιρίων και ύστερα τη διάθεσή τους για «κοινωνική κατοικία» έχει ξεσηκώσει αντιδράσεις κατά της επαπειλούμενης εκκένωσής τους.

Ενόψει της προκήρυξης του διαγωνισμού για ανακαίνιση και αποκατάσταση τεσσάρων από τις οκτώ ιστορικές πολυκατοικίες ο Πανελλήνιος Σύλλογος Υπαλλήλων ΟΑΕΔ-τ.ΟΕΕ-τ.ΟΕΚ (ΠΑΝΣΥΠΟ) ζητά την ακύρωση της σχετικής προγραμματικής σύμβασης (υπεγράφη τον περασμένο Ιούνιο) ανάμεσα στη ΔΥΠΑ, την Περιφέρεια και το υπουργείο Πολιτισμού, καθώς και πρόγραμμα αποκατάστασης των κτιρίων αλλά και στήριξης των νυν ενοίκων, με αξιοποίηση των πόρων από το απόθεμα κοινωνικής κατοικίας του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας, που διαχειρίζεται η Υπηρεσία και προέρχονται από εισφορές εργαζομένων και εργοδοτών.

Θεσμική κατοχύρωση

Συγκεκριμένα, ο ΠΑΝΣΥΠΟ αντιπροτείνει τη θεσμική κατοχύρωση των Προσφυγικών ως κοινοτική γη και συνεταιριστική κοινωνική κατοικία, στα πρότυπα διεθνών παραδειγμάτων όπως το Community Land Trust Brussels, το οποίο εξασφαλίζει σταθερά προσιτή στέγη για φτωχά και άστεγα νοικοκυριά σε αστικές γειτονιές, όπως επίσης νομοθετική πρωτοβουλία για πρόγραμμα στέγης συνοδών ασθενών στο γειτονικό νοσοκομείο «Αγιος Σάββας». Συγκεκριμένα, καλεί την πολιτεία, ώστε να φροντίσει για τα εξής:

● Η ΔΥΠΑ, αξιοποιώντας πόρους του πρώην ΟΕΚ και ευρωπαϊκά ταμεία κοινωνικής κατοικίας, να χρηματοδοτεί πολυετές πρόγραμμα αποκατάστασης των Προσφυγικών με όρους ενεργειακής και δομικής αναβάθμισης, με τους κατοίκους σε ρόλο συνδιαμορφωτή και ελεγκτή του έργου και όχι αντικείμενο εκτόπισης.

● Η κυριότητα της γης να παραμένει στο Δημόσιο (ΔΥΠΑ/Περιφέρεια/ΥΠΠΟ), αλλά η μακροχρόνια χρήση των κτιρίων να παραχωρείται σε κοινοτικό φορέα –συνεταιρισμό ή ΑΜΚΕ των κατοίκων– με ρήτρα μόνιμης κοινωνικής κατοικίας, μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα και απαγόρευση ιδιωτικοποίησης ή εμπορικής αξιοποίησης στο μέλλον.

● Να εφαρμοστεί κοινωνικό ενοίκιο σε επίπεδο «κόστους», σημαντικά χαμηλότερο της αγοράς ή ακόμη και με δωρεάν στέγαση, χωρίς κριτήρια αποκλεισμού, και τα τυχόν πλεονάσματα να επιστρέφουν αποκλειστικά στη συντήρηση και αναβάθμιση των κτιρίων και στην ένταξη νέων ευάλωτων νοικοκυριών (χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι, άστεγοι, συγγενείς ασθενών κ.ά.)

Μεταβατικές εγγυήσεις

Με στόχο τη διασφάλιση μιας μεταβατικής περιόδου, ώστε κανείς από τους κατοίκους της κοινότητας να μη μείνει εκτός από αυτή, ο σύλλογος τονίζει την ανάγκη συμμετοχής της κοινότητας των Προσφυγικών στη διαδικασία σχεδιασμού για το μέλλον του κτιριακού συγκροτήματος και την τμηματική διεξαγωγή των έργων με χρηματοδότηση της ΔΥΠΑ για προσωρινή στέγαση ή επιδότηση ενοικίου στους κατοίκους και τους ασθενείς, που θα επηρεαστούν, καθώς η κατάληψη στηρίζει ήδη τους νοσηλευόμενους στο αντικαρκινικό νοσοκομείο.

Σε ό,τι αφορά το κενό στη στέγαση χιλιάδων συγγενών και συνοδών, που αναγκάζονται να μετακινηθούν από την περιφέρεια σε μεγάλα νοσοκομεία, για να σταθούν δίπλα στους ανθρώπους τους σε δύσκολες εξετάσεις και πολύμηνες θεραπείες ο ΠΑΝΣΥΠΟ επισημαίνει πως σήμερα η όποια υποστήριξη προέρχεται κυρίως από συλλόγους ασθενών και φιλανθρωπικά ιδρύματα, όπως οι δράσεις της ΕΛΛΟΚ και οι ξενώνες της «Φλόγας» για οικογένειες παιδιών με καρκίνο που παλεύουν με περιορισμένους πόρους να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα.

Στέγη συνοδών

Ο σύλλογος προτείνει ευρύτερα τη θέσπιση ενός εθνικού προγράμματος με τίτλο «Στέγη Συνοδών Ασθενών», με σκοπό τη διασφάλιση αξιοπρεπούς διαμονής για τους συνοδούς ασθενών σε νοσοκομεία εκτός τόπου κατοικίας με καθορισμό των δικαιούχων και των μορφών στήριξης, τη διάθεση πόρων από εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα κοινωνικής προστασίας και τη δυνατότητα σύναψης προγραμματικών συμβάσεων με δήμους, νοσοκομεία, κοινωνικούς και συνεταιριστικούς φορείς που λειτουργούν δομές φιλοξενίας κοντά σε μεγάλα νοσοκομεία.

Ειδικότερα, κρίνει εύλογο και νόμιμο μέρος των πόρων του πρώην ΟΕΚ να κατευθυνθεί σε εθνικό πρόγραμμα στέγασης συγγενών ασθενών, με τα εξής βασικά χαρακτηριστικά:

● Δωρεάν ή χαμηλού κόστους φιλοξενία σε δημόσιους ή κοινωνικούς ξενώνες, κοινωνικές κατοικίες και συνεταιριστικές δομές στέγασης, που λειτουργούν με εποπτεία του Δημοσίου.

● Ειδικό επίδομα στέγασης για περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει διαθέσιμη δομή φιλοξενίας, ώστε η οικογένεια να μπορεί να καλύψει ενοίκιο ή άλλο κατάλληλο κατάλυμα κοντά στο νοσοκομείο.

● Διάθεση πόρων από το αποθεματικό κοινωνικής κατοικίας του πρώην ΟΕΚ σε συνδυασμό με άλλες εθνικές πιστώσεις κοινωνικής προστασίας.

● Αξιοποίηση ευρωπαϊκών προγραμμάτων (ESF+, προγράμματα υγείας και κοινωνικής ένταξης) που ήδη χρηματοδοτούν δράσεις στήριξης ασθενών και ευάλωτων νοικοκυριών.

● Το πρόγραμμα να μπορεί να συνάπτει προγραμματικές συμβάσεις με συνεταιριστικές και κοινοτικές δομές κοινωνικής κατοικίας, όπως η προτεινόμενη δομή συνεταιριστικής κατοικίας στα Προσφυγικά, οι οποίες θα διαθέτουν διαμερίσματα φιλοξενίας με σταθερή δημόσια χρηματοδότηση.

«Το δικαίωμα στην υγεία και η κοινωνική προστασία κατοχυρώνονται τόσο από το Σύνταγμα όσο και από τον Ευρωπαϊκό Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων, ο οποίος αναγνωρίζει ρητά και το δικαίωμα σε αξιοπρεπή στέγη. Οταν η πρόσβαση σε εξειδικευμένη νοσοκομειακή φροντίδα προϋποθέτει πολύμηνες μετακινήσεις σε άλλη πόλη, η στέγαση του ασθενούς και του συνοδού του δεν είναι “ιδιωτική υπόθεση”, αλλά προϋπόθεση ουσιαστικής πρόσβασης στο δικαίωμα στην υγεία. Χωρίς συνοδό, πολλές θεραπείες δεν γίνονται, δεν τηρούνται τα σχήματα φαρμακευτικής αγωγής, δεν εξασφαλίζεται η βασική φροντίδα στην καθημερινότητα του ασθενούς» σημειώνεται στην πρόταση στην οποία επισημαίνεται ότι οι συγγενείς πρώτου και δεύτερου βαθμού ή άλλα πρόσωπα, που ο ασθενής ορίζει ως συνοδούς και μετακινούνται σε νοσοκομείο εκτός τόπου μόνιμης κατοικίας, δικαιούνται στεγαστική στήριξη για όσο χρόνο απαιτείται η παρουσία τους, βάσει βεβαίωσης του νοσοκομείου.