Η αριθμητική της σύγκρουσης

Ανάμεσα στα πολλά αντιφατικά που έχει ξεστομίσει από τις 28 Φεβρουαρίου ο Τραμπ ήταν η αυτάρεσκη διαβεβαίωση «Ολοι οι στόχοι μας επιτεύχθηκαν». Τότε γιατί ο πόλεμος συνεχίζεται; Διότι, μεταξύ άλλων, ένας υψηλότατου ρίσκου «πόλεμος από επιλογή» (war of choice) του Αμερικανού προέδρου και, πρωτίστως, του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου έβαλε φωτιά στη Μέση Ανατολή και έγινε «πόλεμος από ανάγκη» (war of necessity).

Η αρχική εκστρατεία από αέρος των ΗΠΑ και του Ισραήλ για την εξάλειψη του ιρανικού πυρηνικού και πυραυλικού προγράμματος και για το γκρέμισμα του θεοκρατικού καθεστώτος της Τεχεράνης κλιμακώθηκε σε μια διεθνή καταστροφική σύρραξη.

Χαρτογραφώντας την αριθμητική της σύρραξης προσεγγίζουμε ουσιώδεις πλευρές της. Από τον μακάριο πετρελαϊκό πλούτο των αραβικών μοναρχιών του Κόλπου και τους ασφυκτιώντες Παλαιστινίους στα κατεχόμενα μέχρι τα καραβάνια των προσφυγικών ροών και το κόστος σε ανθρώπινες ζωές. Από τα οικονομικά μεγέθη, τη νέα ενεργειακή κρίση, τη ναυτιλία και τον πολιτισμό μέχρι το ειδικό βάρος του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε. στον πολυπολικό κόσμο του 21ου αιώνα. Ενα F-35 που σκορπάει τον θάνατο στην Τεχεράνη κι ένα drone που εκρήγνυται ως αντίποινα σε δυιλιστήριο του Κατάρ σηκώνουν ωστικά κύματα μέχρι την Κίνα. Ο πόλεμος δεν είναι βιντεογκέιμ, ούτε εικόνα στις ειδήσεις. Είναι «πατήρ πάντων» και κατάρα του ανθρώπινου γένους.

Ουαί τοις εμπλεκομένοις

Οι πραγματικοί «εμπλεκόμενοι» είναι οι άμαχοι κάθε χώρας, οι κάτοικοι των πόλεων, οι δολοφονημένες από τους Αμερικανούς μαθήτριες στο σχολείο του νότιου Ιράν, οι εργαζόμενοι στις εγκαταστάσεις-στόχους, τα πληρώματα των πλοίων που βομβαρδίζονται

Πέντε ομόκεντρους κύκλους σχηματίζουν τα κράτη που εμπλέκονται στη διεθνή περιπέτεια η οποία ξεκίνησε τα χαράματα της 28ης Φεβρουαρίου 2026.

Στον πρώτο κύκλο, στον σκληρό πυρήνα της σύγκρουσης, βρίσκονται οι δύο επιτιθέμενοι και ο αμυνόμενος: οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής με το Ισραήλ και το Ιράν.

Στον δεύτερο κύκλο, στην εύφλεκτη σαν… βενζίνη περιοχή, βρίσκονται τα φιλικά προς τις ΗΠΑ πετρελαιοπαραγωγά κράτη, αυτά που έχουν εκχωρήσει εδάφη τους για αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις. Είναι πέντε μοναρχίες: το Κουβέιτ, η Σαουδική Αραβία, το νησάκι-κράτος Μπαχρέιν, η χερσόνησος-κράτος Κατάρ, που έχει ειδική σχέση με την Τουρκία, καθώς και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ).

Στον τρίτο κύκλο περιλαμβάνονται κράτη που έχουν δεχτεί και αυτά επιθέσεις από τους πυραύλους και τα drones του Ιράν, αλλά υπέστησαν μηδενικές ή ελάχιστες ζημιές διότι τα συστήματα αεράμυνας ενεργοποιήθηκαν αποτελεσματικά. Είναι πέντε: το Ομάν, η Τουρκία, το Ιράκ, η Ιορδανία και το Αζερμπαϊτζάν.

Στον τέταρτο κύκλο συνωστίζονται οι «27» της Ευρωπαϊκής Ενωσης και οι «32» του ΝΑΤΟ. Πολλές από αυτές τις χώρες -οι 23 από τις 27 της Ε.Ε.- ανήκουν και στους δύο οργανισμούς. Παρά την πατροπαράδοτη διπλωματική ανεπάρκεια της Γηραιάς Ηπείρου και την de facto πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ στην Ατλαντική Συμμαχία, η επίθεση στο Ιράν προκάλεσε διπλωματικές τριβές διότι η κυβέρνηση Τραμπ τη συναποφάσισε με τρίτη χώρα, το Ισραήλ του Μπέντζαμιν Νετανιάχου, σνομπάροντας επιδεικτικά τους συμμάχους της Ουάσινγκτον.

Τους ξαναθυμήθηκε όταν τα βρήκε σκούρα και απαίτησε να στείλουν πολεμικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ για να συνοδεύουν πετρελαιοφόρα. Εισέπραξε μια ιστορικά πρωτοφανή άρνηση, πανευρωπαϊκή και πανΝΑΤΟϊκή, με το εύλογο επιχείρημα ότι «αυτός ο πόλεμος δεν είναι δικός μας».

Τέλος, στον πέμπτο κύκλο εμπλεκομένων βαδίζουν χέρι χέρι γεωστρατηγικά η Κίνα του Σι Τζινπίνγκ και η Ρωσία του Βλαντίμιρ Πούτιν. Δύο κράτη που έχουν λόγους να στηρίζουν την Τεχεράνη ως ανάχωμα στη Δύση.

Το Πεκίνο υπέγραψε το 2021 στρατηγική συμφωνία που προβλέπει κινεζικές επενδύσεις-μαμούθ, ύψους έως 400 δισ. δολάρια, σε ενέργεια και υποδομές, σε βάθος 25ετίας, με αντάλλαγμα σταθερή προμήθεια ιρανικού πετρελαίου. Η Μόσχα, οικονομικά εξαρτώμενη από την Κίνα, υπέγραψε συμφωνία 20ετούς συνεργασίας με το Ιράν τον Ιανουάριο του 2025, αλλά πολύ μικρότερου βεληνεκούς, της τάξεων «λίγων» δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ωστόσο ο Πούτιν ενίσχυσε καθοριστικά με τεχνολογία και τεχνογνωσία το πυρηνικό πρόγραμμα του θεοκρατικού καθεστώτος προκαλώντας την οργή του Ισραήλ (που διαθέτει περίπου 90 πυρηνικές κεφαλές) και διεθνή ανησυχία.

Οι πραγματικοί «εμπλεκόμενοι» όμως είναι οι άμαχοι κάθε χώρας. Οι κάτοικοι των πόλεων, οι δολοφονημένες από τους Αμερικανούς μαθήτριες στο σχολείο του νότιου Ιράν, οι εργαζόμενοι στις εγκαταστάσεις-στόχους, τα πληρώματα των πλοίων που βομβαρδίζονται. Δίπλα τους βαδίζουν νοερά οι εκατοντάδες χιλιάδες εκτοπισμένοι στον νότιο Λίβανο. Και οι Παλαιστίνιοι που υφίστανται τη γενοκτονική πολιτική στη Γάζα και τη Δυτική Οχθη.

Μετά (πολύ-πολύ μετά…) ακολουθούμε κι εμείς που σκεφτόμαστε αν αντέχουμε να φουλάρουμε το ρεζερβουάρ του αυτοκινήτου.

Ουαί τοις εμπλεκομένοις.

Αποκεφαλισμοί και εφεδρείες

Μέσα σε τρεις εβδομάδες πολέμου (και ώς την ώρα που γραφόταν αυτό το κείμενο) ΗΠΑ και Ισραήλ έχουν σκοτώσει εννέα υψηλόβαθμα στελέχη της ιρανικής ηγεσίας, με προεξάρχοντα τον ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Αυτός ο φαινομενικός αποκεφαλισμός όμως δεν σημαίνει και αδρανοποίηση του καθεστώτος, το οποίο λειτουργεί με μια σειρά εφεδρειών (βλέπε επίσης «Ο Αλί Λαριτζανί και η Λερναία Υδρα», «Εφ.Συν.», 18/3/2026, σελ. 28). Οπως επισημαίνουν και Αμερικανοί αξιωματούχοι, η λειτουργία του καθεστώτος παραμένει σε γενικές γραμμές άθικτη.

Οι απώλειες του Ιράν

◻️ ΑΛΙ ΧΑΜΕΝΕΪ: ο σκληροπυρηνικός ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν ήταν η πρώτη απώλεια σε επίπεδο ηγεσίας. Ο Χαμενεΐ, ο οποίος βρισκόταν στο τιμόνι της χώρας για 37 χρόνια, αντικαταστάθηκε από τον γιο του, Μοτζταμπά. Κυκλοφορούν ωστόσο διάφορα σενάρια για την κατάσταση της υγείας του, ακόμα και για τη ζωή του, καθώς δεν έχει κάνει καμία δημόσια εμφάνιση.

◻️ ΑΛΙ ΛΑΡΙΤΖΑΝΙ: από τις σημαντικότερες απώλειες για το Ιράν, ο γραμματέας του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας θεωρούνταν ουσιαστικά ο υπ’ αριθμόν δύο στην ηγεσία μετά τη δολοφονία του Χαμενεΐ. Είχε περάσει από διάφορα κυβερνητικά πόστα και είχε γίνει γνωστός ως μεσολαβητής στις άτυπες συνομιλίες με τις ΗΠΑ για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας του.

◻️ ΑΛΙ ΣΑΜΤΖΑΝΙ: προκάτοχος του Λαριτζανί στην ηγεσία του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας ώς το 2023, εκτελούσε χρέη στρατιωτικού και πολιτικού συμβούλου του Χαμενεΐ. Σκοτώθηκε στους βομβαρδισμούς της 28ης Φεβρουαρίου.

◻️ ΜΟΧΑΜΑΝΤ ΠΑΚΠΟΥΡ: διοικητής των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης από το 2025, αφότου ο προκάτοχός του, Χοσεΐν Σαλαμί, σκοτώθηκε από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς.

◻️ ΑΖΙΖ ΝΑΣΙΡΖΑΝΤΕΧ: υπουργός Αμυνας, με μακρά πορεία στις ένοπλες δυνάμεις, βετεράνος του πολέμου Ιράκ – Ιράν. Είχε τραυματιστεί από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς πέρυσι το καλοκαίρι.

◻️ ΑΜΠΝΤΟΥΛΡΑΧΙΜ ΜΟΥΣΑΒΙ: αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν. Αλλος ένας έμπειρος στρατιωτικός, ανέλαβε το πόστο από πέρυσι, μετά τη δολοφονία του προκατόχου του, Μοχαμάντ Μπαγκερί, από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς.

◻️ ΓΚΟΛΑΜΡΕΖΑ ΣΟΛΕΪΜΑΝΙ: διοικητής της παραστρατιωτικής οργάνωσης Μπασίτζ, ενός από τα πέντε παρακλάδια των Φρουρών της Επανάστασης. Ενα από τα πρόσωπα που πρωτοστάτησαν στην άγρια καταστολή των διαδηλώσεων από το 2019 και μετά.

◻️ ΕΣΜΑΪΛ ΧΑΤΙΜΠ: υπουργός Πληροφοριών. Πρώην μαθητής του Χαμενεΐ και από τους ανθρώπους του στενού του κύκλου.

◻️ ΜΟΧΑΜΑΝΤ ΣΙΡΑΖΙ: αρχηγός του στρατιωτικού γραφείου του Χαμενεΐ από το 1989. Ηταν ο βασικός υπεύθυνος συντονισμού ανάμεσα στα υψηλά κλιμάκια του στρατού και τον ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη.

◻️ ΑΛΙ ΜΟΧΑΜΑΝΤ ΝΑΕΪΝΙ: εκπρόσωπος Τύπου των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης. Ο στρατηγός Ναεϊνί είναι το τελευταίο θύμα στη λίστα. Η ιρανική τηλεόραση ανακοίνωσε χθες τον θάνατό του. Ηταν ταξίαρχος δεύτερης βαθμίδας στους Φρουρούς και ανέλαβε τη θέση του εκπροσώπου το 2024.

Χεζμπολάχ και Χαμάς

Αν θελήσουμε μάλιστα να κάνουμε μια αναδρομή στην εξόντωση και άλλων εχθρών που πραγματοποίησε το Ισραήλ μετά την ημερομηνία-ορόσημο της 7ης Οκτωβρίου του 2023, έχουμε τη δολοφονία τουλάχιστον 8 ηγετικών στελεχών της λιβανέζικης Χεζμπολάχ και της 6 παλαιστινιακής Χαμάς.

Από τον Σεπτέμβριο του 2024 ώς τον Απρίλιο του 2025, το Ισραήλ σκότωσε 8 στελέχη της φιλοϊρανικής Χεζμπολάχ. Σημαντικότερη όλων ήταν η δολοφονία του ιστορικού ηγέτη και ιδρυτή της οργάνωσης Χασάν Νασράλα στη Βηρυτό στις 27 Σεπτεμβρίου του 2024. Την ίδια μέρα σκοτώθηκε και ο διοικητής του νότιου μετώπου της Χεζμπολάχ Αλί Καρακί.

Από πλευράς Χαμάς, το Ισραήλ έχει σκοτώσει τουλάχιστον έξι ηγετικά στελέχη της μέσα στα τελευταία δυόμισι χρόνια. Η πιο εντυπωσιακή και συγχρόνως προκλητική ήταν η δολοφονία του Ισμαήλ Χανίγιε, του επικεφαλής του πολιτικού σκέλους της παλαιστινιακής οργάνωσης. Τον σκότωσαν στην Τεχεράνη μαζί με τον σωματοφύλακά του στις 31 Ιουλίου του 2024 με τηλεκατευθυνόμενη πυροδότηση εκρηκτικών που είχαν τοποθετηθεί εκ των προτέρων στην κατοικία όπου φιλοξενούνταν.

Ποιές εταιρείες κερδίζουν από τον πόλεμο στο Ιράν

Εταιρείες παραγωγής όπλων και υψηλής τεχνολογίας, πετρελαϊκοί κολοσσοί, ναυτιλιακές εταιρείες, αετονύχηδες του χρηματιστηριακού και ηλεκτρονικού τζόγου αλλά και οι… αδελφοί Τραμπ φέρεται μέχρι στιγμής ότι είναι οι μεγαλύτεροι κερδισμένοι του πολέμου στο Ιράν. Ο πόλεμος έπεσε για δαύτους σαν μάννα εξ ουρανού ανοίγοντας ευκαιρίες για δουλειές και ουρανοκατέβατα κέρδη ενώ το αίμα των αμάχων συνεχίζει να κυλά στη Μέση Ανατολή.

1. Αμυντική βιομηχανία

Οι κορυφαίες εταιρείες παραγωγής οπλικών συστημάτων είναι μακράν οι πλέον κερδισμένες του πολέμου καθώς βλέπουν τις παραγγελίες για τα προϊόντα τους να εκτινάσσονται. Lockheed Martin, RTX, Northrop Grumman, Boeing, L3Harris Missile Solutions, Honeywell Aerospace συμφώνησαν να τετραπλασιάσουν την παραγωγή κάποιων όπλων σε πρόσφατη συνάντησή τους με τον Ντόναλντ Τραμπ. Οι εταιρείες αυτές καρπώνονται ένα στα τρία δολάρια του ύψους 1 τρισ. δολαρίων προϋπολογισμού του Πενταγώνου, το οποίο ζήτησε προχθές 200 δισ. δολάρια για τις ανάγκες του πολέμου. Ολες οι εταιρείες έχουν ανεκτέλεστες παραγγελίες δισ. δολαρίων, κάποιες εκ των οποίων ξεπερνούν το ΑΕΠ αρκετών εθνών. Μεταξύ αυτών:

Η Lockheed Martin, κατασκευάστρια των F-35, του συστήματος αεράμυνας THAAD και των πυραύλων PrSM που χρησιμοποιούνται στις επιχειρήσεις, είδε τη χρηματιστηριακή της αξία να χτυπά πρόσφατα ιστορικό ρεκόρ στα 677 δισ. δολάρια. Η RTX (πρώην Raytheon), που κερδίζει από τη χρήση των συστημάτων Patriot και των πυραύλων Tomahawk είδε τη μετοχή της να εκτοξεύεται πάνω από 110%. Η Northrop Grumman κερδίζει από τη χρήση των Stealth βομβαρδιστικών B-2 και την τεχνολογία ραντάρ E-3 Sentry AWACS.

Στους κερδισμένους περιλαμβάνονται και οι Boeing, General Dynamics που συμμετέχουν στην αλυσίδα εφοδιασμού με πυρομαχικά και αεροσκάφη αλλά και η Palantir Technologies που παρέχει συστήματα τεχνητής νοημοσύνης και επιτήρησης μέσω κυβερνητικών συμβολαίων.

Η είσοδος της τεχνητής νοημοσύνης και ευρύτερα των εταιρειών της υψηλής τεχνολογίας στην παραγωγή οπλικών συστημάτων είναι ταχύτατη και αδιαφανής. Εργαλεία στόχευσης με δυνατότητα τεχνητής νοημοσύνης, πλατφόρμες προγνωστικής επιτήρησης, αυτόνομα όπλα και συστήματα σύντηξης δεδομένων ενσωματώνονται όλα στις στρατιωτικές και εγχώριες δομές αστυνόμευσης με ελάχιστη δημόσια συζήτηση, αδύναμη εποπτεία και χωρίς καμία ουσιαστική συναίνεση. Μεγάλοι κερδισμένοι, εκτός της Palantir Anduril Industries και της Anthropic (που μπήκε πρόσφατα σε μαύρη λίστα), πολλές νεοσύστατες εταιρείες της Silicon Valley και εταιρείες λογισμικού που παρέχουν πλατφόρμες για στοχοποίηση και ανάλυση σε πραγματικό χρόνο.

Στους κερδισμένους περιλαμβάνονται και ισραηλινές εταιρείες όπλων όπως η Elbit Systems (drones, συστήματα επιτήρησης, ηλεκτρονικά πεδίων μάχης και στρατιωτικά οπτικά), η κρατική Israel Aerospace Industries (συστήματα πυραυλικής άμυνας, δορυφόροι, μαχητικά drones και τεχνολογία ραντάρ) και η επίσης κρατική Rafael (σύστημα πυραυλικής άμυνας Iron Dome του Ισραήλ). Κέρδη, τέλος, αποκομίζουν και κάποιες ευρωπαϊκές πολεμικές βιομηχανίες όπως η βρετανική BAE Systems.

2. Τομέας ενέργειας

Η εκτόξευση της τιμής του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι και η διακοπή της ροής του φυσικού αερίου από το Κατάρ φέρνουν απροσδόκητα κέρδη δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων και στις εταιρείες του ενεργειακού τομέα.

Πλέον κερδισμένες αναδεικνύονται οι πετρελαϊκές εταιρείες και τα διυλιστήρια των ΗΠΑ που αναμένεται να έχουν φέτος επιπλέον κέρδη 63 δισ. δολαρίων λόγω του πολέμου. Μεταξύ αυτών κολοσσοί όπως οι Εxxon Mobil και η Chevron, εξαγωγείς υγροποιημένου φυσικού αερίου όπως η Cheniere Energy και η Venture Global και διυλιστήρια όπως η Valero Energy, η Marathon Petroleum και η Phillips 66. Οι χρυσοφόρες προοπτικές έχουν εκτοξεύσει σε επίπεδα-ρεκόρ τις μετοχές και τη χρηματιστηριακή αξία των περισσοτέρων.

Η κορυφαία εταιρεία του κλάδου, Exxon Mobil, είδε την αξία της να αναρριχάται από την έναρξη του πολέμου κατά 40 δισ. δολάρια φτάνοντας στο ρεκόρ των 667 δισ. δολαρίων. Ανάλογη άνοδο 35 δισ. δολαρίων καταγράφει και η χρηματιστηριακή αξία της Chevron που ξεπέρασε τα 405 δισ. δολάρια. Η αξία της Occidental Petroleum έχει αυξηθεί αντίστοιχα από την αρχή του χρόνου κατά 43%, ο ταχύτερα αναπτυσσόμενος εξαγωγέας LNG των ΗΠΑ, η Venture Global, σημείωσε άνοδο 92% ενώ η κορυφαία εταιρεία αγωγών φυσικού αερίου, η Williams, είδε την κεφαλαιοποίησή της να φτάνει σε νέο υψηλό των 92 δισ. δολαρίων. Αλλά και η κεφαλαιοποίηση των κορυφαίων διυλιστηρίων σημειώνει άνοδο 40%-50% φέτος. Οι Valero, Marathon και Phillips 66 έχουν όλες χρηματιστηρική αξία άνω των 70 δισεκατομμυρίων δολαρίων τώρα – όλες σε ιστορικά υψηλά.

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού η BP είδε τη χρηματιστηριακή της αξία να αυξάνεται κατά 12% στα 120 δισ. δολάρια, η Shell κατά 31 δισ. δολάρια στα 268,59 δισ. δολάρια και η TotalEnergies κατά 10%, στα 193,65 δισ. δολάρια. Οι τρεις ευρωπαϊκές πετρελαϊκές μαζί με τις αμερικανικές Exxon και Chevron έχουν αυξήσει συνολικά από την αρχή του πολέμου την αξία τους κατά 145 δισ. δολάρια.

3. Ναυτιλιακές εταιρείες

Πλέον κερδισμένες του κλάδου οι εταιρείες που διαχειρίζονται δεξαμενόπλοια και τα πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) καθώς οι ναύλοι σημειώνουν κατακόρυφη άνοδο. Οι εταιρείες αυτές βλέπουν τα ημερήσια έσοδα για τα supertankers (VLCC) να ξεπερνούν τα 200.000 δολάρια λόγω της υψηλής ζήτησης για ασφαλή μεταφορά πετρελαίου. Από τις πιο κερδισμένες του πολέμου και της διαταραχής της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ φέρονται οι Frontline, Scorpio Tankers και International Seaways (INSW) και οι ελληνικών συμφερόντων Dynagas LNG Partners, Flex LNG, Tsakos Energy Navigation και Capital Gas.

4. Τζογαδόροι

Από τον πόλεμο κερδίζουν όμως και οι τζογαδόροι που στοιχηματίζουν σε ηλεκτρονικές πλατφόρμες στοιχημάτων, όπως η Polymarket, διάφορα γεγονότα όπως η έναρξη του πολέμου, η εξόντωση ηγετών του Ιράν ή η χρονική στιγμή μιας επίθεσης. Οι τζογαδόροι της Polymarket απείλησαν μάλιστα πρόσφατα Ισραηλινό δημοσιογράφο για μια ιστορία πυραυλικής επίθεσης ζητώντας του να τροποποιήσει σχετική ανάρτησή του που δεν ταίριαζε με το στοίχημά τους. Είχαν παίξει 23 εκατ. δολάρια στο ενδεχόμενο επίθεσης του Ιράν στο Ισραήλ στις 10 Μαρτίου με βόμβα ή πύραυλο που δεν θα έχουν αναχαιτιστεί. Ο ιρανικός πύραυλος έπεσε τελικά αλλά σε θραύσματα καθώς οι δυνάμεις του Ισραήλ τον χτύπησαν, κάτι που κατέγραψε στην ανάρτησή του ο δημοσιογράφος. Ωστόσο αυτό ισοδυναμούσε με απώλεια του στοιχήματος. Ο δημοσιογράφος δέχτηκε εκατοντάδες απειλητικά μηνύματα από τους αλογομούρηδες του Polymarket που του ζητούσαν να αλλάξει την ανάρτησή του. Δεν είναι το μοναδικό περιστατικό κερδοσκοπίας. Στην ημερομηνία της αμερικανικής επίθεσης στο Ιράν παίχτηκαν στοιχήματα συνολικής αξίας μεγαλύτερης του μισού δισ. δολαρίων. Εξι λογαριασμοί στην Polymarket, όλοι νεοσύστατοι, κέρδισαν πάνω από 1,2 εκατ. δολάρια. Υπάρχουν ενστάσεις ότι οι χρήστες τους είχαν εσωτερική πληροφόρηση από παράγοντες της κυβέρνησης Τραμπ. Οι κατηγορίες χειραγώγησης αγγίζουν όμως και τον υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ, ο οποίος με παραπλανητική ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πριν από μερικές ημέρες -για συνοδεία τάνκερ από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό στα Στενά του Ορμούζ- βύθισε για λίγα λεπτά την τιμή του πετρελαίου προσφέροντας κέρδη δεκάδων εκατ. δολαρίων σε όσους είχαν σορτάρει.

5. Αδελφοί Τραμπ

Αλλά και του προέδρου τα παιδιά δεν θα μπορούσαν να χάσουν την ευκαιρία για κέρδη που προσφέρει ο πόλεμος στο Ιράν. Οι δύο μεγαλύτεροι γιοι του προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ και Ερικ Τραμπ, βλέποντας τον αυξανόμενο ρόλο των drones στον πόλεμο, προχώρησαν σε σημαντικές επενδύσεις προκειμένου να έχουν μερίδιο στην πίτα. Το τελευταίο δίμηνο έριξαν χρήμα σε δύο συγχωνεύσεις εταιρειών κατασκευής μη επανδρωμένων αεροσκαφών (Powerus, Xtend) οι οποίες πρόκειται να εισαχθούν στο χρηματιστήριο και με τη βοήθεια του… μπαμπά έχουν διασφαλίσει συμβάσεις δεκάδων εκατ. δολαρίων από το Πεντάγωνο.

Nαυτικοί στη φωτιά του πολέμου

Περίπου 20 εμπορικά πλοία έχουν δεχτεί επιθέσεις από την έναρξη των πολεμικών συγκρούσεων, ανάμεσά τους 3 ελληνόκτητα ● 7 ναυτικοί έχουν χάσει τη ζωή τους, 4 αγνοούνται και 8 έχουν τραυματιστεί

Αντιμέτωπα με μια νέα τεράστια δοκιμασία ήρθαν στις 28 Φεβρουαρίου η παγκόσμια ναυτιλία, τα εμπορικά πλοία, αλλά το κυριότερο οι χιλιάδες ναυτικοί που επιβαίνουν σε αυτά.

Η συντονισμένη στρατιωτική επιχείρηση ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν και το de facto κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από τις ιρανικές δυνάμεις, μέσω του οποίου διέρχεται περίπου το ένα τέταρτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, προκάλεσαν τον εγκλωβισμό χιλιάδων εμπορικών πλοίων, ανάμεσά τους ελληνικά (με ελληνική σημαία) και ελληνόκτητα (με ξένη σημαία), στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου και «παγίδευσε» τα πληρώματα σε αυτά.

Για τις ναυτιλιακές εταιρείες σήμανε συναγερμός, ειδικά μετά τις πρώτες επιθέσεις που δέχτηκαν εμπορικά πλοία, δίνοντας εντολές στους πλοιάρχους να τα οδηγήσουν σε ασφαλή αγκυροβόλια, περιμένοντας τις εξελίξεις, ενώ άλλες αναζήτησαν και αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές, αποφεύγοντας τα επικίνδυνα σημεία.

Σύμφωνα με διεθνή πρακτορεία, από τις 28 Φεβρουαρίου μέχρι και σήμερα, μερικές δεκάδες πλοία, ανάμεσά τους τρία ελληνόκτητα (με ξένη σημαία) φέρεται να έχουν διασχίσει τα Στενά του Ορμούζ, όταν πριν από την έναρξη των πολεμικών συγκρούσεων περνούσαν πάνω από 100 ημερησίως.

Δοκιμασία

Περίπου 3.200 πλοία και 20.000 ναυτικοί, μαζί με επιβάτες κρουαζιερόπλοιων, λιμενεργάτες και πληρώματα ανοιχτής θάλασσας επηρεάζονται στην περιοχή, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία από τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΙΜΟ).

Μέχρι και χθες, σύμφωνα με το υπουργείο Ναυτιλίας, 11 πλοία με ελληνική σημαία βρίσκονταν εντός των Στενών του Ορμούζ, ένα πλοίο εκτός των Στενών και συνολικά 37 πλοία στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου με περίπου 90 Ελληνες ναυτικούς, ενώ άλλοι 70 Ελληνες ναυτικοί βρίσκονται σε δύο κρουαζιερόπλοια στην Ντόχα και στο Ντουμπάι. Συνολικά στην ευρύτερη περιοχή βρίσκονται πάνω από 145-147 πλοία ελληνικά ή ελληνόκτητα.

Βάσει των στοιχείων του ΙΜΟ μέχρι και την Τρίτη 17 Μαρτίου είχαν σημειωθεί στα Στενά του Ορμούζ και στη Μέση Ανατολή 17 επιθέσεις σε πλοία, με αποτέλεσμα 7 ναυτικοί να χάσουν τη ζωή τους, 4 να αγνοούνται και 8 να έχουν τραυματιστεί, ενώ από επίθεση σε προβλήτα στο λιμάνι στο Μπαχρέιν, ένας εργάτης σκοτώθηκε σε ναυπηγείο και δυο τραυματίστηκαν σοβαρά. Ωστόσο, συνολικά μέχρι και χθες, οι επιθέσεις σε πλοία με χρήση drones, πυραύλων, ταχύπλοων σκαφών και ενδεχομένως ναρκών άγγιζαν τις 20.

Η πολύ δύσκολη και επικίνδυνη αυτή κατάσταση, η οποία δεν φαίνεται να αποκλιμακώνεται, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τη ζωή και την ασφάλεια χιλιάδων ναυτεργατών, προκαλεί παγκόσμια τις σφοδρές αντιδράσεις ναυτεργατικών σωματείων, ομοσπονδιών εργαζομένων και άλλων φορέων, που ζητούν να απεγκλωβιστούν οι ναυτεργάτες και να σταματήσει κάθε διέλευση πλοίου από τις de facto εμπόλεμες περιοχές.

Το Συμβούλιο του ΙΜΟ

Την Τετάρτη και Πέμπτη 18 και 19 Μαρτίου συνεδρίασε εκτάκτως στο Λονδίνο το Συμβούλιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ), με τη συμμετοχή περισσοτέρων από 120 κρατών-μελών. Ζήτησε να σταματήσουν αμέσως όλες οι επιθέσεις σε πλοία που πλήττουν αθώους ναυτικούς και κάλεσε τα κράτη-μέλη να διασφαλίσουν τη συνεχή παροχή νερού, τροφίμων, καυσίμων και άλλων βασικών προμηθειών στα πλοία που δεν μπορούν επί του παρόντος να αποπλεύσουν από την περιοχή. Ζήτησε επίσης μια συντονισμένη διεθνή προσέγγιση για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, τη θέσπιση ενός ασφαλούς ναυτιλιακού πλαισίου, ως προσωρινού και επείγοντος μέτρου, για τη διευκόλυνση της ασφαλούς εκκένωσης των εμπορικών πλοίων που βρίσκονται επί του παρόντος περιορισμένα στην περιοχή του Κόλπου και έδωσε εντολή στον γενικό γραμματέα του ΙΜΟ Αρσένιο Ντομίνγκεζ να λάβει τα απαραίτητα άμεσα μέτρα για την έναρξη της θέσπισης του πλαισίου, σε συνεργασία με τα εμπλεκόμενα μέρη.

«Είμαι έτοιμος να ξεκινήσω αμέσως τις διαπραγματεύσεις για τη δημιουργία ενός ανθρωπιστικού πλαισίου για την εκκένωση όλων των πλοίων και των ναυτικών που έχουν παγιδευτεί», είπε μιλώντας ο ίδιος, ωστόσο επισήμανε ότι, για να υλοποιηθεί αυτό, θα χρειαστεί την κατανόηση, τη δέσμευση και, πάνω από όλα, τις συγκεκριμένες ενέργειες από όλες τις σχετικές χώρες και τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Μίλησε με ιδιαίτερα θερμά λόγια για τους ναυτικούς και, απευθυνόμενος στους εκπροσώπους των κρατών, τους είπε: «Κοιτάξτε γύρω σας και αφιερώστε μια στιγμή για να αναλογιστείτε την άνεση και την ασφάλεια που απολαμβάνουμε. Στη συνέχεια, σκεφτείτε τους άνδρες και τις γυναίκες που βρίσκονται στα πλοία αυτή τη στιγμή – αβέβαιοι για το τι μπορεί να φέρει το αύριο. Τι θα γινόταν αν ήσασταν ένας από εκείνους τους ναυτικούς που απλώς ήθελαν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους; Αναρωτηθείτε: Αν ένας από αυτούς τους ναυτικούς ήταν μέλος της οικογένειάς σας, τι θα κάνατε;» και τους ζήτησε να απαιτήσουν από όλα τα πλοία που φέρουν τις σημαίες των κρατών τους και βρίσκονται ανατολικά του Πορθμού του Ορμούζ να μην αναλάβουν κανένα περιττό ρίσκο πλέοντας δυτικά του Πορθμού.

Εκατομμύρια οι εκτοπισμένοι

Από 1.900.000 έως 3.200.000 εκατομμύρια άνθρωποι υπολογίζεται ότι έχουν μετακινηθεί από την Τεχεράνη προς ασφαλέστερα σημεία μέσα στο Ιράν από την έναρξη του πολέμου ● Αντίστοιχα στον Λίβανο έχουν καταγραφεί περισσότεροι από 1 εκατομμύριο ξεσπιτωμένοι, ανάμεσά τους 350.000 παιδιά

Εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει τις εστίες τους ψάχνοντας για ασφαλές καταφύγιο μετά τον πόλεμο που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ με τον βομβαρδισμό του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου και την απάντηση του Ιράν με τον βομβαρδισμό χωρών της Μέσης Ανατολής.

Τα στοιχεία που συγκεντρώνει και δημοσιοποιεί σχεδόν σε καθημερινή βάση η Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες δείχνουν ότι η μεγάλη πλειονότητα των εκτοπισμένων έχουν μετακινηθεί στο εσωτερικό των χωρών τους και λιγότεροι έχουν περάσει τα σύνορα αναζητώντας καταφύγιο σε γειτονικές χώρες.

Μέχρι τις 18 Μαρτίου, σύμφωνα με τα στοιχεία της Υπατης Αρμοστείας, οι εκτιμήσεις της ιρανικής κυβέρνησης υπολογίζουν σε περίπου 600 χιλιάδες έως 1.000.000 τα νοικοκυριά που άφησαν το σπίτι τους στην πρωτεύουσα Τεχεράνη και κατέφυγαν σε άλλες περιοχές της χώρας, κυρίως στο βόρειο Ιράν και σε αγροτικές περιοχές. Με βάση τον μέσο όρο των 3,2 μελών ανά νοικοκυριό της τελευταίας απογραφής στη χώρα, ο αριθμός των εσωτερικά εκτοπισμένων νοικοκυριών αντιστοιχεί σε περίπου 1.900.000 με 3.200.000 ανθρώπους.

Σύμφωνα με τις αρχές του Λιβάνου, περισσότεροι από 1.000.000 άνθρωποι, ανάμεσά τους 350.000 παιδιά, έχουν καταγραφεί ως εκτοπισμένοι. Οι περίπου 133.000 φιλοξενούνται σε σχολικά κτίρια και άλλους χώρους, συνολικά 633 καταλύματα έχουν οριστεί από την κυβέρνηση για μαζική φιλοξενία, το 94% των οποίων βρίσκεται στο όριο της χωρητικότητάς του. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, εντολές εκκένωσης έχουν δοθεί περίπου στο 14% της επικράτειας του Λιβάνου και έχει εκτοπιστεί σχεδόν το 18% του πληθυσμού.

Οι αρχές της Συρίας έχουν καταγράψει αφίξεις περίπου 150.000 ανθρώπων μεταξύ 2-17 Μαρτίου, από τους οποίους οι περίπου 132.000 Σύροι και οι περίπου 15.600 Λιβανέζοι.

Στα σύνορα Ιράκ – Ιράν δεν έχουν παρατηρηθεί αλλαγές στις μετακινήσεις, το ίδιο και στην Αρμενία.

Στην Τουρκία έχουν μειωθεί αισθητά οι αφίξεις μέσω των τριών συνοριακών περασμάτων από το Ιράν σε κατά μέσο όρο περίπου 1.300 άτομα την ημέρα, συνολικά περίπου 26.600 μετά την έναρξη του πολέμου, έναντι περίπου 4.500-5.000 ατόμων κατά μέσο όσο ημερησίως πριν από τον πόλεμο. Σύμφωνα με την Υπατη Αρμοστεία, ορισμένοι Ιρανοί μπορεί να εισέρχονται στην Τουρκία προσωρινά στο πλαίσιο της βίζας για διαμονή 90 ημερών για λόγους επαγγελματικούς ή τουριστικούς ή εκτιμώντας τις εξελίξεις. Σημειώνονται επίσης μετακινήσεις περισσότερων από 24.000 Ιρανούς από την Τουρκία στο Ιράν, κυρίως ανθρώπων που δηλώνουν ότι επιστρέφουν γιατί δεν μπορούν να επικοινωνήσουν με τους δικούς τους λόγω περιορισμών στις επικοινωνίες.

Τέλος, ο συνεχιζόμενος πόλεμος Αφγανιστάν και Πακιστάν έχει προκαλέσει περίπου 115.000 εσωτερικά εκτοπισμένους στο Αφγανιστάν και 3.500 εσωτερικά εκτοπισμένους στο Πακιστάν.

Βαρύ ανθρώπινο τίμημα

Της Στέλλας Νάνου*

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή εξελίσσεται σε πολυμέτωπη σύγκρουση με βαρύ ανθρώπινο τίμημα. Αμαχοι χάνουν τη ζωή τους, βασικές υποδομές καταστρέφονται, οικογένειες αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους – κάποιες για πολλοστή φορά καθώς πρόκειται για πρόσφυγες ή εσωτερικά εκτοπισμένους που φιλοξενούνταν ήδη στην περιοχή. Στον Λίβανο άντρες, γυναίκες, παιδιά τρέχουν για να σωθούν, συχνά μέσα σε λίγες ώρες και με ό,τι μπορούν να χωρέσουν σε έναν σάκο ή μια βαλίτσα. Σχολικές αίθουσες μετατρέπονται σε πρόχειρους χώρους φιλοξενίας, άνθρωποι κοιμούνται σε αυτοκίνητα ή πάρκα, γονείς παλεύουν να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη για ασφάλεια και τον φόβο ότι θα χάσουν τα μέσα βιοπορισμού τους αν εγκαταλείψουν τα πάντα.

Σχεδόν όλες οι οι ανθρωπιστικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στο πεδίο, μεταξύ των οποίων και η Υπατη Αρμοστεία, και εργάζονται αδιάκοπα από την πρώτη στιγμή, έχουν κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για τις τεράστιες ανθρωπιστικές ανάγκες που αυξάνονται ταχύτατα και ξεπερνούν κατά πολύ τους διαθέσιμους πόρους. Για ακόμη μία φορά το κόστος του πολέμου φαίνεται να το πληρώνουν οι άμαχοι που υποφέρουν, που ξεριζώνονται, που ζουν με την αγωνία και τον φόβο για την επόμενη μέρα: ειδήσεις και ιστορίες που συχνά χάνονται μέσα στη ροή της επικαιρότητας ή επισκιάζονται από γεωπολιτικές και στρατιωτικές αναλύσεις. Προτού ακόμη ένας πόλεμος μετατραπεί σε μόνιμο «φόντο» της καθημερινότητάς μας, η έκκληση των Ηνωμένων Εθνών για προστασία των αμάχων, ασφαλή διέλευση και πρόσβαση σε προστασία, διάλογο και αποκλιμάκωση είναι πιο επείγουσα από ποτέ.

*Υπεύθυνης επικοινωνίας, Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες

Αεροπορικές εταιρείες
Οικονομικές απώλειες που θυμίζουν… πανδημία

Η ραγδαία αύξηση των καυσίμων, των ασφαλίστρων, οι ματαιώσεις πάνω από 20.000 πτήσεων διεθνώς και οι σχετικές αποζημιώσεις επιβατών πλήττουν σοβαρά τη διεθνή αεροπορική αγορά ● Η τουριστική αγορά της εμπλεκόμενης περιοχής χάνει μισό δισ. ευρώ κάθε μέρα που περνά

Τεράστιες είναι οι οικονομικές απώλειες που ήδη καταγράφονται αλλά και προβλέπονται για τις αεροπορικές εταιρείες, που πλήττονται καίρια από την πολεμική κρίση, οι επιπτώσεις της οποίας αρχίζουν ήδη να συγκρίνονται με εκείνες της πανδημίας του Covid-19.

Βασικός παράγοντας απώλειας είναι η αύξηση στις τιμές των αεροπορικών καυσίμων, που ακρίβυναν ήδη διεθνώς σε ποσοστό πάνω από 60%, ενώ ειδικά στην περιοχή της Ασίας κοντεύουν να διπλασιαστούν. Οι αμερικανικές αεροπορικές Delta και American Airlines προβλέπουν ήδη αυξημένο κόστος 400 εκατομμυρίων δολαρίων για το πρώτο τρίμηνο του 2026. Εκτός από την τιμή των καυσίμων, σε ορισμένες περιπτώσεις είναι σημαντική και η αύξηση του κόστους επειδή τα αεροπλάνα πρέπει να ακολουθήσουν μακρινότερες διαδρομές για να αποφύγουν τις επικίνδυνες ζώνες.

Πηγή αιμορραγίας είναι και οι ματαιώσεις πτήσεων καθώς ο εναέριος χώρος κλείνει εδώ και τρεις εβδομάδες σε μεγάλες περιοχές που φιλοξενούν και κρίσιμους αεροπορικούς κόμβους (Ντουμπάι, Ντόχα κ.λπ.). Από τα αεροδρόμια της περιοχής του Κόλπου διέρχεται το 14% της παγκόσμιας αεροπορικής κυκλοφορίας καθώς οι περισσότερες πτήσεις σταματούν εκεί και οι ταξιδιώτες παίρνουν ανταποκρίσεις για άλλες ηπείρους.

Πάνω από 20.000 πτήσεις έχουν ήδη ματαιωθεί διεθνώς, ενώ σε ημέρες αυξημένης πολεμικής δραστηριότητας οι ματαιώσεις φτάνουν τις 4.000. Κάθε ματαίωση σημαίνει απώλειες εσόδων λόγω μη πώλησης εισιτηρίων, αποζημιώσεις στους ταξιδιώτες που είχαν ήδη πληρώσει ναύλα αλλά και για πληρώματα που μπορεί να παραμείνουν εκτός έδρας. Στην περιοχή της Μέσης Ανατολής υπολογίζεται ότι εκτελείται πλέον το ένα τρίτο των δρομολογίων που γίνονταν προηγουμένως.

Σημαντικό στοιχείο κόστους είναι και η αύξηση στα ασφάλιστρα που καλούνται να πληρώσουν οι αεροπορικές εταιρείες, τα οποία για τις περιοχές κοντά στη διακεκαυμένη ζώνη έχουν ήδη αυξηθεί κατά 50%-500%. Οι απώλειες απογειώνονται για τις εταιρείες που είναι εισηγμένες στα χρηματιστήρια. Οι μετοχές των αεροπορικών αλλά και των ταξιδιωτικών εταιρειών καταγράφουν ήδη απώλειες 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων και αυτό υποδηλώνει και τις αρνητικές προσδοκίες των επενδυτών σε διεθνές επίπεδο.

Η αεροπορική αγορά επηρεάζεται ευθέως από την ταξιδιωτική καθώς, μετά από 3 εβδομάδες, όσοι σχεδίαζαν να επισκεφθούν περιοχές της Μέσης Ανατολής έχουν ήδη αλλάξει προορισμούς. Υπολογίζεται ότι οι τουριστικές αγορές των χωρών της περιοχής καταγράφουν απώλειες μισού δισεκατομμυρίου ευρώ για κάθε ημέρα που περνά.

Η Aegean

Αυξήσεις 7%-8% στα εισιτήριά της ανακοίνωσε η ελληνική Aegean Airlines, επικαλούμενη την αύξηση στις τιμές των αεροπορικών καυσίμων την οποία υπολογίζει στο 110%, αφού ανέβηκαν από τα 800 στα 1.700 δολάρια ο τόνος. Υπό κανονικές συνθήκες, το κόστος καυσίμων αντιπροσωπεύει περίπου το 22% του συνολικού κόστους λειτουργίας της Aegean, οπότε αποτελεί το μεγαλύτερο λειτουργικό έξοδο και προκαλεί άμεση επίπτωση στα οικονομικά της. Τις αυξήσεις αποφεύγουν 3,6 εκατομμύρια επιβάτες που έχουν ήδη αγοράσει τα εισιτήριά τους για τους επόμενους μήνες, αλλά και δεκάδες χιλιάδες επιβάτες που έχουν προαγοράσει πακέτα εισιτηρίων μέσω Aegean Pass. Επιπρόσθετα, για τις επόμενες 2 εβδομάδες η Aegean προσφέρει τη δυνατότητα, σε όσους το επιθυμούν, να αγοράσουν το Aegean Pass για τον προορισμό της επιλογής τους σε τιμές προ κρίσης.

Ζημιές σε Μνημεία της Παγκόσμιας Κληρονομιάς

Δολοφονία στο σώμα της παγκόσμιας κληρονομιάς είναι οι καταστροφές που υφίστανται τα μνημεία στο Ιράν λόγω του πολέμου που κήρυξαν απρόκλητα η Αμερική και το Ισραήλ. Δεκάδες μουσεία με μοναδικά εκθέματα, ιστορικοί τόποι, χώροι πολιτιστικής κληρονομιάς έχουν πληγεί μέχρι τώρα όπως έγινε γνωστό από το υπουργείο Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Τουρισμού του Ιράν και επιβεβαίωσε η UNESCO, που εκφράζει ανησυχίες για το πλήγμα που δέχεται η πολιτιστική κληρονομιά του Ιράν και ο αξιοθαύμαστος πολιτισμός του καθώς από τις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις έχουν πληγεί και μνημεία ενταγμένα στον Κατάλογο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της οργάνωσης.

Ο περσικός πολιτισμός, ξεχωριστή περίπτωση στην παγκόσμια ιστορία με πολλαπλές διαστάσεις από την αρχαιότητα έως σήμερα, αναπτύχθηκε και επέδρασε μέσα από την ανεξάντλητη μυθολογική παράδοση, τα περσικά κείμενα και την ποίηση, τη μνημειώδη υψηλή αρχιτεκτονική όπως εκφράζεται στα περίφημα παλάτια, τα χαλιά τους όπου υφαίνεται η αρχαία τέχνη με ιστορία 2.500 ετών ενταγμένη στον κατάλογο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO, αλλά και τους παραδείσιους κήπους που πρώτοι οι Πέρσες δημιούργησαν.

Οι σύγχρονοι «βάρβαροι» αδυνατούν να σεβαστούν την κληρονομιά του τόπου, παρότι η UNESCO «έχει κοινοποιήσει σε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη τις γεωγραφικές συντεταγμένες των μνημείων που περιλαμβάνονται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, καθώς και εκείνων που έχουν εθνική σημασία» όπως ανέφερε σε πρόσφατη ανακοίνωσή της. Παρότι με βάση το διεθνές δίκαιο θεωρούνται εγκλήματα πολέμου οι στρατιωτικές επιθέσεις σε πολιτιστικούς χώρους, Αμερική και Ισραήλ αδυνατούν να συμμορφωθούν.

Ο κατάλογος των μνημείων που έχουν υποστεί ζημιές περιλαμβάνει το Παλάτι Γκολεστάν, ιστορικό συγκρότημα στο Ιράν και μνημείο της Τεχεράνης, με τα διαφορετικά αρχιτεκτονικά στιλ των οκτώ συγκροτημάτων του, ανάμεσά τους και εκείνο με τους καθρέφτες, που πλέον έχουν υποστεί ζημιές μετά από πυραυλική επίθεση στις αρχές Μαρτίου.

Τα ιστορικά μνημεία στο Ισφαχάν, το παλάτι Τσεχέλ Σοτούν του 17ου αιώνα, ξακουστό για τις λεπτομέρειες των τοιχογραφιών του, και το pavillion που αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα των Περσικών Κήπων έχουν υποστεί ζημιές. Οπως και το περίφημο Μαστζέντ-ε Τζαμέ, από τα πιο ιστορικά τζαμιά του Ιράν που «απεικονίζει μια ακολουθία αρχιτεκτονικών και διακοσμητικών στιλ διαφορετικών περιόδων της ιρανικής ισλαμικής αρχιτεκτονικής, που καλύπτουν 12 αιώνες» σύμφωνα με την UNESCO. Επίσης φθορές έχει υποστεί το Παλάτι Αλί Καπού, που θεωρείται ένα από τα αριστουργήματα της σαφαβιδικής αρχιτεκτονικής. «Το Ισφαχάν δεν είναι μια συνηθισμένη πόλη, είναι ένα μουσείο χωρίς στέγη» δήλωσε ο κυβερνήτης του, Μεχντί Τζαμαλινετζάντ και σχολίασε ότι «μια χώρα που δεν έχει ταυτότητα δεν αποδίδει αξία στην ταυτότητα».

Επίσης έχουν πληγεί οι προϊστορικοί χώροι της κοιλάδας Χοραμαμπάντ με πέντε σπηλιές που έχουν βρεθεί στοιχεία ανθρώπινης κατοίκησης πριν από 63.000 χρόνια και το εντυπωσιακό Φαλάκ ολ Αφλάκ στο Χοραμαμπάντ, το γιγαντιαίο φρούριο που χτίστηκε στις αρχές του 3ου αιώνα.