Μια από τις λέξεις που επανέρχονται στον προφορικό αλλά και στον γραπτό λόγο είναι και το ρήμα «απασφαλίζω». Κατά λέξη, σύμφωνα με το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, «απασφαλίζω» σημαίνει μετακινώ το εξάρτημα όπλου που το ασφαλίζει, προετοιμάζοντάς το για βολή – «βγάζω, ή τραβάω την ασφάλεια» σε απλά ελληνικά. Λέμε ότι «αυτός είναι επικίνδυνος σαν απασφαλισμένη χειροβομβίδα».
Το ρήμα προσέλαβε με τον καιρό ένα ευρύτερο νοηματικό περιεχόμενο: «απασφαλίζω» σημαίνει επίσης «αίρω, καταργώ ό,τι με περιόριζε ή με συγκρατούσε», «απελευθερώνομαι». Ομως, το «απασφαλίζω» έχει και μιαν ακόμα σημασία, με την οποία χρησιμοποιείται ευρέως στον Τύπο: σημαίνει «ξεσπάω», ξεπερνώ τα όρια της ευγένειας ή της σκοπιμότητας και τα λέω χύμα και τσουβαλάτα, που λένε. Διαβάζουμε πως η τάδε ή ο δείνα πολιτικός «απασφάλισε» από το βήμα της Βουλής και στόλισε τον αντίπαλό του με βαρείς χαρακτηρισμούς, αναγκάζοντας τον πρόεδρο να τους ανακαλέσει στην τάξη.
Η αλήθεια είναι πως τον τελευταίο καιρό βλέπουμε όλο και περισσότερους πολιτικούς να απασφαλίζουν, τόσο από βήματος της Βουλής όσο και στα τηλεοπτικά παράθυρα. Και μάλιστα, οι πιο θυμοειδείς από αυτούς, και από αυτές φυσικά, σαν να απασφαλίζουν συχνότερα απ’ ό,τι πριν, ίσως γιατί πιστεύουν πως έτσι, διαπληκτιζόμενοι και αλληλοβριζόμενες, συντηρούν τη δημόσια εικόνα τους, αυτήν του πολιτικού που τα λέει έξω από τα δόντια ή της πολιτικού που δεν κωλώνει να υψώσει τον τόνο της φωνής της και να λούσει τον αντίπαλό της με ευφάνταστα κοσμητικά επίθετα.
Υποψιάζομαι πως όλο αυτό το ξεκατίνιασμα είναι θέατρο. Εννοώ πως οι φωνασκίες είναι ένα μέρος της παράστασης που δίνουν οι πατέρες και οι μητέρες του έθνους για να διατηρήσουν το ενδιαφέρον του φιλοθεάμονος κοινού, ώστε να τους θυμηθεί εκείνη τη φοβερή ώρα της ψηφοφορίας. «Ετσι μας θέλετε, απασφαλισμένους και ωρυόμενες, έτσι σας έχουμε συνηθίσει, αυτό θα πάρετε, λοιπόν» είναι σαν να λένε, ανθυπομειδώντας πίσω από την οργισμένη τους μουτσούνα. Αλλωστε όποιος έχει έστω και την ελάχιστη εμπειρία από το κυλικείο της Βουλής ή από τηλεοπτικό στούντιο, θα έχει θαυμάσει τις επώνυμες μούρες, όταν κλείσουν οι κάμερες ή κατεβούν από το βήμα, να συμπεριφέρονται ακριβώς σαν τους ηθοποιούς εκτός σκηνής. «Καλά σου τα ‘πα, όμως, ε;», λέει ο ένας, «ναι, αλλά κι εγώ σε στόλισα μια χαρά! Πάμε για κάνα ποτό;», θα ακούσεις να λένε με οικειότητα οι πρώην απασφαλισμένοι, που τώρα φεύγουν α λα μπρατσέτα, επιβεβαιώνοντας το ρηθέν πως η πολιτική είναι πρωτίστως θέαμα.
Ωστόσο, εμείς οι… κανονικοί άνθρωποι συχνά απασφαλίζουμε στ’ αλήθεια. Φορτώνουμε, φορτώνουμε, αλλά κάποια στιγμή οι ανοχές μας και οι αντοχές μας καταρρέουν, και τότε χάνουμε την ψυχραιμία μας κι εκρηγνυόμαστε, λέγοντας ό,τι έχουμε στο μυαλό μας, χωρίς να υπολογίζουμε τις συνέπειες. Δηλαδή «απασφαλίζουμε», γιατί στο κάτω κάτω έχουμε το δικαίωμα να εκφράζουμε, καμιά φορά στεντορείως, τη γνώμη μας για ό,τι μας ενοχλεί και μας καταπιέζει, κι όχι να εσωτερικεύουμε τα πάντα, για χάρη της ευπρέπειας, της ευταξίας ή ακόμα και των συμφερόντων μας, που επιτάσσουν να τα έχουμε καλά με όλους και με όλες.
Είναι ανακουφιστικό να απασφαλίζουμε πότε πότε και να μην κρατάμε τα πάντα μέσα μας. Μια καλή ψυχανάλυση κοστίζει, αφήστε που εάν απασφαλίζουμε λελογισμένα, ο κίνδυνος να κόψουμε καπίστρι, που λένε, δηλαδή να τρελαθούμε τελείως, μάλλον απομακρύνεται.
