Σε γενικόλογες υποσχέσεις, χωρίς συγκεκριμένα μέτρα για τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, αναμένεται να καταλήξουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες κατά τη σύνοδο κορυφής που πραγματοποιείται σήμερα στις Βρυξέλλες.
Παρ’ όλο που το ζήτημα αναμένεται να είναι κεντρικό στις συζητήσεις των «27», λόγω των νέων υψηλών τιμών που φέρνει ο πόλεμος στο Ιράν, αλλά και εξαιτίας των εξαρτήσεων της Ε.Ε. που αυξάνουν το κόστος της ενέργειας και πλήττουν την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, τα κράτη-μέλη δεν συμφωνούν στην άμεση λήψη μέτρων, έστω και προσωρινών.
Εντός της Ε.Ε. υπάρχουν δύο «σχολές». Στην πρώτη ανήκουν οι χώρες που λένε «να μη βιαστούμε ως Ε.Ε. να λάβουμε μέτρα και να κάνουμε κινήσεις που θα ανατρέψουν τη δημοσιονομική πειθαρχία και λειτουργία της αγοράς ενέργειας», όπως εξήγησε Ευρωπαίος διπλωμάτης. Η δεύτερη «σχολή» αφορά τις ομάδες των χωρών που βλέπουν ότι ήδη υπάρχουν σοβαρά ζητήματα, οι τιμές έχουν αυξηθεί και, όπως έχει δείξει το προηγούμενο της πανδημίας, «καλό είναι να παρεμβαίνεις για να ανακουφίζεις τον ευρωπαϊκό πληθυσμό».
Η Ελλάδα είναι σαφέστατα υπέρ της δεύτερης «σχολής». Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο Ελληνας πρωθυπουργός αναμένεται να τονίσει ότι η πυξίδα σε όλες τις αποφάσεις θα πρέπει να είναι η αγοραστική δύναμη των πολιτών, «η οποία είναι η άλλη όψη της ανταγωνιστικότητας». Εφόσον χρειαστεί, «η Ε.Ε. πρέπει να έχει έτοιμο ένα σχέδιο που θα προσφέρει προσωρινή και στοχευμένη στήριξη σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά», θα προτείνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Η επιστολή που έστειλε η πρόεδρος της Κομισιόν στους ηγέτες ενόψει της συνόδου είχε δημιουργήσει προσδοκίες για άμεση συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο για χαλάρωση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων, επιβολή ανώτατων ορίων (πλαφόν) στις τιμές του φυσικού αερίου και για αναδιανομή υπερκερδών από μονάδες παραγωγής ενέργειας.
Η ίδια είχε τονίσει πάντως ότι οι παρεμβάσεις «θα πρέπει να είναι στοχευμένες και προσωρινές, ώστε να αποφευχθούν στρεβλώσεις στην ενιαία αγορά και να διατηρηθούν τα επενδυτικά σήματα για καθαρή ενέργεια».
Τελικά, στο κείμενο των συμπερασμάτων που έχει δει η «Εφ.Συν.», οι 27 ηγέτες αναμένεται να καλέσουν την Κομισιόν να παρουσιάσει «χωρίς καθυστέρηση» μια εργαλειοθήκη στοχευμένων προσωρινών μέτρων για την αντιμετώπιση των πρόσφατων αυξήσεων, αφού εξετάσει όλα τα στοιχεία των χονδρικών και λιανικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτό σημαίνει ότι οι αποφάσεις αναβάλλονται.
Θα καλούν επίσης την Επιτροπή να παρουσιάσει επειγόντως μέτρα για συγκεκριμένες δράσεις για τη μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας βραχυπρόθεσμα, διατηρώντας παράλληλα τα μακροπρόθεσμα επενδυτικά μηνύματα για την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και χαμηλές εκπομπές άνθρακα.
Γεωπολιτικά
Οι ηγέτες θα συζητήσουν και για το νέο ρήγμα που δημιούργησε η κατηγορηματική άρνησή τους να συνδράμουν με πλοία ή άλλο τρόπο την επιτήρηση στα Στενά του Ορμούζ, όπως πίεζε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. Στόχος τους είναι η αποκλιμάκωση, η επιστροφή στη διπλωματική οδό, σε συνεργασία με τους εταίρους της Ε.Ε. στον Κόλπο.
Στο κείμενο των συμπερασμάτων θα τονίζεται ότι «η Ε.Ε. υποστηρίζει σθεναρά και κατηγορηματικά τα κράτη-μέλη που βρίσκονται κοντά στην περιοχή». Αναφορά θα υπάρχει και στην Κύπρο: Η Ε.Ε. «χαιρετίζει την υποστήριξη που παρέχουν τα κράτη-μέλη σε αυτό το πλαίσιο, ιδίως μέσω της ανάπτυξης στρατιωτικών μέσων στην Ανατολική Μεσόγειο και προς υποστήριξη της Κύπρου».
Παρ’ όλο που οι «27» θα αναφέρονται στην «ενίσχυση» της επιχείρησης «Ασπίδες», η συζήτηση για την επέκτασή της για τα Στενά του Ορμούζ «έχει κλείσει», είπε στην «Εφ.Συν.» Ευρωπαίος διπλωμάτης. Κάποιες χώρες όπως η Γαλλία συζητούν για ανάπτυξη πλοίων στην περιοχή «όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν» και «σε συντονισμό με εταίρους της περιοχής».
Κυβερνητικές πηγές σημειώνουν ότι ο πρωθυπουργός θα υπογραμμίσει πως «η αμυντική στρατηγική της Ε.Ε. πρέπει να έχει προσέγγιση 360 μοιρών. Δηλαδή η Ευρώπη να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τις απειλές όχι μόνο στα ανατολικά, αλλά και στα νότια σύνορα της Ε.Ε. Η ευρωπαϊκή ασφάλεια είναι άμεσα συνδεδεμένη με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, όπως απέδειξε το παράδειγμα της Κύπρου, κράτους- μέλους της Ε.Ε. που αντιμετωπίζει απειλές ασφαλείας».
Για τις επιχειρήσεις
Και μέσα σε όλα, η Κομισιόν παρουσίασε χθες το σχέδιο «EU Inc», μια πρόταση που αναμένεται να διευκολύνει την πρόσβαση των νεοσύστατων επιχειρήσεων και στα 27 κράτη-μέλη, με ένα 28ο κοινό ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο.
Βασικός στόχος του προτεινόμενου κανονισμού είναι να περιοριστεί η διαρροή καινοτόμων επιχειρήσεων προς τις Ηνωμένες Πολιτείες δίνοντας κίνητρα και δυνατότητες, όπως, για παράδειγμα, η εγγραφή μιας νέας εταιρείας πλήρως ψηφιακά, εντός 48 ωρών, και για 100 ευρώ.
Ωστόσο, η πρόταση απαιτεί από τις πρωτεύουσες να παραχωρήσουν περισσότερη εξουσία στις Βρυξέλλες, κάτι που μέχρι στιγμής έχει αποδειχτεί δύσκολο, παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις των ηγετών για βελτιώσεις στην ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα.
«Είναι μια πρόταση στην οποία γενικά όλοι συμφωνούν, αλλά όλοι διαφωνούν με όλους στις λεπτομέρειες», είπε χαρακτηριστικά στην «Εφ.Συν.» Ευρωπαίος διπλωμάτης.
Εντονη ήταν η αντίδραση των ευρωπαϊκών συνδικάτων. «Η Κομισιόν δεν τήρησε την υπόσχεσή της να διαφυλάξει τα δικαιώματα των εργαζομένων στην πρότασή της, η οποία επιτρέπει στις εταιρείες να λειτουργούν σύμφωνα με τους κανόνες που ισχύουν σε ολόκληρη την Ε.Ε.», σημειώνει η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων ETUC.
Σύμφωνα με όσα καταγγέλλει, το σχέδιο δεν περιλαμβάνει περιοριστικές νομικές διατάξεις για τις εταιρείες όσον αφορά -μεταξύ άλλων- άρνηση επιθεωρήσεων εργασίας, αποφυγή εθνικής εργατικής νομοθεσίας και συλλογικών συμβάσεων, αντικατάσταση εγγυημένων μισθών ή συμβάσεων εργασίας με δικαιώματα προαίρεσης μετοχών και παραμέληση των δικαιωμάτων των εργαζομένων στην ενημέρωση και τη διαβούλευση στις διαδικασίες αναδιάρθρωσης.
Η ETUC (Ομοσπονδία Συνδικάτων) ζητά την αναδιατύπωση της πρότασης, ώστε να ανταποκρίνεται στη δηλωμένη πρόθεση της Επιτροπής να μη βλάψει τα εργασιακά δικαιώματα. Η πρόθεση να μην υπάρξουν αρνητικές επιπτώσεις στα εργασιακά δικαιώματα πρέπει να υποστηρίζεται από σαφείς νομικές διατάξεις που να την εγγυώνται.
