Ασφυκτική είναι η πίεση που ασκεί το πρόγραμμα Golden Visa, στα δεκατρία χρόνια ιστορίας του, στην αγορά κατοικίας όλης της χώρας, αλλά ιδιαίτερα της Αττικής που συγκεντρώνει το 78% των αιτήσεων από ξένους επενδυτές και μέλη των οικογενειών τους.
Σχετική μελέτη του Πανελλήνιου Συλλόγου Υπαλλήλων ΟΑΕΔ – τ. ΟΕΕ – τ. ΟΕΚ (ΠΑΝΣΥΠΟ), που από σήμερα είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα του (pansypo.gr), αποδεικνύει ότι το πρόγραμμα Golden Visa, που έτσι κι αλλιώς έχει επικριθεί σε επίπεδο Ε.Ε. με αποτέλεσμα να υποδεικνύεται ο δραστικός περιορισμός του, είναι ανάμεσα στους κατ’ εξοχήν «συνενόχους» της στεγαστικής κρίσης.
Τα βασικά ευρήματα της εκτενούς μελέτης του ΠΑΝΣΥΠΟ, που στηρίζεται στα επίσημα δεδομένα των αρμόδιων υπουργείων, ευρωπαϊκές στατιστικές και στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας, είναι τα εξής:
● Σήμερα βρίσκονται σε ισχύ 81.561 άδειες Golden Visa στη χώρα μας, ενώ μένουν σε εκκρεμότητα άλλες 39.182 αιτήσεις που με, γεωμετρικά αυξανόμενη συχνότητα, υποβάλλονται από το 2020 και μετά.
● Μόνο τον πρώτο μήνα του 2026 υποβλήθηκαν 1.857 αιτήσεις, έναντι 360 όλο το 2022 και 2.300 όλο το 2023. Αν συνεχιστεί αυτός ο ρυθμός, το 2026 θα κλείσει με ρεκόρ άνω των 22.000 νέων αιτήσεων!
● Το 78% των εκκρεμών αιτήσεων Golden Visa αφορά την Αττική. Στο σύνολο των εκκρεμών αιτημάτων αυτό μεταφράζεται σε αφαίρεση τουλάχιστον 30.000 κατοικιών από το στεγαστικό απόθεμα του λεκανοπεδίου και νέα ώθηση προς τα πάνω στις τιμές αγοράς και ενοικίου.
● Το ποσοστό απόρριψης των αιτήσεων «χορήγησης άδειας μόνιμου επενδυτή» είναι μόλις 1%, που σημαίνει σχεδόν απόλυτη βεβαιότητα έγκρισης.
● Κίνα (48%), Τουρκία (16%), Λίβανος (4,7%), Ιράν (4%), Ηνωμένο Βασίλειο (3,8%), Ισραήλ (3,1%) και ΗΠΑ (2,7%) είναι οι χώρες προέλευσης του 80% των κατόχων Golden Visa. Πρέπει να θεωρήσουμε βάσιμη την πιθανότητα σημαντικής αύξησης των αιτήσεων από τις τέσσερις χώρες της Εγγύς και Μέσης Ανατολής λόγω της αμερικανο-ισραηλινής επίθεσης στο Ιράν.
● Η συγκέντρωση ευκατάστατων επενδυτών από τρίτες χώρες δημιουργεί «νησίδες» υψηλού εισοδήματος σε γειτονιές της Αττικής που παραμένουν εργατικές και κατοικούνται από φτωχότερα στρώματα. Ο προσανατολισμός των τοπικών οικονομιών στις ανάγκες επενδυτών και τουριστών προκαλεί ντόμινο αυξήσεων σε εστίαση, ψυχαγωγία, εμπόριο, με αποτέλεσμα την αφόρητη αύξηση του κόστους ζωής για τους μόνιμους κατοίκους.
● Η ευκολία έγκρισης των αδειών Golden Visa και το σχεδόν μηδενικό ποσοστό απόρριψης αιτήσεων αποκαλύπτουν την τρομακτική ανισότητα ανάμεσα στους μετανάστες που διαθέτουν κεφάλαιο και τους φτωχούς μετανάστες και πρόσφυγες που πέφτουν σε τείχος καθυστερήσεων ή βρίσκονται υπό διωγμό από την ίδια πολιτεία.
● Η εξάρτηση ενός τμήματος των δημόσιων εσόδων και της κτηματαγοράς από την προσέλκυση επενδυτών μέσω Golden Visa επηρεάζει τη στάση της κυβέρνησης σε συζητήσεις που γίνονται στην Ε.Ε. για τον περιορισμό ή και την κατάργηση τέτοιων επενδυτικών σχημάτων.
● Σε τελική ανάλυση, η Golden Visa στην Ελλάδα λειτουργεί ως μηχανισμός χρηματιστικοποίησης της κατοικίας σε ένα ήδη ασφυκτικό στεγαστικό περιβάλλον. Στην Αττική καταγράφονται αυξήσεις τιμών κατοικίας και ενοικίων άνω του 20% σε 4-5 χρόνια, ενώ στην πλειονότητά τους τα νοικοκυριά αναγκάζονται να διαθέτουν πάνω από το 40% του εισοδήματός τους σε δαπάνες στέγασης.
Τα παραπάνω ευρήματα, πάντως, δεν πρέπει να θεωρηθούν «παράπλευρες απώλειες» ή «αστοχίες» ενός κατά τα λοιπά επωφελούς προγράμματος, αλλά σκοπούμενα αποτελέσματα μιας επιλογής που υπηρέτησαν όλες οι μνημονιακές κυβερνήσεις, αλλά απογείωσε η κυβέρνηση Μητσοτάκη.
