Το πανεπιστήμιο της επόμενης μέρας θα είναι αυτό της… αμορφωσιάς! Η καταγγελία του Ενιαίου Συλλόγου Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού ΑΠΘ (ΕΣΔΕΠ) αφορά την επιλογή των πρυτανικών αρχών του ΑΠΘ να εισηγηθούν στα τμήματα του πανεπιστημίου τη διεξαγωγή μέρους ή του συνόλου της εξέτασης κάθε μαθήματος με τη χρήση τάμπλετ! Επιπλέον η επιλογή αγοράς χιλιάδων τάμπλετ, που είχε γνωστοποιηθεί τον περασμένο Ιανουάριο και είχε παρουσιαστεί σαν εκσυγχρονισμός στην εκπαιδευτική διαδικασία, έγινε με διαδικασία που παραμένει μέχρι σήμερα ομιχλώδης.
Ιδιαιτερότητα
Στις 6/3/2026 με έγγραφό του προς τους προέδρους των Τμημάτων του ΑΠΘ, ο πρύτανης Κυριάκος Αναστασιάδης ενημέρωνε ότι «σε συνέχεια της συζήτησης στη Σύγκλητο σχετικά με τη διεξαγωγή, μέρους ή συνολικά, της εξέτασης κάθε μαθήματος με τη χρήση τάμπλετ και κατόπιν συνεννόησης με την υπεύθυνη ομάδα εργασίας, παρακαλώ να αποστείλετε μέχρι τις 20 Μαρτίου τα μαθήματα του εαρινού εξαμήνου στα οποία θεωρείτε ότι υπάρχει ιδιαιτερότητα ως προς την εφαρμογή της παραπάνω μεθόδου. Στόχος είναι η εξασφάλιση της βέλτιστης λύσης ανάλογα με τις απαιτήσεις κάθε μαθήματος. Σημειώνεται ότι τα τάμπλετ προσφέρουν, μεταξύ άλλων, δυνατότητες όπως η διενέργεια κουίζ, η χρήση πληκτρολογίου και γραφίδας».
Αυτό που δεν έλεγε βέβαια ο πρύτανης είναι ότι στη συζήτηση που έγινε στη Σύγκλητο οι αντιρρήσεις που εκφράστηκαν ήταν τόσο σφοδρές που το θέμα… έμεινε στη συζήτηση και δεν τέθηκε ποτέ σε ψηφοφορία.
Χθες ο ΕΣΔΕΠ με ανακοίνωσή του κατήγγειλε ότι η επιλογή να γίνουν εξετάσεις με τάμπλετ «συνιστά επιστημολογική και παιδαγωγική πρόκληση ανεξαρτήτως της όποιας προτεινόμενης εξεταστικής διαδικασίας ή τεχνολογίας» διότι «αντίκειται πλήρως στις διεθνείς ακαδημαϊκές πρακτικές αλλά και στην κείμενη νομοθεσία η οποία σαφώς ορίζει ότι “ο διδάσκων επιλέγει αυτή που θεωρεί ως καταλληλότερη [μέθοδο εξέτασης] για την αξιολόγηση των φοιτητών”.
Αγνοια
Πρόκειται για καταστρατήγηση του ακαδημαϊκού δικαιώματος των διδασκόντων να επιλέγουν οι ίδιοι τις καταλληλότερες μονήρεις ή συνδυαστικές μεθόδους αξιολόγησης των φοιτητών τους ανάλογα με το επιστημονικό τους πεδίο, το περιεχόμενο και τους εκπαιδευτικούς στόχους των μαθημάτων τους. Οι πρυτανικές αρχές εμφανίζονται να έχουν επικίνδυνη άγνοια των ιστορικά εδραιωμένων διαφορών ανάμεσα στα επιστημονικά πεδία και τους διακριτούς τρόπους εξέτασης που χρησιμοποιούνται σε αυτά».
Περαιτέρω ο ΕΣΔΕΠ αναδεικνύει μια σημαντική πτυχή, αυτήν που σε ελεύθερη μετάφραση θα ορίζαμε ως εκπαίδευση της αμορφωσιάς. «Η απόφαση των πρυτανικών αρχών να προτάξουν στα μαθήματα του εαρινού εξαμήνου τη χρήση τάμπλετ για την εξέταση των φοιτητριών/τών επιχειρεί την οριζόντια γενίκευση της ηλεκτρονικής εξέτασης των φοιτητών με τη χρήση ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής (MCQs) ή ερωτήσεων σύντομης απάντησης (SAQs), με συγκεκριμένες και επιλεκτικές δηλαδή μεθόδους αξιολόγησης, οι οποίες μπορούν να υποστηριχτούν από τα τάμπλετ τα οποία προμηθεύτηκε και διανέμει στα Τμήματα η Πρυτανική Αρχή. Η γενίκευση της χρήσης των MSQs και SAQs για την αξιολόγηση των φοιτητών αντίκειται στη σωρεία των επιστημονικών ερευνητικών δεδομένων, τα οποία τεκμηριώνουν τα πολλαπλά παιδαγωγικά προβλήματα από την ευρεία χρήση αυτών των μεθόδων (αδυναμία αξιολόγησης ανώτερων γνωστικών λειτουργιών, misinformation effect κ.ά.)».
Ζητώντας από τα μέλη ΔΕΠ να απορρίψουν την όποια επιβολή τρόπων και διαδικασιών εξέτασης, ο ΕΣΔΕΠ υπογραμμίζει πως «η γενίκευση της χρήσης τάμπλετ για την εξέταση των φοιτητών επιχειρεί την οριζόντια εγκαθίδρυση ενός φορντικού τρόπου αξιολόγησης των φοιτητών, συμβατού με τους στόχους και τη λειτουργία του επιχειρηματικού πανεπιστημίου και την αναμενόμενη αύξηση του φόρτου εργασίας των μελών ΔΕΠ ενόψει της λειτουργίας των ξενόγλωσσων προπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών με δίδακτρα στο ΑΠΘ και την εισροή πρόσθετων φοιτητών/τριών πελατών από το εξωτερικό».
Στο εξωτερικό
Μιλώντας στην «Εφ.Συν.», ο πρόεδρος του ΕΣΔΕΠ, Ηλίας Κονδύλης, αναφέρει ότι «η μέθοδος αυτή των εξετάσεων ενθαρρύνει τη φωτογραφική μνήμη, εξαφανίζοντας την κριτική δυνατότητα των φοιτητών/τριών. Ηδη σε πολλές χώρες είναι υπό αυστηρή αμφισβήτηση, ενώ στην Ολλανδία έχει ήδη καταργηθεί, και η μόνη προσφορά της είναι η μείωση της απασχόλησης στους καθηγητές -μια εξέταση διαρκεί 40 λεπτά αντί του δίωρου-, προφανώς για να διευκολυνθούν στην απασχόλησή τους στα 10 ξενόγλωσσα προπτυχιακά προγράμματα που πρόκειται να αρχίσουν από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο. Είναι δηλαδή μια διευκόλυνση στην περαιτέρω ιδιωτικοποίηση του πανεπιστημίου».
Πολλά ερωτήματα
Σε ό,τι αφορά την προμήθεια των τάμπλετ -την οποία κανένα τμήμα ποτέ δεν είχε ζητήσει- το μόνο που έχει γίνει γνωστό είναι ότι διατέθηκε κονδύλι 1,5 εκατομμυρίου ευρώ όχι από το υπουργείο Παιδείας αλλά από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, με τον όρο μάλιστα να διατεθεί αποκλειστικά για αγορά τέτοιου υλικού. Είναι άγνωστο πόσες χιλιάδες τάμπλετ αγοράστηκαν με αυτό το ποσόν. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», ανάμεσα στα ενδιαφέροντα της υπόθεσης είναι ότι το ποσόν εγγράφηκε σε μόλις έναν Κωδικό Ανάληψης Εργου (ΚΑΕ), ενώ συνήθως οι κωδικοί για ανάλογα έργα είναι περί τους επτά. Αγνωστη παραμένει και η προμηθεύτρια εταιρεία.
Ο ΕΣΔΕΠ ζητά ενίσχυση των πραγματικών υποδομών πληροφορικής του πανεπιστημίου στη βάση των αληθών αναγκών των τμημάτων αφού η προμήθεια τάμπλετ συνιστά: α) «επίφαση χρήσης τεχνολογιών πληροφορικής και υπονομεύει την προώθηση της τεχνολογίας στο ΑΠΘ», και β) «σπατάλη και εκτροπή αναγκαίων χρηματοδοτικών πόρων από άλλες επιτακτικές ανάγκες του πανεπιστημίου, όπως η συντήρηση και αναβάθμιση των υποδομών του».
